Từng sống, giảng dạy mỹ thuật và sáng tác tại đất nước Thụy Điển suốt 20 năm qua, bởi vậy, được vẽ tranh tặng công chúa kế vị của đất nước này với bà là niềm vui và niềm vinh dự lớn.

Những bông hoa mùa xuân

Họa sĩ Văn Dương Thành sôi nổi chia sẻ những kỉ niệm khó quên tại đất nước Thụy Điển: “Cách đây nhiều năm, chúng tôi đã được gặp công chúa Victoria Ingrid Alice Desiree lúc đó đang học phổ thông. Đó là một thiếu nữ hoàng gia có tính cách vui vẻ, hòa đồng và rất giản dị. 

Sau này, công chúa học tập tại Trường Đại học Yale ở Hoa Kỳ và thực tập tại trụ sở Liên Hiệp Quốc tại New York. Phong thái của công chúa luôn toát lên sự sang trọng, nghiêm ngắn nhưng cũng thật dịu dàng”. Từ những ấn tượng đó, họa sĩ đã lên ý tưởng vẽ một bức tranh lụa mềm mại với chủ đề “Hoa mùa xuân” dành tặng công chúa kế vị của Vương quốc Thụy Điển.

Thước lụa tơ tằm nguyên chất được dệt tay một cách kĩ càng chính là chất liệu để từ đó cảm hứng về những bông hoa mùa xuân của họa sĩ Văn Dương Thành được thăng hoa. Bức tranh lụa có gam màu dịu nhẹ tôn lên vẻ quý phái và nét giản dị của công chúa Victoria Ingrid Alice Desiree. 

Điểm xuyết là màu xanh của nước biển và màu vàng của những bông hoa Linnaeus – một loài hoa đẹp ở đất nước Thụy Điển. Đây cũng là hai gam màu đặc trưng của quốc kì Thụy Điển – đất nước mà trong tương lai công chúa sẽ lên ngôi nữ hoàng. “Hai gam màu này sẽ được biến tấu khi rực rỡ, khi hòa quyện cùng những sắc màu trầm hơn để tôn vinh màu mắt, màu tóc nâu, màu da mịn màng của công chúa”, họa sĩ Văn Dương Thành chia sẻ.

Để cảm xúc vẽ liền mạch và bao quát được toàn bộ mặt phẳng của bức tranh có kích thước 180x90cm, nữ họa sĩ đã phải đứng vẽ liên tục trong nhiều giờ đồng hồ. Thành quả của quá trình lao động nghệ thuật miệt mài, gấp rút của nữ họa sĩ thể hiện tình cảm mến khách của đất nước Việt Nam gửi tặng đến công chúa và phu quân.

Điểm độc đáo là họa sĩ đã chọn chất liệu lụa dệt sợi kép để vẽ tranh, vừa có thể treo thành bức tranh, vừa là tấm khăn choàng mềm mại. Hai mặt của bức tranh đều là mặt phải, màu sắc trong suốt, chất liệu lụa sẽ giữ độ mát dịu khi thời tiết nóng và ấm áp khi trời lạnh. 

Sau khi vẽ xong phải mất thêm 5 giờ đồng hồ là nóng để màu chín vào từng thớ lụa, sau đó ngâm trong nước của một loại quả để giữ màu và sự óng ả của tơ. Bức tranh trên lụa dành tặng công chúa là bản vẽ duy nhất không lặp lại, có kí tên tác giả và ghi tên công chúa. Tác phẩm sẽ lưu lại kỉ niệm đẹp trong chuyến thăm đầu tiên của công chúa đến Việt Nam.

Theo họa sĩ Văn Dương Thành, vẽ tranh trên chất liệu lụa khó hơn các chất liệu khác, đòi hỏi người họa sĩ phải kĩ càng, cẩn trọng khi lên ý tưởng. Thời gian để thể hiện một bức tranh trên lụa có thể nhiều gấp ba, gấp bốn lần thời gian sáng tác một bức sơn dầu. 

Mỗi nét vẽ phóng khoáng chạm xuống mặt lụa đã là một thao tác nhuộm lụa và không thể sửa chữa, thay đổi. Bởi vậy vẽ trên lụa phải liền mạch không nghỉ và cần sự tập trung tuyệt đối của trí óc hòa với cảm xúc dạt dào, tinh tế. Chính vì sự kì công và tâm huyết khi vẽ tranh mà họa sĩ thường nhận được thư tay của các vị khách quốc tế gửi đến nhà riêng, bày tỏ sự cảm kích của họ đối với bà.

Họa sĩ Văn Dương Thành trong phòng vẽ bức tranh “Hoa mùa xuân” trên lụa dành tặng công chúa Thụy Điển.

Đại sứ văn hóa

Họa sĩ Văn Dương Thành là người đã nhiều lần được lựa chọn vẽ tranh để Nhà nước Việt Nam dành tặng cho các nguyên thủ, các vị khách quốc tế đến Việt Nam. Họa sĩ không lựa chọn những bức tranh có sẵn, mà thường là những sáng tác nóng hổi tính thời sự. Bởi thế, áp lực đặt ra rất lớn để đảm bảo tính độc đáo về ý tưởng, vừa đúng thời gian vừa mang tính nghệ thuật. 

Với nữ họa sĩ Văn Dương Thành, mỗi lần đảm nhận việc vẽ tranh làm tặng phẩm quốc gia tặng các vị khách quốc tế là một kỉ niệm đáng nhớ. Bà luôn tìm hiểu rất kĩ về đất nước và con người từng vị khách, từ đó tìm chủ đề, chất liệu và bố cục vẽ thích hợp. 

Những sáng tác của Văn Dương Thành đã đi vào bộ sưu tập của nhiều vị nguyên thủ sau khi họ tới Việt Nam như Tổng thống Jimmy Carter, Tổng thống Barack Obama cũng như nhiều quan chức, đại sứ các nước. 

Bà cũng chính là người vẽ hai bức tranh để Nhà nước Việt Nam dành tặng cho phu nhân Tổng thống Donald Trump và phu nhân Chủ tịch Kim Jong-un nhân dịp Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều diễn ra tại Hà Nội vào tháng 2 vừa qua.

Văn Dương Thành lớn lên tại Thủ đô Hà Nội và có thời gian dài học tại Đại học Mỹ thuật Việt Nam (tiền thân là Trường Mỹ thuật Đông Dương). Ngay từ khi 21 tuổi, bức tranh “Hoa cúc vạn thọ” của nữ họa sĩ đã được trưng bày tại triển lãm của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Đến nay, bà là họa sĩ nổi tiếng ở châu Á có tác phẩm được triển lãm ở 14 viện bảo tàng mỹ thuật quốc gia của các nước như Ba Lan, Tây Ban Nha, Mông Cổ, Trung Quốc, Thụy Điển,...

Họa sĩ Văn Dương Thành được nhắc đến nhiều trong vai trò là một đại sứ văn hóa, vì bà đã tham gia nhiều sự kiện hợp tác văn hóa với các nước trong hơn chục năm qua, mang hồn cốt Việt Nam vào tranh vẽ, gắn Việt Nam với bạn bè quốc tế. 

Bà đã tặng khoảng 15 bức tranh cho nguyên thủ và quan chức các quốc gia. Hiện nay tranh của bà đang được trưng bày tại Đại sứ quán Việt Nam tại Thụy Điển, Rumani và một số đại sứ quán nước ngoài.

Dù sống ở đâu nữ họa sĩ vẫn nặng lòng với quê hương. Thời gian ở nước ngoài, bà thường xuyên tổ chức các hoạt động nghệ thuật gây quỹ từ thiện gửi về Việt Nam ủng hộ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em khuyết tật. 

Hiện tại, bà mở nhiều lớp dạy vẽ miễn phí để trực tiếp truyền dạy cho trẻ em có năng khiếu hội họa, trẻ em tàn tật, khiếm thị, khiếm thính, chất độc da cam và tự kỷ. Bà muốn các em vẽ như một cách biểu đạt suy nghĩ, cảm xúc của mình.

Huyền Châm