Theo đó, vị trí, phương án tổng mặt bằng, giải pháp không bố trí mái che tại khu vực lối lên xuống số 3, 4 (phía sau đền Bà Kiệu và khu vực nhà vệ sinh bờ hồ Hoàn Kiếm). Tuy nhiên, vị trí đặt ga điện ngầm này đang nhận được ý kiến trái chiều từ nhiều chuyên gia.

Cần giữ không gian văn hóa

Theo đó, sau khi Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội tổng hợp, đề xuất báo cáo UBND TP Hà Nội trước ngày 10-9, Hà Nội sẽ mời Bộ VH-TT&DL, các nhà khoa học, các chuyên gia trao đổi, làm rõ các nội dung có liên quan, tạo sự đồng thuận trong tổ chức triển khai.

Liên quan đến vấn đề này, trước đó Bộ VH-TT&DL đã đề nghị xây dựng thêm các phương án bố trí nhà ga, lối lên, lối xuống của ga C9 và biện pháp giảm thiểu tác động tới các yếu tố chứa đựng giá trị của di tích tại hồ Hoàn Kiếm. Bởi vậy, sau khi lãnh đạo Hà Nội thống nhất về vị trí đặt ga tàu điện ngầm C9 của tuyến số 2, nhiều chuyên gia cũng như kiến trúc sư đã bày tỏ băn khoăn về việc ảnh hưởng đến cảnh quan khu vực hồ Hoàn Kiếm.

Theo GS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Kiến trúc sư trưởng của Hà Nội, tuyến đường này đã được Thủ tướng phê duyệt liên quan đến khu vực di tích quốc gia đặc biệt.

GS Đào Ngọc Nghiêm cho rằng, bản thân một nhà ga không ảnh hưởng nhiều đến cảnh quan khu vực, nhưng hoạt động khai thác của nhà ga lại tác động rất lớn đến hoạt động của khu vực di tích này. Vì thế, phải lựa chọn tổ chức không gian trong nhà ga và đặc biệt là các lối đi lên xuống thích hợp để không những thuận tiện cho người tới tham quan mà còn không ảnh hưởng di tích.

GS Đào Ngọc Nghiêm nhấn mạnh đến việc cần giữ không gian văn hóa hồ Hoàn Kiếm, đặc biệt là khu vực đền Ngọc Sơn: “Đây là khu vực xuyên suốt 2 - 3 thế kỷ nay. Người Pháp cũng rất tôn trọng nó, và tôn tạo nó thành khu trung chuyển giữa phố cổ là khu của Thăng Long cũ với khu phát triển mới là khu của người Pháp”.

Về quy hoạch, GS Nghiêm cho biết, hiện quy hoạch phân khu khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận chưa được phê duyệt. Cần phải tham khảo quy hoạch này để tìm mối tương quan với các công trình lân cận và hệ thống giao thông công cộng. Bên cạnh đó, theo ông Nghiêm, ngoài việc lấy ý kiến chuyên gia như Bộ VH-TT&DL đề nghị còn cần phải lấy cả ý kiến cộng đồng.

Sau nhiều năm, vị trí đặt ga điện ngầm khu vực hồ Hoàn Kiếm vẫn gây tranh cãi.

Đã được nhiều bên thống nhất

Trước ý kiến băn khoăn của nhiều nhà khoa học, sử học gắn bó với Hà Nội, đại diện Sở Quy hoạch – kiến trúc Hà Nội cho hay, trong tổng số 10 ga của dự án đường sắt đô thị số 2, đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt vị trí 8/10 ga. Trong đó, nhà ga C9 (ga ngầm) được lựa chọn vị trí ở khu vực hồ Hoàn Kiếm, đoạn trước Tổng Công ty Điện lực Hà Nội.

Đây là kết quả quá trình nghiên cứu thận trọng và lâu dài của các cơ quan chuyên môn của thành phố, được sự thống nhất ý kiến của rất nhiều cơ quan, đơn vị, bộ ngành liên quan và phù hợp với các quy hoạch và hướng tuyến đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Còn vị trí đặt ga ngầm C9 như trên, theo ông Nguyễn Đức Nghĩa, Trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật (Sở Quy hoạch – kiến trúc Hà Nội), nhà ga C9 nằm giữa ga C8 và C10. Trong đó, ga C8 kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 1, nằm ở khu vực bốt Hàng Đậu (quận Hoàn Kiếm).

Ga C10 đặt ở vị trí giao giữa phố Trần Hưng Đạo với phố Hàng Bài (kết nối với tuyến đường sắt số 3). Hai ga 8 và 10 là ga kết nối nên đã cố định. Do vậy, theo yêu cầu hướng tuyến; quy hoạch đã được duyệt và yêu cầu về kỹ thuật (đảm bảo khoảng cách giữa ga C9 với các ga C8, C10 khoảng 1km), vị trí ga C9 được chọn là phù hợp nhất.

Bên cạnh đó, vị trí đặt ga đã được UBND TP Hà Nội, Bộ VH-TT&DL và các cơ quan liên quan thống nhất. Từ năm 2010 đến nay, đã có rất nhiều ý kiến về vị trí đặt ga C9 của tuyến đường sắt đô thị này. Nhưng qua nghiên cứu, thì  vị trí này là hợp nhất, các vị trí khác đều không đảm bảo yêu cầu. Hơn nữa, sau khi Sở Quy hoạch – kiến trúc hoàn thiện phương án dự kiến, UBND TP Hà Nội sẽ xem xét và họp với Bộ VH-TT&DL, các bộ ngành, đơn vị liên quan, các hiệp hội nghề nghiệp, nhà khoa học, nhà lịch sử… để lấy ý kiến. Sau khi lắng nghe, tổng hợp các ý kiến đóng góp, UBND TP Hà Nội sẽ quyết định lựa chọn phương án, vị trí cụ thể phù hợp nhất.

Tuyến đường sắt số 2 (đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo) có điểm đầu của tuyến xuất phát tại Nam Thăng Long (khu đô thị Ciputra), theo đường Nguyễn Văn Huyên kéo dài - Hoàng Quốc Việt - Hoàng Hoa Thám - Thụy Khuê - Phan Đình Phùng - Hàng Giấy - Hàng Đường - Hàng Ngang - Hàng Đào - Đinh Tiên Hoàng - Hàng Bài - điểm cuối giao với phố Trần Hưng Đạo.

Toàn tuyến có 10 nhà ga (3 ga trên cao và 7 ga ngầm). Theo phương án đã phê duyệt, tuyến đường sắt dài 11,5 km (trong đó có 8,5km đi ngầm qua phố cổ, hồ Hoàn Kiếm và phụ cận). Tổng đầu tư của dự án khoảng 131 tỷ Yên Nhật, tương đương 19.556 tỷ đồng, sử dụng vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản và vốn đối ứng từ ngân sách nhà nước.

Dự kiến, năm 2017, đoàn tàu sẽ có 4 toa và sang giai đoạn 2 (sau năm 2017) sẽ tăng lên 6 toa.

Ngọc Yến