Khi tìm hiểu tại UBND phường 26, quận Bình Thạnh, chúng tôi đã được lãnh đạo phường này cho biết, cơ sở pháp lý hoạt động của bến xe khách trá hình tại địa chỉ 397 Đinh Bộ Lĩnh là do UBND quận Bình Thạnh cấp giấy phép hộ đăng ký kinh doanh với ngành nghề “Vận chuyển hành khách, cho thuê xe ôtô và dịch vụ trông giữ xe ôtô”. Nhưng chỉ được phép kinh doanh sau khi thực hiện các điều kiện liên quan như xử lý môi trường, phòng chống cháy nổ, ATGT...

Với bến xe khách trá hình tại địa chỉ 391 Đinh Bộ Lĩnh được cấp cho chi nhánh Công ty TNHH dịch vụ vận tải hành khách Trân Bảo Trân cũng vậy. Chi nhánh DN này đăng ký hoạt động dịch vụ vận tải hành khách theo tuyến cố định, dịch vụ cho thuê xe du lịch, kinh doanh vận tải khách, hàng hóa bằng ôtô theo hợp đồng… và trên giấy phép cũng ghi rõ đơn vị phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

Theo hồ sơ lưu trữ, UBND phường 26 đã nhiều lần kiểm tra, lập biên bản vi phạm quả tang về hoạt động đón trả khách tại 2 bến xe khách liên tỉnh biến tướng trên. Địa phương đã ra quyết định xử phạt; phần trách nhiệm thuộc cấp quận, phường đã kiến nghị lên quận xử lý…

Hoạt động tấp nập của bến xe biến tướng phía trước Bến xe Miền Đông.

Thế nhưng, việc tồn tại của các bến xe biến tướng này hầu như không gặp trở ngại suốt những năm qua. Ngoài chuyện là nơi hậu thuẫn cho các nhà xe tự do, xe vi phạm bị các bến xe chính thống đình tài, cách đây chưa lâu tại bến xe trá hình ở số 397 Đinh Bộ Lĩnh, chiếc xe khách mang biển số 48B-00045 khi đang đậu phía trong đã bị trôi tuột xuống rạch Xuyên Tâm.

May mắn vụ việc không gây thiệt hại về người, nhưng việc này đã khiến quận Bình Thạnh, phường 26 và các lực lượng có trách nhiệm một phen tá hỏa; huy động lực lượng phối hợp cưỡng chế, giải tỏa, đào xúc trong nhiều ngày mới hết phần diện tích đã bị chủ bến xe biến tướng cho đổ đất, đá lấn chiếm rạch để làm chỗ đậu xe.

Lãnh đạo phường 26 khẳng định, đây là 2 tụ điểm gây nhức nhối về trật tự ATGT, phòng chống cháy nổ và vệ sinh môi trường… khi nằm sát cạnh bến xe khách liên tỉnh, khu dân cư và tuyến cửa ngõ đông đúc. Dù vậy, việc tổ chức lực lượng chốt chặn, kiểm tra, giám sát sau đó của quận Bình Thạnh đã tỏ ra không hiệu quả, bằng chứng là các bến xe trá hình này ngày càng hoạt động mạnh hơn.

Tìm hiểu nguyên nhân vì sao 2 bến xe núp bóng ngang nhiên vây ép Bến xe Miền Đông; trực tiếp uy hiếp đến an toàn tính mạng, tài sản của hành khách và cả ngàn đầu xe ra vào Bến xe Miền Đông mỗi ngày lại có thể tồn tại lâu như vậy… chúng tôi được biết, vào tháng 9 năm ngoái, địa phương này mới quyết định thành lập tổ kiểm tra liên ngành xử lý bến “cóc”, xe “dù” trên địa bàn do Phòng Quản lý đô thị chủ trì.

Tuy lực lượng liên ngành của quận Bình Thạnh tập trung kiểm tra các vi phạm liên quan đến vận tải khách, công tác phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường… nhưng xe khách từ các tỉnh đổ về 2 “bến” xe núp bóng này chủ yếu vào buổi tối và xuất “bến” vào rạng sáng. Trong khi việc kiểm tra, chốt chặn lại chỉ được thực hiện vào giờ hành chính nên không mấy khi có thể phát hiện vi phạm quả tang để xử lý với 2 địa điểm này.

Trong một cuộc họp gần đây, Thanh tra GTVT đã đề xuất phương án cô lập 2 bến xe núp bóng bãi đậu xe này bằng cách cho đặt dải phân cách cứng liên tục từ dốc cầu Bình Triệu đến đường Nguyễn Xí. Đây là tuyến đường một chiều, 2 bến xe biến tướng đều nằm ở bên phải đường nên chỉ cần cho làn xe máy chạy làn bên trong, đẩy 3 làn xe cơ giới ra phía ngoài là có thể chặn được xe trá hình ra vào hằng ngày, lại vừa đảm bảo ATGT cho người đi xe máy vào khu vực trung tâm.

Song, một cán bộ Thanh tra GTVT tham dự cuộc họp này cho biết, lúc họp thì đại diện quận Bình Thạnh đã thống nhất giải pháp trên; còn nay lại tỏ ra lừng khừng, chưa muốn cho đặt dải phân cách cứng. Điều này khiến dư luận càng nghi ngờ là phải có sự hậu thuẫn các bến xe biến tướng này mới có thể tồn tại, trụ vững như vậy.

Trở lại với 85 địa điểm có hoạt động đón trả khách khác tại các quận nội thành bị kiểm tra mới đây, ngoài việc bị Thanh tra GTVT đánh giá hầu hết các địa điểm này không đảm bảo trật tự ATGT. Khi tiến hành thu thập ý kiến, kiến nghị của cơ sở trong quá trình kiểm tra, Thanh tra GTVT cũng đã được chính quyền, người dân nhiều nơi phản ánh bức xúc.

Trên địa bàn quận 5, khi đưa ra ý kiến về địa điểm hoạt động đón trả khách tuyến cố định từ thành phố đi Cần Thơ của Công ty Văn Lang trên tuyến đường Hùng Vương; chi nhánh Công ty Minh Tâm chạy tuyến Bến Tre trên đường Sư Vạn Hạnh; DN Minh Phán chạy tuyến Đồng Tháp trên đường Ngô Quyền; chi nhánh Công ty Thảo Châu chạy hợp đồng và tuyến cố định đi Bến Tre; DNTN Huỳnh Đạt chạy tuyến Vĩnh Long; chi nhánh Công ty Thịnh Phát chạy tuyến Bến Tre…

UBND phường 9, quận 5 đều xác định các DN hoạt động không đảm bảo ATGT. Tương tự, khi cho ý kiến về địa điểm lên xuống khách của chi nhánh Công ty Kim Mạnh Hùng trên đường Nguyễn Duy Dương; chi nhánh Công ty Kim Cương và Công ty Lý Thành Đạt trên đường Tân Thành, UBND các phường 8 và 12 đều khẳng định mặt đường những tuyến này hẹp, không đảm bảo ATGT khi xe cứ liên tục ra vào.

Tại điểm lên xuống khách của Công ty CP Xe khách Phương Trang trên đường Lê Hồng Phong, UBND phường 4 cũng đưa ra nhận xét nơi đây thường xuyên có xe dừng đỗ phía trước gây cản trở giao thông; yêu cầu công ty này phải giải quyết để có lối đi cho người dân…

Phó chánh Thanh tra Sở GTVT Hồ Chí Minh Lê Hồng Việt: Nhà xe giở chiêu…

Để đối phó, tránh bị Thanh tra xử phạt lỗi dừng, đậu xe nơi có biển cấm, các doanh nghiệp vận tải giở chiêu cho xe chạy hẳn vào trong nhà. Con số 22/85 địa điểm được kiểm tra vừa qua thực hiện đón trả khách trong khuôn viên trụ sở, văn phòng, chi nhánh doanh nghiệp đã thể hiện điều này. Nhà ở được thuê làm trụ sở đã biến thành bãi đậu xe, không chỉ nguy hiểm cho khách đi xe mà đây còn là nỗi lo sợ cho cả những hộ dân trong khu vực khi điều kiện an toàn về phòng chống cháy nổ không được đảm bảo. (PV)

Bảo Sơn