Phát biểu tại buổi lễ, Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam chúc mừng thành công của những cán bộ, phóng viên, biên tập viên của báo Văn nghệ trong suốt 70 năm qua; đồng thời nhấn mạnh người dân Việt Nam luôn coi báo Văn nghệ là địa chỉ văn hóa tin cậy trong suốt chặng đường kháng chiến cứu quốc cũng như xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Từng đồng hành với báo 18 năm, nhà thơ Hữu Thỉnh nhấn mạnh để báo Văn nghệ tiếp tục tồn tại, phát triển, giữ vững được chuẩn mực về văn chương, đạo đức trong thời đại mới, yếu tố con người cần được đề cao hơn nữa bên cạnh các yếu tố tài năng và nhiệt huyết. Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam mong rằng báo tổ chức kỷ niệm để tôn vinh quá khứ, tri ân những cán bộ, công nhân viên, nhà văn, nhà thơ, nhà báo đã âm thầm làm việc, cống hiến cho những tác phẩm báo chí chất lượng, hấp dẫn…

Tháng 3-1948, ngay sau chiến thắng Sông Lô, số đầu tiên của Tạp chí Văn nghệ đã ra mắt bạn đọc. Ngay trong số đầu tiên, tạp chí Văn nghệ đã cho công bố những tác phẩm quan trọng, nhanh chóng trở thành những áng văn thơ kháng chiến kiệt xuất và còn nguyên giá trị tới ngày hôm nay như bài thơ “Cá nước” của nhà thơ Tố Hữu; bài thơ “Nhớ máu” của nhà thơ Trần Mai Ninh; truyện ngắn “Làng” của nhà văn Kim Lân; bút ký “Ấp Đồi cháy” của nhà văn Nguyên Hồng; bài tiểu luận “Nhận đường” của nhà văn Nguyễn Đình Thi; nhạc phẩm “Sông Lô” của nhạc sỹ Văn Cao…

Trải qua 70 năm hình thành và phát triển, trong những năm gần đây, khi cơ chế thị trường đã ăn sâu bén rễ trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, khi cuộc cách mạng công nghệ thông tin đã khiến toàn bộ hệ thống báo in, nhất là hệ thống báo chí dành riêng cho văn chương nghệ thuật, đang đứng trước nhiều khó khăn, thử thách, cùng với đội ngũ bạn viết, bạn đọc chung thủy của mình, báo Văn nghệ đã nỗ lực để trụ vững, kiên quyết giữ vững tôn chỉ mục đích, giữ vững chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực nghệ thuật và lý tưởng xã hội…

Cũng nhân dịp này, báo Văn nghệ cũng đã tổ chức lễ tổng kết, trao giải cuộc thi truyện ngắn trên báo Văn nghệ 2015 – 2017. Giải Nhất thuộc về tác giả Nguyễn Trường với tác phẩm là các truyện ngắn: "Quà tặng tương lai, Vương quốc mộng mơ, Mùa thanh long". Nhận xét về tác giả Nguyễn Trường, nhà văn Khuất Quang Thụy nhận xét: “Đây là một tác giả rất sung sức. Ông thuyết phục được Hội đồng chung khảo với ba truyện ngắn đều có câu từ chặt chẽ, lối diễn đạt thông minh, ngôn ngữ gợi cảm”.

BTC trao giải cho các tác giả cuộc thi truyện ngắn trên báo Văn nghệ giai đoạn 2015 – 2017.

Bên cạnh đó, BTC cũng trao 2 giải nhì cho các tác giả Phan Đình Minh (truyện ngắn “Giữ nhà”, “Bệnh tự miễn”) và tác giả Lê Vạn Quỳnh (truyện ngắn “Chiếc bàn của cha”, “Cuối đường khuất gió”). 

Bốn giải ba thuộc về các tác giả Vũ Khánh (“Trăng Tiên Yên”); Đỗ Tiến Thụy (“Mộng thám hoa”); Trung Long (“Tiếng chim Chua sa”) và tác giả Vũ Thiên Kiều (“Sóng lúa”). Ngoài ra, BTC cũng đã trao 6 giải khuyến khích cho 6 tác giả khác tham gia cuộc thi này.

Đánh giá về giải thưởng, Nhà văn Khuất Quang Thụy – Trưởng BTC, Tổng Biên tập báo Văn nghệ cho biết, cuộc thi được chính thức phát động từ tháng 1-2015 đến ngày 30-10-2017 đã nhận được 3.300 truyện ngắn dự thi. Trong đó, số tác phẩm đã được công bố trên báo Văn nghệ là 493 truyện. Những con số kể trên mặc dù phản ánh được một phần qui mô của cuộc thi nhưng không thể nói lên toàn bộ tầm ảnh hưởng đối với đời sống văn hóa xã hội, nhất là những ảnh hưởng tốt đẹp nó mang tới cho phong trào sáng tác văn chương cả nước.

Cuộc thi đã tập hợp được một đội ngũ đông đảo các tác giả thuộc hầu hết các địa phương trong cả nước. Trong đó có nhiều tác giả truyện ngắn đang sung sức trên văn đàn hiện nay, nhiều Hội viên Hội Nhà văn, một số tác giả đã từng tham dự và được giải ở những cuộc thi trước đây của báo Văn nghệ và những cuộc thi do các tờ báo, cơ quan khác tổ chức. Các tác giả trẻ, các tác giả có tác phẩm đầu tay cũng xuất hiện khá đông và tạo được ấn tượng tại cuộc thi này.

Bên cạnh đó, cuộc thi có nội dung phong phú, bao phủ hầu hết các lĩnh vực đồi sống, xã hội, trong đó có những tác giả khá thành công với những đề tài lịch sử, truyền thống, chiến tranh cách mạng, lối sống và khát vọng sống của thế hệ trẻ… Thành công của cuộc thi khẳng định thành tựu cách mạng, thành tựu trọng công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, khẳng định phẩm giá và tôn vinh con người Việt Nam, góp phần bồi dưỡng nhân cách cho thế hệ trẻ.

Về mặt nghệ thuật, cuộc thi đã đóng góp cho việc đổi mới thể loại truyện ngắn, làm phong phú thêm ngôn ngữ tiếng Việt. Nhiều tác giả đã có những tìm tòi, đổi mới phương pháp tư duy hình tượng, làm mới cách kể chuyện, tạo ra sự hấp dẫn, tăng cường thêm sức sống cho thể loại truyện ngắn trên văn đàn hiện này…

Vũ Cảnh - Phong Sơn