Aza Koonh là một trong những lễ hội truyền thống có từ thời xa xưa của người Pa Cô, Tài Ôi. Theo tục lệ, vào thời điểm kết thúc vụ mùa cuối năm, khi những hạt lúa, bắp ngô, củ sắn được bà con dân bản trồng trên nương rẫy đã được thu hoạch và cất vào trong kho của mỗi gia đình cũng là lúc bản làng trẩy hội, cất lên những điệu khèn, điệu múa hay nhất. 

Lễ hội Aza Koonh còn được gọi với cái tên khác như Tết cơm mới, lễ hội tri ân cây lúa.
Aza Koonh là lễ hội truyền thống của người Pa Cô ở huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên- Huế được tổ chức hàng năm.

Tại lễ hội, người dân và du khách đã chứng kiến đồng bào dân tộc Pa Cô, Tà Ôi tái hiện đầy đủ các nghi thức của lễ hội Aza Koonh như lễ tẩy rửa, lễ xua đuổi các linh hồn dữ, lễ chuẩn bị, lễ mời mẹ lúa, lễ cúng các vị giống cây trồng, lễ cúng cho Giàng Xứ, lễ ăn cơm mới, lễ giao mâm cỗ và nghi lễ tiễn khách.

Lễ cúng tạ ơn Giàng được các vị cao tuổi trong bản làng thôn A Năm, xã Hồng Vân làm chủ lễ.
Đồng bào dân tộc Pa Cô thôn A Năm ngồi quây quần bên lễ vật để thực hiện nghi thức cúng Giàng.

Theo lãnh đạo phòng VHTT huyện A Lưới cho biết, Aza Koonh là lễ hội truyền thống của dân tộc Pa Cô nói riêng và các dân tộc thiểu số ở huyện A Lưới nói chung. Lễ hội nhằm đánh dấu thời điểm kết thúc của một năm làm việc cũ và mở ra một năm làm việc mới.

Các hộ dân trong thôn A Năm mang lễ vật đến dâng cúng Giàng tại lễ hội Aza Koonh
Lễ cúng mẹ lúa. Đối với đồng bào Pa Cô, lúa là giống cây quan trọng nhất khi luôn cho người dân cuộc sống no ấm.
Lễ vật cúng  chủ yếu gồm có gà, heo, khoai, sắn và các sản vật của đồng bào Pa Cô.

Lễ hội là một trong những nét văn hóa tốt đẹp, độc đáo bởi Aza không chỉ là lễ hội, là ngày Tết vui tươi nhộn nhịp, thể hiện lòng thành kính đến các vị thần linh, lòng biết ơn đến mẹ của các giống cây trồng, đặc biệt là mẹ cây lúa của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.

Nghi lễ phát cơm mới cho dân bản sau lễ cúng Giàng.
Qua hàng trăm năm, lễ hội Aza của đồng bào Pa Cô ở huyện A Lưới vẫn còn lưu giữ được các nghi lễ truyền thống chính.

Không những cúng Giàng và các vị thần linh, lễ hội Aza Koonh còn được người Pa Cô tổ chức với mục đích cầu nguyện cho mưa thuận gió hòa, đem lại mùa màng bội thu.


Anh Khoa