“Phía Trung Quốc sẵn sàng giải quyết vấn đề thông qua đàm phán, hợp tác với thái độ bình tĩnh và kiên quyết phản đối sự leo thang của cuộc chiến thương mại”, Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc ngày 26-8 cho biết trong một hội thảo công nghệ ở Trùng Khánh, Tây Nam Trung Quốc, và dường như dịu giọng hơn khi cho rằng không bên nào được hưởng lợi từ cuộc chiến thương mại.

“Chúng tôi tin rằng sự leo thang của cuộc chiến thương mại không có lợi cho Trung Quốc, Mỹ, cũng như lợi ích của người dân trên thế giới", ông Lưu Hạc nói thêm.

Cố vấn kinh tế hàng đầu Trung Quốc cho biết, Bắc Kinh hoan nghênh các doanh nghiệp từ khắp nơi trên thế giới tới đầu tư và hoạt động tại nước này, đồng thời nhấn mạnh các công ty Mỹ đặc biệt được chào đón ở Trung Quốc và sẽ được đối xử công bằng. 

Trung Quốc sẽ tiếp tục tạo ra một môi trường đầu tư tốt, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp thông minh với thị trường rộng mở, kiên quyết chống lại sự phong tỏa công nghệ và chủ nghĩa bảo hộ, và cố gắng bảo vệ sự hoàn thiện của chuỗi cung ứng. 

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích của Trường Đại học Macquarie (Úc), Trung Quốc sẽ phải nới lỏng chính sách kinh tế hơn nữa để giảm bớt tác động ngày càng tồi tệ từ cuộc chiến thương mại leo thang và làm suy yếu nhu cầu trong nước.

Thương chiến Mỹ-Trung, cuộc đấu làm chao đảo thế giới. Ảnh minh họa: Reuters.

Vài giờ sau khi Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc công khai lên tiếng kêu gọi các bên "bình tĩnh", Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiết lộ với các nhà lãnh đạo bên lề Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) diễn ra tại TP Biarritz của Pháp, rằng phía Bắc Kinh đã liên lạc với ông. "Trung Quốc vừa liên lạc với đội ngũ phụ trách thương mại của chúng tôi vào tối 25-8, và mời chúng tôi trở lại bàn đàm phán", ông Trump nói. 

"Họ cũng hiểu chuyện đấy". Trước lời đề nghị của Trung Quốc, vị Tổng thống Mỹ bày tỏ sự hoan nghênh đối với tin tức này, coi đó là diễn biến rất tích cực cho thế giới, đồng thời cho biết Washington đã chấp thuận lời mời này và đoàn đàm phán của hai bên sẽ tiếp tục trở lại thảo luận. 

Trước đó, như một động thái thêm dầu vào lửa, ông Trump hôm 25-8 thừa nhận rằng đã suy nghĩ lại về việc leo thang chiến tranh thương mại với Trung Quốc, mà sau đó được Nhà Trắng đính chính là ông "hối tiếc" vì không đánh thuế cao hơn. 

"Tổng thống Trump đã trả lời một cách đầy khẳng định, bởi ông nuối tiếc vì đã không đánh thuế nhập khẩu cao hơn (với Trung Quốc)", phát ngôn viên Nhà Trắng Grisham khẳng định.

Cuộc chiến thương mại ngày càng trở nên tồi tệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới kể từ ngày 23-8 vừa qua khi cả hai bên liên tục san bằng nhiều mức thuế đối với hàng xuất khẩu của nhau. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố một khoản thuế bổ sung thêm 5% đối với khoảng 550 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc vào ngày 23-8, chỉ vài giờ sau khi Bắc Kinh công bố mức thuế trả đũa đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ trị giá 75 tỷ USD. 

Ngoài ra, Tổng thống Trump cho hay ông cũng yêu cầu các công ty lớn của Mỹ lập tức bắt đầu tìm kiếm lựa chọn hợp tác khác thay thế Trung Quốc, bao gồm đưa hoạt động sản xuất trở về Mỹ. Cuộc chiến thương mại đã gây thiệt hại cho tăng trưởng toàn cầu, làm đảo lộn các đồng minh và làm thị trường dấy lên lo ngại rằng nền kinh tế thế giới sẽ suy thoái.

Không rõ chính xác làm thế nào Tổng thống Trump có thể khiến các công ty Mỹ rời khỏi Trung Quốc, Reuters nhận định. Về vấn đề này, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin cho hay Tổng thống Trump có thể ra lệnh cho các công ty ra khỏi Trung Quốc theo Đạo luật quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế nếu ông chủ Nhà Trắng tuyên bố cuộc xung đột thương mại với Trung Quốc là tình trạng khẩn cấp quốc gia. 

Cũng theo ông Mnuchin, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bây giờ là “đối thủ” về thương mại, dù vẫn có mối quan hệ tốt đẹp.

Ngày 25-8, Nhân Dân nhật báo, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã đăng bài xã luận gọi quyết định tăng thuế nói trên của Tổng thống Trump là “chiến lược sai lầm”, và cho rằng Washington sẽ không bao giờ được phép kiểm soát số phận của Trung Quốc.

Có thể nói, cả Mỹ và Trung Quốc đều có những lý giải chính đáng cho hành động leo thang căng thẳng thương mại của mình. Tuy nhiên, cuộc thương chiến Mỹ - Trung đang làm tổn thương nền kinh tế của các bên thứ ba, khiến các đồng minh “mất ăn mất ngủ” và các thị trường lo ngại rằng nền kinh tế thế giới sẽ rơi vào suy thoái. 

Thời điểm hiện tại, nhiều nhà lãnh đạo các nước trên thế giới đều ra sức kêu gọi Mỹ và Trung Quốc sớm giải quyết những bất đồng trong các vấn đề thương mại để tránh gây tác động lớn hơn đến nền kinh tế toàn cầu.

Cao Trung