Công bằng mà nói Croatia là đội tạo ra ấn tượng tốt hơn Pháp trong trận chung kết World Cup 2018 tại Moscow và nếu không có quả phạt đền kia rất kết cục của giải đấu tại Nga chắc sẽ khác đi. Quả phạt đền dành cho đội tuyển Pháp đến vào phút thứ 36 trong tình huống bóng chạm tay  Ivan Perisic trong vòng cấm Croatia.

Trước khi có phạt đền Croatia đang chơi khá hưng phấn nhờ có được bàn gỡ hòa tuy nhiên bàn thua trên chấm phạt đền đã gần như khiến cục diện trận đấu nghiêng hoàn toàn về phía Pháp, Les Bleus sau đó có thêm 2 bàn thắng nữa trước khi Croatia gỡ lại được một bàn.

Trọng tài đã phải xem xét rất kỹ mới đưa ra quyết định thổi phạt đền cho đội tuyển Pháp. Ảnh: FIFA, AP.

Sau quyết định cho đội tuyển Pháp hưởng quả phạt đền kia ông Pitana một trọng tài nổi tiếng nhờ uy tín và sự công bằng chuyên nghiệp hứng không ít "gạch đá". Không ít tên tuổi trong làng bóng đá thế giới coi quyết định đó như một hành động phá hỏng bữa tiệc trên sân Luzhniki

Cựu tiền đạo tuyển Anh Alan Shearer cho rằng quyết định đó gián tiếp đưa Croatia đến thất bại và phá hỏng trận chung kết. "Không thể chấp nhận một quyết định kỳ lạ như thế này, khi nó làm thay đổi trận chung kết. Đây là kết thúc không xứng đáng sau một giải đấu tuyệt vời đã diễn ra. Croatia đã có thế trận sáng sủa và họ chỉ bị thua bởi cú đá phạt và quả phạt đền không xứng đáng. Thật xấu hổ khi trận đấu đi theo kết cục này", Shearer tuyên bố đầy bức xúc.

Joey Barton cựu cầu thủ Anh mỉa mai đầy cay độc khi cho rằng nhưng ai ủng hộ quyết định của ông Pitana một là người Pháp, hai là không biết gì về bóng đá. Cựu đội trưởng Man Utd đồng tình với nhận định của Barton và còn cho rằng đây là một quyết định đáng hổ thẹn.

Còn cựu HLV tuyển Đức Jurgen Klinsmann cho rằng đây là một quyết định sai lầm. Nhà vô địch thế giới năm 1990 cho rằng ông Pitana đã không chăc chắn trong tình huống ra quyết định trên.

HLV Dalic của Croatia thì bóng gió chê trách ông vua sân cỏ người Argentina trong cuộc họp báo sau trận đấu:"Tôi không bao giờ bình luận về công tác trọng tài nhưng tôi muốn nói một câu: Trong một trận chung kết World Cup, bạn không thể thổi một quả phạt đền như thế. "

Bóng đã chạm tay Perisic một cách rõ ràng. Hơn nữa tình huống đó đã làm thay đổi hướng đi của trái bóng và quyết định thổi phạt đền là hoàn toàn chính xác. Ảnh: Getty Image.

Hầu hết các nhận định trên đều cho rằng cầu thủ Croatia đã không cố tình hoặc không thể né kịp trái bóng và anh hoàn toàn không cố ý và cũng có một thực tế rằng quả phạt đền đó đã thay đổi hoàn toàn cục diện trận đấu theo hướng có lợi cho Pháp. Tuy nhiên liệu ông Pitana có sai trong tình huống này hay không.

Điều 12 trong luật FIFA (Laws of the Game) định nghĩa chính thức về “handball” như sau: Cầu thủ (trừ thủ môn khi hoạt động trong khu cấm địa) phạm luật nếu cố ý chạm bàn tay hay cánh tay của anh ta vào bóng. Vấn đề cơ bản để xác định cầu thủ có phạm luật hay không nằm ở việc nhận định anh ta có "cố ý " dùng tay cản bóng hay không. Đó là việc của trọng tài chính. 

Nếu cầu thủ quay lưng lại với cú sút hoặc đường tạt và bóng đi trúng tay của anh ta, đó ít khi được xác định là lỗi cố ý chơi bóng bằng tay. Nếu cầu thủ để bóng chạm tay trong các tư thế thụ động như đang ngã hoặc bị đồng đội phá bóng mạnh vào tay ở cự ly gần, cũng ít được coi là cố ý.

FIFA đưa ra 3 tiêu chí chính để xác định, bao gồm di chuyển của bóng (tay chạm bóng, hay bóng chạm tay), khoảng cách đường bóng (nếu cầu thủ có đủ thời gian để tránh việc chạm tay mà vẫn để chạm thì hầu như sẽ bị xác định là cố ý) và tư thế tay khi chạm bóng (nếu tay để sát cơ thể là không phạm luật).

Chiếu theo những điều luật này thì trường hợp của Ivan Perisic bị thổi phạt là hoàn toàn chính xác khi trong tình huống nhảy lên anh này hạ tay xuống và bóng đã chạm tay. Cú chạm tay đó là đường bóng đổi hướng và thay đổi kết cục của tình huống đó. 

Tất nhiên một người dày dạn kinh nghiệm như ông Pitana cũng hiểu thổi phạt đền trong thời điểm đó của trận đấu sẽ có tác động tiêu cực đến thế nào, đó chính là nguyên nhân ông phải xem xét rất kỹ các hình ảnh quay chậm từ công nghệ VAR rồi mới ra quyết định.

Ông Pitana đã không thổi phạt đền cho đến khi có thông báo từ phòng VAR.

Phẩm chất đầu tiên của một người cầm cân nảy mực đặc biệt trong một trận đấu quan trọng như chung kết World Cup là công bằng. Không phải ngẫu nhiên FIFA chọn "cựu diễn viên này" làm trọng tài chính trong trận đấu giữa Pháp và Uruguay bất chấp những nghi ngại từ giới chuyên môn lo sợ ông vua áo đen Argentina sẽ có các "hành vi trả thù" sau khi chính Les Bleus đã loại Messi cùng đồng đội tại vòng 16 đội trước đó.

Vì vậy quyết định cho Pháp hưởng phạt đền hôm qua của trọng tài Pitana là hoàn toàn chính xác cũng như rất công tâm cho cả hai đội. Nếu đặt giả sử nếu vị vua áo đen này không thổi phạt và kết cục trận đấu khác đi, đội tuyển Pháp ủ rũ rời Moscow liệu Pitana còn phải chịu bao nhiêu lời chỉ trích nữa.

Trong thể thao chuyên nghiệp các tình huống gây tranh cãi luôn luôn tồn tại và nó gây áp lực cho không ít trong tài. Khi công nghệ VAR được áp dụng nhiều trọng tài đã vô cùng hoan nghênh nó bởi nó sẽ khiến họ ít có các quyết định sai lầm hơn. 

Trong trận đấu tối qua VAR một lần nữa chứng minh tính hữu dụng của nó tuy nhiên người ra quyết định dựa trên công nghệ đó giờ đây lại đang chịu những chỉ trích từ khắp thế giới. Có công bằng không ? Câu trả lời tùy thuộc bạn nghĩ thế nào về sự công bằng.

Đ.Dự