Lượng hành khách trung bình tuyến Hải Phòng - Hà Nội qua QL5 hiện ước chừng gần 1 vạn người/ngày, trong đó 18 doanh nghiệp huy động 228 xe (từ 29 đến 47 ghế), hoạt động tần suất 374 chuyến/ngày, khiến tình hình giao thông vận tải (GTVT) hành khách trên tuyến nóng lên.

Ngày 23/5/2013, tại Hải Phòng, dưới sự đồng chủ trì của Sở GTVT Hà Nội và Sở GTVT TP Hải Phòng, 5 doanh nghiệp Hà Nội và 11 doanh nghiệp Hải Phòng tham gia kinh doanh vận tải hành khách trên QL5 đã ký bản cam kết mang tính pháp lý chặt chẽ.

Nội dung cam kết tuân thủ nghiêm mọi quy định trong hoạt động kinh doanh vận tải hành khách và giữ gìn ANTT trên tuyến QL5 (Hà Nội - Hải Phòng). Tuy nhiên, sự quản lý chưa đến nơi đến chốn của cơ quan chuyên ngành, dẫn đến bản cam kết không được thực hiện, ngược lại xuất hiện cạnh tranh không lành mạnh giữa các công ty xe khách...

Công an Hải Phòng kiểm tra một xe khách vi phạm.

Suốt đoạn đường từ trung tâm TP Hải Phòng đến giáp ranh quận Hồng Bàng-huyện An Dương chỉ có 21km, lẽ ra chỉ mất khoảng thời gian 30 phút, thì 100% các xe khách cố tình đi lòng vòng hết 1 giờ đồng hồ. Sau đó để đảm bảo đủ chuyến trong ngày, những chiếc xe đầy khách “lạng lách, đánh võng” rất nguy hiểm cho tính mạng người tham gia giao thông.

Theo cách tính của ông Mai Xuân Ngân - Giám đốc Công ty CP vận tải Hoàng Ngân, với tần suất 374 chuyến/ngày, thì các chuyến xuất bến chỉ cách nhau 2 phút, vì vậy lý gì lại không đi ngay, gây ùn tắc. Một số xe còn không chấp hành biểu đồ hành trình được cơ quan quản lý phân công.

Nghiêm trọng hơn, một số đối tượng đánh lái xe, gây thương tích ngay trên đường hành trình. Nhằm tránh sự phát hiện và điều tra của Công an, chúng thay đổi thủ đoạn đón đường, bịt mặt hành hung lái xe.

Phát hiện có dấu hiệu vi phạm về hình sự trong hoạt động kinh doanh vận tải hành khách trên QL5 với tính chất phức tạp, ngày 17/3/2015 Công an thành phố đã xác lập chuyên án, do Đại tá Lê Hồng Thắng - Trưởng Phòng CSĐT tội phạm về TTXH, Phó Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an TP Hải Phòng làm Trưởng ban và lãnh đạo Phòng 3-Cục CSĐT tội phạm về TTXH Bộ Công an, cùng Công an các quận Hồng Bàng, Lê Chân, Ngô Quyền, huyện An Dương, các phòng Cảnh sát bảo vệ và cơ động, CSGT tham gia Ban chuyên án. 

Với nỗ lực cao của Ban chuyên án, trong đó Đội 2 Phòng CSĐT tội phạm về TTXH làm chủ công, ban đầu đã xác định nguyên nhân và làm rõ vai trò, hành vi của một số đối tượng trong các vụ hành hung lái xe gồm: Đêm 23/6/2014, 3 đối tượng đón đường, dùng tuýp sắt đánh lái xe Tạ Văn Phú và Phạm Ngọc Hiền của Công ty TNHH Hoàng Long, tại trước cửa số nhà 407 Trường Chinh, Hải Phòng; sáng 24/6/2014, cũng trên đường Trường Chinh, hai đối tượng đi xe máy dùng hung khí đâm anh Bùi Văn Thảo là lái xe của Công ty TNHH Hoàng Long bị thương ở đùi trái; tiếp đó, ngày 18/1/2015, tại trước cửa số nhà 268 Trần Nguyên Hãn, Hải Phòng, hai anh Đỗ Văn Thiệu và Trần Văn Hùng, cũng là lái xe của công ty trên, bị 2 đối tượng đón đường, dùng hung khí đâm anh Thiệu bị thương ở hông trái...

Công an Hải Phòng ra quân lập lại trật tự trong vận tải hành khách.

Cũng trong quá trình đấu tranh chuyên án, trinh sát đã thu thập được nhiều tài liệu, trong đó có những đoạn băng ghi hình về lỗi vi phạm của lái xe. Sáng 8/5/2015, trong cuộc họp do Phòng CSĐT tội phạm về TTXH chủ trì rút kinh nghiệm về đảm bảo ANTT trong vận tải xe khách tuyến QL5, Ban chuyên án cũng đã phát video clip nói trên cho lãnh đạo 16 doanh nghiệp xem để chấn chỉnh lái xe. Tại cuộc họp, Đại tá Lê Hồng Thắng khẳng định: Mặc dù hiện TP Hải Phòng không có tổ chức xã hội đen, tuy nhiên đã xuất hiện dấu hiệu hoạt động phạm tội có tổ chức, liên quan đến giao thông vận tải hành khách.

Sáng 12/5/2015, Công an TP Hải Phòng do Phòng CSĐT tội phạm về TTXH chủ công, cùng các lực lượng CSGT, Cảnh sát cơ động, Công an các quận Hồng Bàng, Lê Chân, Ngô Quyền và huyện An Dương, ra quân kiểm tra việc thực hiện ANTT trên tuyến xe khách QL5.

Kết quả đã phát hiện 44 trường hợp vi phạm quy định ATGT. Điển hình, xe 15B-014.92 do Trịnh Văn Giang, 34 tuổi, ĐKTT xã Hoà Bình, huyện Thuỷ Nguyên điều khiển, không có giấy phép vận chuyển hành khách (còn gọi là xe “dù”) vẫn đang hoạt động. Xe 16L-4186 của Công ty CP xe khách Thanh Long, do lái xe Đỗ Văn Thanh điều khiển, có lệnh xuất bến Tam Bạc, nhưng Thanh lại chạy sai hành trình, xuống tận bến Cầu Rào cách bến Tam Bạc 5 km để chèo kéo khách. Xe 29B-017.04 của Công ty TNHH vận tải Hoàng Ngân, do lái xe Lưu Huyền Đức điều khiển, xuất bến trước một xe Hải Âu 10 phút, nhưng cố tình đi chậm để đón khách, chính vì vậy đã cách bến trên 5km, mà chiếc xe này chỉ cách xe Hải Âu đi sau có 50m. Xe 15B-008.00 của Công ty TNHH Vận tải, thương mại và dịch vụ Đất Cảng, do lái xe Đặng Tuấn Anh điều khiển còn quên cả sổ hành trình ở nhà. Còn xe 16N-2958 của Công ty TNHH thương mại Đoàn Xuân, do lái xe Đặng Quang Minh điều khiển chuyên tuyến “Tam Bạc - Lương Yên”, nhưng lực lượng Công an khi kiểm tra lại phát hiện trên xe có cả biển dời “Cầu Rào - Gia Lâm”...

 Qua công tác kiểm tra hành chính, kết hợp với điều tra cơ bản của Công an TP Hải Phòng về hoạt động kinh doanh vận tải hành khách, cho thấy, các cơ quan quản lý Nhà nước về vận tải hành khách trên tuyến QL5 chưa làm trọn trách nhiệm giáo dục đội ngũ lái xe. Mặt khác, nhiều yếu tố khách quan, chủ quan đã dẫn đến vi phạm về TTATGT, cần phải nghiên cứu điều chỉnh. 

Cơ quan Công an còn phát hiện một số cá nhân có vai trò điều hành hoạt động vận tải ở bến, lại xuất thân từ lao động bốc vác, có người còn có tiền án, tiền sự, do vậy trình độ, khả năng quản lý không có. 

Tại TP Hải Phòng có 16 doanh nghiệp vận tải hành khách và nhiều bến xe lớn. Nhưng tại bến Tam Bạc lại tập trung tới 11/16 doanh nghiệp với gần 200 đầu xe, tần suất xe xuất bến quá lớn, có xe mới chỉ có 2-3 khách cũng phải đi, dẫn đến tranh giành khách giữa các lái xe.

Theo Đại tá Lê Hồng Thắng - Trưởng phòng CSĐT tội phạm về TTXH, Phó Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an TP Hải Phòng, không riêng tuyến QL5, mà trên QL10, tình trạng tranh giành khách giữa các lái xe cũng hết sức phức tạp, nhiều vụ chém nhau đã xảy ra. 

Điển hình là sự tranh giành khách giữa nhân viên 2 công ty vận tải hành khách Ngọc Tín và Quốc Tuấn trên tuyến “Hải Phòng - Vinh” QL10, dẫn đến cuộc hỗn chiến ngày 27/10/2014 tại bến xe Cầu Rào. Phòng CSĐT tội phạm về TTXH Công an TP Hải Phòng đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và tạm giam 5 đối tượng để tiến hành điều tra, xử lý. 

Tập trung giải quyết tốt tình hình trật tự an toàn trên tuyến xe khách QL5, đồng thời, ngành GTVT và các doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành khách cần phối hợp với cơ quan Công an, nghiên cứu, tìm ra nguyên nhân, bản chất dẫn tình hình phức tạp trên tuyến vận tải hành khách nói chung và tuyến QL5, QL10 nói riêng, quyết tâm lập lại trật tự trên các tuyến xe khách. 

Quốc Phòng - Văn Thịnh