Giới quan sát nhận định, “cuộc chiến” giữa Nhà Trắng và các thẩm phán Mỹ đã thực sự bắt đầu khi thẩm phán liên bang James Robart tại TP Seattle (bang Washington) đưa ra quyết định chặn sắc lệnh tạm cấm nhập cư của tân Tổng thống Donald Trump.

Hãng tin AP cho biết, lệnh cấm tạm thời của thẩm phán James Robart có hiệu lực ngay lập tức mặc dù ông này không hề đánh giá liệu sắc lệnh của tân Tổng thống có vi hiến hay không. Nghĩa là, về mặt kỹ thuật, sắc lệnh cho phép bất cứ ai có một thị thực hợp lệ đều có quyền nhập cảnh vào Mỹ thông qua cơ quan Bảo vệ biên giới và hải quân (CBP).

Hiện CBP đã gửi thông báo cho các hãng hàng không nước này rằng họ có thể cho những du khách nằm trong diện bị cấm theo sắc lệnh của ông Donald Trump lên máy bay trở lại. Quyết định này được coi là một bước lùi lớn trong chiến lược hành động của chính quyền Washington, dù rất có thể ngài Tổng thống và bộ máy của mình đủ khả năng đưa chính sách này trở lại sau kháng cáo.

Các cuộc biểu tình phản đối sắc lệnh cấm nhập cư của chính quyền Tổng thống Donald Trump đã diễn ra trên toàn nước Mỹ. Ảnh: Reuters

Nói về lệnh mới của mình, thẩm phán James Robart lập luận rằng sắc lệnh của tân Tổng thống ảnh hưởng xấu đến công dân của bang Washington ở lĩnh vực việc làm, giáo dục, kinh doanh, quan hệ gia đình và quyền tự do đi lại.

Thẩm phán James Robart nhấn mạnh: “Những tác hại ấy rất đáng kể và kéo dài liên tục”. Đồng thời, thẩm phán James Robart còn bác bỏ biện hộ từ phía luật sư của Chính phủ Mỹ cho rằng các bang không có thẩm quyền để chống lại sắc lệnh hành pháp của ông Donald Trump.

Trong khi đó, Tổng chưởng lý bang Washington Bob Ferguson cũng đồng quan điểm này và nói rằng, lệnh cấm nhập cảnh là “phi pháp và vi hiến”. Ông Bob Ferguson một lần nữa khẳng định việc tạm thời chặn sắc lệnh di trú được áp dụng trên toàn quốc và nhấn mạnh: “Không ai đứng trên pháp luật, kể cả Tổng thống”.

Tân Tổng thống Mỹ đã gây tranh cãi khắp thế giới sau khi ký sắc lệnh hành pháp cấm nhập cảnh vào Mỹ trong vòng 90 ngày đối với cư dân 7 nước gồm Syria, Iran, Iraq, Libya, Somalia, Sudan và Yemen. Sắc lệnh này cũng yêu cầu Mỹ ngưng tiếp nhận tất cả những người tị nạn trên thế giới trong vòng 120 ngày.

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 3-2 cho biết, trong vòng 1 tuần kể từ khi sắc lệnh nói trên được ký kết, gần 60.000 thị thực đã bị thu hồi. Chưa hết, chính quyền Washington mà cụ thể là tân Tổng thống Donald Trump đã bị nêu tên trong gần 40 đơn kiện do chính quyền các bang tiến hành.

Tờ The New York Times cho hay, không chỉ có bang Washington, Minnesota mà nhiều tổ chức, cá nhân, các nhà hoạt động dân quyền đều đâm đơn kiện ông Donald Trump lên một loạt bang gồm Virginia, New York, Massachusetts, Michigan về sắc lệnh cấm nhập cảnh với lý do là vi phạm quyền tự do tín ngưỡng được ghi rõ trong Hiến pháp Mỹ.

Trong khi đó, chính quyền thành phố San Francisco thuộc bang California đâm đơn kiện chống lại Tổng thống vì ban hành sắc lệnh cắt ngân sách liên bang cho những thành phố không hợp tác với chính quyền liên bang để trừng phạt người nhập cư bất hợp pháp…

Hãng CNN thì cho hay, cũng vì sắc lệnh này mà đa số người dân Mỹ đều tỏ thái độ không hài lòng với cách thức điều hành công việc của tân Tổng thống.

Kết quả thăm dò dư luận do CNN phối hợp với ORC thực hiện được công bố hôm 3-2 cho thấy, số người không ủng hộ các chính sách mới của ông Donald Trump lên tới 53%, mức không ủng hộ cao nhất đối với một tân Tổng thống Mỹ. Mặc dù vậy, có vẻ như chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn quyết tâm theo đuổi những chính sách này.

Cũng theo hãng CNN thì Nhà Trắng đang ra sức bảo vệ sắc lệnh cấm nhập cư bằng tuyên bố mới nhất của phát ngôn viên rằng “sắc lệnh của Tổng thống nhằm mục đích bảo vệ đất nước và ông có quyền hiến pháp cũng như trách nhiệm bảo vệ nhân dân Mỹ”. Nhiều khả năng, Nhà Trắng sẽ đề nghị Bộ Tư pháp ra yêu cầu hoãn thi hành khẩn cấp đối với phán quyết của tòa án liên bang một cách sớm nhất có thể.

Huyền Chi