Đặc biệt, Bộ Công an đã có nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về nghiệp vụ, thực hiện nhiệm vụ đảm bảo ANTT của lực lượng Công an xã. Từ đó, lực lượng Công an xã đã cơ bản đáp ứng được nhiệm vụ đảm bảo ANTT tại cơ sở, tham gia và hỗ trợ các đơn vị nghiệp vụ phòng, chống tội phạm...

Tuy nhiên, Công an xã đang đối mặt hiện trạng thiếu hụt do nhiều địa phương, số lượng Công an xã nghỉ việc tăng nhanh, trong khi chưa đảm bảo điều kiện bổ sung mới. Nguyên nhân do Công an xã là bán chuyên trách, chế độ, chính sách vẫn còn bất cập, thu nhập thấp trong khi thời gian, cường độ, độ vất vả, tính chất công việc tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy hiểm.

Để nâng cao hiệu quả công tác cho lực lượng Công an xã, thời gian qua, Bộ Công an đã có chủ trương tăng cường Công an chính quy xuống làm Công an xã ở những xã trọng điểm về ANTT. Việc tăng cường Công an chính quy về xã đã bước đầu đem lại hiệu quả rất tốt trong công tác đảm bảo ANTT từ cơ sở..

Bài 1: Ngày thường của Công an xã

1. Sau hơn 4 tiếng ngồi xe khách Hà Nội – Sơn La, chúng tôi được hướng dẫn xuống ven đường quốc lộ 6, nơi “đóng đô” của trụ sở Công an xã Lóng Luông, huyện Vân Hồ (Sơn La). Dù trời đã gần trưa, hửng nắng nhưng cái lạnh rét buốt, tê tái nơi vùng núi khiến chúng tôi rùng mình.

Đồng chí Sồng A Thào cùng tổ công tác đến nhà dân kiểm tra nhân khẩu.

Lúc này, có 2 xe máy gồm 4 người, trong đó có đồng chí Sồng A Thào, Trưởng Công an xã Lóng Luông đi từ sáng sớm đến một số bản nắm tình hình công tác an ninh trật tự (ANTT) cũng vừa trở về trụ sở Công an xã.

Xoa đôi tay rồi thổi hà hơi cho đỡ lạnh, rót chén trà nóng, anh Sồng A Thào cho biết, công việc của Công an xã miền núi trên này vất vả, chủ yếu phương tiện đi lại vào các bản là xe máy vì đường khó đi. Mùa hè không sao chứ mùa đông thì toàn thân tê cóng vì sương muối. “Nhưng anh em quen rồi, tôi cũng hơn 20 năm công tác rồi đấy!”- đồng chí Sồng A Thào cười khà khà.

Theo số liệu của Công an xã Lóng Luông, hiện địa bàn có 11 bản, với 1.265 hộ, 6.326 nhân khẩu. Đây là xã địa bàn phức tạp về ANTT, đặc biệt là tội phạm ma túy. Trong đó, có 2 bản nổi lên về tình hình buôn bán, vận chuyển ma túy là Lũng Xá và Tà Dê. Ngoài ra, trên địa bàn, hiện có 27 đối tượng truy nã, đối tượng tù tha về địa phương là 52 người.

Anh Thào kể, ngày 21-11- 2017 vừa qua, Công an xã Lóng Luông phối hợp với chính quyền địa phương đã bắt giữ đối tượng truy nã Phạm Bá Lân (SN 1982), trú tại huyện Quan Hóa, Thanh Hóa. Đối tượng Phạm Bá Lân từ tỉnh ngoài lên, “đột nhập” vào bản Tà Dê lấy trộm xe máy của dân.

Nhận được thông tin, đồng chí Sồng A Thào huy động lực lượng, nhận định chỉ có một con đường bê tông độc đạo nên đối tượng sẽ chạy qua công trình đang thi công. Lập tức, đồng chí Thào gọi điện thoại đến chỉ huy công trình, nhờ công nhân lấy máy xúc ra chặn.

Thấy có người đuổi phía sau, phía trước lại có vật chướng ngáng đường, Lân luống cuống điều khiển xe máy bị ngã. Đối tượng vứt xe lại chạy vào một quán lấy dao cố thủ. “Tôi tiến vào quán, dùng lý lẽ thuyết phục… Phải mất thời gian khá lâu, Lân mới bước ra ngoài hạ dao xuống. Sau đó, chúng tôi bàn giao đối tượng cho Công an huyện Vân Hồ”- Anh Thào cho biết.

Trước đó, tại xã cũng xảy vụ việc liên quan đến giải phóng mặt bằng tuyến đường Lũng Xá - Tà Dê. Trong đó, đối tượng truy nã đặc biệt Giàng A Chứ (SN 1982), có quán lấn chiếm vào tuyến đường nêu trên. Khi đoàn công tác đến yêu cầu giải tỏa, phá bỏ quán, Chứ mang súng ra đe dọa. Trước tình hình này, anh Thào và một số đồng chí Công an xã đi xe máy đến hiện trường.

Chứ liền vác súng đeo bên mình lớn tiếng hỏi: “Ông Thào đâu?”. “Tôi đây! Tôi trả lời rồi tiếp cận đối tượng. Lúc đầu anh ta không nghe đâu, phân tích một hồi lâu anh ta mới hiểu, đồng ý dọn quán ra chỗ khác để giải phóng mặt bằng làm đường”- Đồng chí Thào nhớ lại.

Có những vụ việc, Công an xã phải giải quyết sao cho vừa thấu cái lý, vừa thấu cái tình của người dân tộc. Điển hình như ngày 5-4, Sồng A Phứ và Sồng A Cải, trú tại bản Pa Kha xảy ra vụ việc hủy hoại tài sản.

Do hai gia đình cạnh nhau, Phứ làm bờ rào ngăn cách. Cho rằng gia đình hàng xóm đã lấn sang nhà mình, nên Cải âm thầm mua thuốc diệt chuột vứt sang. Do ăn phải thuốc nên 1 con lợn và nhiều con gà (khoảng 15kg) của nhà Phứ bị chết.

Vụ việc đang được những người uy tín ở bản Pa Kha giải quyết thì xảy ra việc  Phứ và Cải đi xe máy đâm vào nhau. Trước sự việc này, Công an xã Lóng Luông đứng ra giải quyết, phối hợp với chính quyền bản Pa Kha yêu cầu 2 gia đình tự sửa xe máy hỏng, còn 15kg gà Cải phải bồi thường cho Phứ.

Riêng con lợn do quá nhỏ nên không tính. Sau đó, Công an xã và chính quyền bản tháo bỏ hàng rào giữa hai nhà, cán mốc ranh giới bằng đá. Hai gia đình sau đó hòa thuận, không còn mâu thuẫn.

Tháng 10 vừa qua, do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới nhiều nơi trên địa bàn huyện Vân Hồ có mưa, lũ lớn. Tại xã Lóng Luông xảy ra vụ 2 người phụ nữ đi xe máy qua đường bị lũ cuốn trôi mất tích. Thấy có tin báo, dù Công an xã đang bận giải quyết một vụ việc liên quan đến ANTT, vẫn nhanh chóng huy động 20 đồng chí phối hợp với lực lượng chức năng tìm kiếm các nạn nhân.

Trước mỗi yêu nhiệm vụ công tác, anh Sồng A Thào luôn chỉ đạo anh em nâng cao tinh thần trách nhiệm, chú trọng xây dựng các mô hình “Nhóm liên gia tự quản”, “Tổ an ninh nhân dân”, “Tổ hòa giải”… tại các bản, tham gia cùng với các lực lượng chức năng đấu tranh với tội phạm ma túy, nắm chắc tình hình trên địa bàn và giải quyết tốt các vụ việc xảy ra.

2. So với xã Lóng Luông về quản lý các hộ, nhân khẩu thì có lẽ xã Đạo Đức, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc lại đông và phức tạp hơn. Hiện nay, trên địa bàn xã Đạo Đức có 1 bệnh viện (Bệnh viện Giao thông vận tải), 26 doanh nghiệp hoạt động với hàng ngàn công nhân viên, thường xuyên có hàng trăm người tạm trú. Ngoài ra, có 5 cơ sở kinh doanh cầm đồ, 4 nhà nghỉ, 1 cơ sở cho người nước ngoài thuê nhà, 58 cơ sở trọ bình dân.

Anh Nguyễn Công Huân, Trưởng Công an xã Đạo Đức cho biết, trong năm 2017,  trên địa bàn xã xảy ra 36 vụ việc. Trong đó, trộm cắp tài sản 11 vụ; đánh nhau 2 vụ; cố ý gây tích 1; sử dụng ma túy, đánh bạc là 3 vụ... Công an xã giải quyết 4 vụ việc, xử phạt hành chính 6 đối tượng. Hiện số đối tượng Công an xã đang quản lý là 48 người.

Theo anh Huân, cách đây 5 đến 7 năm, xã Đạo Đức thường xuyên xảy ra một số vụ việc vi phạm pháp luật tại các khu trọ, khiến những công nhân và người dân sinh sống lo lắng, bất an khi một số đối tượng tống tiền, dọa nạt.

Tuy nhiên, những năm qua, công tác phối hợp đảm bảo ANTT giữa lực lượng Công an xã và các cơ quan, doanh nghiệp chủ động, thường xuyên và chặt chẽ hơn nhờ hiệu quả của mô hình “Liên kết đảm bảo ANTT”.

Từ tháng 6 - 2017 đến nay, việc triển khai mô hình này đã phát huy, nhân rộng những mặt tích cực đồng thời khắc phục những tồn tại, hạn chế để nâng cao hiệu quả công tác đảm bảo ANTT của các cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn.

Bên cạnh đó, Công an xã còn xây dựng nhiều cách làm, mô hình hay như: “Thôn Hưởng Lộc bài trừ tệ nạn cờ bạc”, “Họ Nguyễn Ngọc quản lý con em không vi phạm pháp luật”… Với kết quả đạt được, 4 năm liên tiếp xã Đạo Đức là Đơn vị Quyết Thắng trong toàn tỉnh.

Trong cái lạnh cuối năm, chúng tôi theo tổ tuần tra của Công an xã đi kiểm tra hành chính các nhà trọ trên địa bàn. 20h, thời điểm này các công nhân làm ca ngày đều có mặt đông đủ ở phòng trọ, những bữa cơm tối muộn bắt đầu được dọn ra. Tại xóm trọ Vườn Quan và Hưởng Lộc (nơi đông người thuê trên địa bàn xã), có một phòng số lượng người đến ở đông hơn so với khai báo.

Tổ tuần tra hỏi giấy tờ nhưng hai cô gái không có, lý do mới ở quê lên đang chờ xin làm công nhân. Bà chủ khu trọ trình bày hai người vừa đến ở hai ngày, chưa kịp làm giấy tạm trú, tạm vắng. Công việc kiểm tra hành chính chỉ là một trong rất nhiều việc phải làm hàng ngày của Công an xã, bởi theo quy định, Công an xã được giao tới 14 nhiệm vụ, quyền hạn.

Trưởng Công an xã Sồng A Thào tâm sự, khó khăn của Công an xã hiện nay là việc tổ chức họp tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân để hiểu, biết và chấp hành, thực hiện tốt các chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác đấu tranh phòng, chống tệ nạn và tội phạm về ma túy tại 2 bản Lũng Xá và Tà Dê (nơi có đông đối tượng truy nã). Con đường đến 2 bản này đi lại khá vất vả, đường xấu, một bên là vực sâu, chỉ đi một người với 1 xe máy chứ đi hai người là không thể. Nhưng khi Công an  xã vào đến đây, dân lại đến họp rất ít: “Trước tình hình này, chúng tôi vẫn đi sâu, đi sát vào quần chúng nhân dân và gắng bám, nắm địa bàn xem diễn biến tình hình các đối tượng buôn bán, vận chuyển như thế nào để có phương án đấu tranh cụ thể”.

Minh Hiền