Ngay khi có chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, của Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch COVID–19 quốc gia, của Bộ trưởng Bộ Công an, của Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch COVID- 19 Bộ Công an, lãnh đạo cục đã kịp thời thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona mới (SARS-CoV-2) gây ra; thành lập 8 tổ y tế cơ động (gồm 16 kíp) phục vụ công tác phòng, chống dịch tại các đơn vị trực thuộc Cục; ban hành nhiều điện và công văn chỉ đạo cụ thể, chi tiết, kịp thời theo diễn biến tình hình dịch bệnh tới các đơn vị trực thuộc; tổ chức 3 hội nghị trực tuyến kết nối giữa các trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng với Cục để quán triệt sâu rộng và mời giáo sư đầu ngành của Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương đến phổ biến về nguyên nhân lây nhiễm và cách phòng chống dịch bệnh trong toàn lực lượng; thành lập nhiều đoàn trực tiếp đi kiểm tra giám sát công tác phòng, chống dịch tại một số đơn vị. 

Cán bộ Trại giam Hoàng Tiến tuyên truyền cho phạm nhân cách phòng chống dịch COVID–19.

Qua kiểm tra các đơn vị đã quán triệt và thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, chính quyền địa phương nơi đơn vị đóng quân, của Bộ Công an và Cục và triển khai thực hiện hiệu quả; theo dõi bám sát tình hình dịch bệnh, các khuyến cáo mới của Bộ Y tế về cách phòng, chống dịch bệnh để kịp thời thông tin, phổ biến tới cán bộ, chiến sĩ và phạm nhân, trại viên, học sinh thấy diễn biến, mức độ nguy hiểm của dịch để tự triển khai thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch. 

Các đơn vị đã chủ động triển khai thực hiện các biện pháp phòng chống dịch theo nguyên tắc 4 tại chỗ (Dự phòng, cách ly, điều trị tại chỗ; cơ sở vật chất, trang thiết bị thuốc men, dụng cụ bảo hộ theo yêu cầu tại chỗ; kinh phí tại chỗ; nhân lực tại chỗ), trong thời điểm đầu khi dịch bệnh mới xảy ra việc cung ứng trang thiết bị y tế, hóa chất, dụng cụ bảo hộ còn gặp nhiều khó khăn, các đơn vị đã chủ động mua hóa chất, trang thiết bị bảo hộ, khẩu trang y tế, may khẩu trang vải để cấp cho cán bộ chiến sĩ và đối tượng giam giữ mỗi người 3 khẩu trang để; hướng dẫn quy trình rửa tay bằng xà phòng bánh để sát khuẩn; pha nước muối loãng để cán bộ chiến sĩ và đối tượng giam giữ súc miệng sát khuẩn họng hàng ngày. 

Trại giam Xuân Lộc phun khử trùng.

Một số đơn vị đã có sáng kiến chế tạo buồng khử khuẩn di động đặt tại cổng cơ quan, cổng các phân trại để tập trung khử khuẩn cho cán bộ, chiến sỹ, khách đến làm việc và phạm nhân ở các phân trại. Ngày 31/1/2020 Cục đã báo cáo đề xuất Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh COVID-19 trang cấp thuốc, trang thiết bị, hóa chất, dụng cụ bảo hộ cấp cho các đơn vị (đến nay đã nhận về một số thuốc, hóa chất, dụng cụ phòng chống dịch và 20.000 khẩu trang y tế, 350.000 khẩu trang vải kháng khuẩn cấp cho các đơn vị để đáp ứng tốt công tác phòng, chống dịch).

Ngay từ đầu, để đảm bảo việc kiểm soát, giám sát tốt nguồn lây, các đơn vị đã tổ chức hàng chục nghìn lượt truyền thông về tình hình dịch bệnh, nguyên nhân, triệu chứng, biện pháp phòng tránh dịch bệnh COVID-19 trên hệ thống phát thanh nội bộ vào buổi sáng trước khi đi làm, buổi trưa và chiều tối khi đi lao động về để phổ biến  tới toàn thể cán bộ, chiến sĩ và phạm nhân, trại viên, học sinh; in hàng chục nghìn tranh ảnh, pa nô, áp phích, tờ rơi…với các nội dung như: quy trình rửa tay sát khuẩn, cách đeo khẩu trang đúng, cách phát hiện và các biện pháp dự phòng lây nhiễm, hướng dẫn cách ly tới cán bộ, chiến sĩ và phạm nhân, trại viên, học sinh; chỉ đạo và thực hiện tốt công tác vệ sinh, khử khuẩn khu vực cơ quan 2 lần/tuần, hàng ngày khử khuẩn nơi ở, phòng làm việc, nhà ăn, bếp ăn của cán bộ, chiến sĩ, nhà giam, buồng giam, nhà thăm gặp, căng tin, bếp ăn của phạm nhân; đặt nước rửa tay, xà phòng bánh tại các nhà vệ sinh và nước rửa tay sát khuẩn nhanh tại cổng cơ quan, nhà ăn, hành lang, cầu thang và các tầng nhà làm việc để đảm bảo việc khử khuẩn tay thường xuyên cho cán bộ chiến sĩ, đối tượng giam giữ. 

Các phạm nhân rửa tay trước khi vào phòng giam.
Cán bộ trại giam Xuân Lộc hướng dẫn các đội trưởng tự quản phạm nhân để tuyên truyền cho các phạm nhân khác.

Khách đến liên hệ công tác yêu cầu phải đeo khẩu trang, kiểm tra thân nhiệt và phun hóa chất khử trùng, khử khuẩn phương tiện trước khi vào cơ quan. Cục chỉ đạo các đơn vị thực hiện nghiêm túc việc hạn chế tối đa việc giải quyết cho cán bộ, chiến sĩ nghỉ phép, nghỉ tranh thủ hoặc đi ra ngoài khu vực cơ quan khi không thực sự cần thiết (trường hợp thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu công tác hoặc có công việc gia đình cần thiết phải có mặt của cán bộ chiến sĩ thì Thủ trưởng đơn vị xem xét quyết định, khi cán bộ chiến sĩ trở lại làm việc phải bố trí, quản lý, giám sát theo dõi trong vòng 14 ngày); chấp hành nghiêm việc đo thân nhiệt hàng ngày; đeo khẩu trang trong khi làm việc, đi lại, hội họp…; thường xuyên rửa tay sát khuẩn bằng xà phòng hoặc nước rửa tay sát khuẩn nhanh, sát khuẩn họng bằng nước súc miệng hoặc nước muối pha loãng; không tham gia các lễ hội hoặc có mặt tại các địa điểm tập trung đông người (trừ trường hợp làm nhiệm vụ); cán bộ chiến sĩ ở các vùng, khu vực cách ly, có người thân ở khu vực cách ly tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn của các cơ quan chuyên môn về việc tự cách ly phòng, chống lây nhiễm bệnh; thực hiện nghiêm túc và trung thực việc khai báo thông tin và báo cáo đơn vị có tiếp xúc với người bị nhiễm bệnh hoặc nghi ngờ nhiễm bệnh, chủ động việc cách ly theo quy định, được phép nghỉ công tác để cách ly. 

Tại các cơ sở giam giữ hạn chế cho các đối tượng giam giữ thăm gặp thân nhân và gia đình; không giải quyết gặp thêm giờ; cách ly theo dõi tất cả số đối tượng mới đến chấp hành án tại buồng giam trong vòng 14 ngày mới phân về các tổ, đội phạm nhân. 

Khi tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, có chiều hướng lan rộng tại các địa phương, Cục đã chỉ đạo các đơn vị tạm dừng việc giải quyết thăm gặp (trừ trường hợp phục vụ yêu cầu công tác), đồng thời hạn chế tối đa việc gửi và nhận quà, bưu phẩm để hạn chế nguồn lây (trước khi tạm dừng việc cho đối tượng giam giữ thăm gặp thân nhân và gia đình, các đơn vị đã tuyên truyền, thông báo, giải thích rõ cho các đối tượng giam giữ và thân nhân gia đình họ biết để phối hợp phòng, chống dịch và nhận được sự đồng tình ủng hộ của đối tượng giam giữ và gia đình), nhưng đã cho tăng số lượng và thời lượng cuộc gọi điện thoại cho tất cả các đối tượng giam giữ để họ thông tin liên lạc với gia đình. 

Kiểm tra thân nhiệt CBCS trước khi vào đơn vị làm việc

Hỗ trợ thêm nguồn dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày ngoài chế độ theo quy định để tăng sức đề kháng nên thân nhân gia đình phạm nhân yên tâm và đồng thuận ủng hộ, do đó không gây xáo trộn trong các cơ sở giam giữ. Tiến hành kiểm tra thân nhiệt, khai thác tiền sử dịch tễ tất cả số đối tượng mới đến nhập trại, số đối tượng được cho đi khám bệnh, điều trị tại các bệnh viện khi về phải được cách ly theo dõi chặt chẽ tại buồng giam theo quy định. 

Thực hiện đúng chế độ khẩu phần ăn theo quy định của Nhà nước và trích thêm phần trăm từ kết quả lao động để góp phần nâng cao thể trạng, sức khoẻ phạm nhân. Số phạm nhân lớn tuổi, có bệnh nền được quan tâm chú ý chăm lo sức khỏe, thường xuyên kiểm tra cũng như tăng cường khẩu phần ăn để họ có sức khỏe tốt.

Qua 3 tháng từ khi xuất hiện bệnh nhân dương tính với COVID-19 xuất hiện ở Việt Nam, do chủ động làm tốt công tác ngăn chặn mọi nguồn lây từ bên ngoài vào nên cho đến thời điểm này các trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trưởng giáo dưỡng do Bộ Công an quản lý chưa có trường hợp nào dương tính với COVID-19 và mọi sinh hoạt, hoạt động trong các cơ sở này vẫn diễn ra bình thường. Phạm nhân, trại viên, học sinh và thân nhân của họ đều yên tâm, tin tưởng. Trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng vẫn đảm bảo an toàn trong thời gian dịch COVID-19 đang hoành hành.

Lãnh đạo Cục tiếp tục quán triệt, chỉ đạo các phòng chức năng và các đơn vị cơ sở duy trì thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch, quyết tâm “không để dịch xảy ra đối với các cơ sở giam giữ” nên không thể lơ là, chủ quan, buông lỏng công tác phòng, chống dịch COVID-19 ở các trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng khi đại dịch vẫn còn diễn biến hết sức phức tạp, nghiêm túc thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp trong tình hình mới của đại dịch COVID-19 như sau:

Một là, tiếp tục triển khai và thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế, Bộ Công an và chính quyền địa phương nơi đơn vị đóng quân trong công tác phòng, chống dịch bệnh COVID-19 với mục tiêu không để dịch bệnh xảy ra tại các đơn vị trực thuộc. 

Đồng thời, các đơn vị phải duy trì, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng nơi đơn vị đóng quân kịp thời, chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh với mục tiêu không để dịch bệnh xảy ra, đảm bảo an ninh, an toàn cơ sở giam giữ trong mọi tình huống đồng thời bảo vệ sức khỏe, an toàn tính mạng cho cán bộ, chiến sĩ (nhất là cán bộ y tế) và các đối tượng đang quản lý; thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin báo cáo dịch với các đơn vị phối hợp.

Hai là, tổ chức tốt công tác nắm tình hình, chủ động dự báo những tác động của dịch bệnh COVID-19 và hậu COVID-19 liên quan đến công tác trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng; thường xuyên theo dõi, cập nhật diễn biến tình hình dịch bệnh trên các phương tiện thông tin đại chúng; tăng cường công tác truyền thông về các biện pháp phòng, chống dịch bệnh theo khuyến cáo của Bộ Y tế cho cán bộ, chiến sĩ và phạm nhân, trại viên, học sinh để chủ động phòng, chống dịch, tránh lơ là chủ quan để dịch bệnh xảy ra; phát huy làm tốt công tác thông tin, giáo dục truyền thông và quán triệt nâng cao ý thức trách nhiệm, thực hiện nghiêm túc quy định trong cán bộ, chiến sĩ và các đối tượng giam giữ.

Ba là, yêu cầu cán bộ, chiến sĩ và phạm nhân, trại viên, học sinh duy trì và thực hiện tốt việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang trong làm việc, lao động, khử khuẩn thường xuyên nhà ở, phòng làm việc, nhà giam, buồng giam; không tổ chức các hội nghị, cuộc họp không thực sự cần thiết; không tổ chức các hoạt động tập trung đông người; quán triệt cán bộ, chiến sĩ không tham gia các lễ hội hoặc có mặt tại các địa điểm tập trung đông người (trừ trường hợp làm nhiệm vụ), không tổ chức tiệc, liên hoan đông người.

Bốn là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát công tác phòng chống dịch tại các đơn vị trực thuộc; phát huy vai trò của các lực lượng ở cơ sở, các đơn vị cần kiểm soát chặt chẽ nguồn lây như: thực hiện nghiêm túc và trung thực việc khai báo Thông tin Y tế theo quy định; kiểm tra thân nhiệt hàng ngày cho cán bộ chiến sĩ; không giải quyết cho cán bộ, chiến sĩ nghỉ phép, nghỉ tranh thủ hoặc đi ra ngoài khu vực cơ quan (trừ trường hợp thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu công tác hoặc có công việc gia đình cần thiết phải có mặt của cán bộ chiến sĩ); cách ly theo dõi số phạm nhân mới nhập trại, phạm nhân đi điều trị bệnh tại các bệnh viện về; tạm dừng việc giải quyết thăm gặp và hạn chế tối đa việc nhận quà, bưu phẩm thân nhân và gia đình phạm nhân, trại viên, học sinh nhưng phải tăng thời lượng cuộc gọi và gọi điện thoại thông báo, giải thích cho gia đình phạm nhân rõ để phối hợp thực hiện phòng, chống dịch. Các cơ sở giam giữ cần tiếp tục hỗ trợ thêm nguồn dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày để tăng sức đề kháng cho phạm nhân, trại viên, học sinh.

Năm là, các phòng chuyên môn, nghiệp vụ và các trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng cần phối hợp thực hiện tốt công tác quản lý, giáo dục cải tạo và các chế độ chính sách đối với phạm nhân, trại viên, học sinh; tăng cường các biện pháp nghiệp vụ nắm tình hình nhằm đảm bảo tuyệt đối an ninh, an toàn cơ sở giam giữ. 

Đặc biệt, sẵn sàng, chủ động đối phó theo các phương án, kế hoạch đã xây dựng như cách ly, điều trị cho cán bộ, chiến sĩ và phạm nhân, trại viên, học sinh và không để xảy ra tình hình phức tạp, gây hoang mang, lo lắng trong cán bộ, chiến sĩ và phạm nhân, trại viên, học sinh ảnh hưởng đến công tác đảm bảo an toàn cơ sở giam giữ khi có dịch bệnh xảy ra tại đơn vị.

Sáu là, chuẩn bị đầy đủ thuốc men, trang thiết bị, hoác chất, dụng cụ phòng hộ, lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm đảm bảo phòng, chống dịch và khi dịch xảy ra trên nguyên tắc 4 tại chỗ; đảm bảo buồng, phòng, khu cách ly tối thiểu ít nhất cho 100 người; kiểm tra tình trạng hoạt động của các trang thiết bị được trang cấp như bình ô xy, máy khí dung, dụng cụ bảo hộ…; bố trí cán bộ y tế thường trực phòng, chống dịch, sẵn sàng hỗ trợ các đơn vị khi có dịch bệnh xảy ra. Đồng thời huy động các nguồn lực có thể của các đơn vị liên quan để phòng, chống dịch bệnh.

Trung tướng Hồ Thanh Đình-Cục trưởng Cục Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng