Theo đó, có 14 bị cáo đều là người dân tộc Mông ở các tỉnh: Điện Biên, Lai Châu, Đăk Nông được đưa ra xét xử gồm: Sùng A Sính (SN 1982), HKTT bản Huổi Chạ 2, xã Nậm Vì, huyện Mường Nhé; Lầu A Lềnh (SN 1970), HKTT bản Nậm Xả, xã Mường Toong, huyện Mường Nhé; Hoàng Văn Páo (SN 1982) HKTT thôn 5 Tầng, xã Đăk Rla, huyện Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông; Hờ A Hù (SN 1988), HKTT bản Huổi Pinh, xã Mường Toong, huyện Mường Nhé; Chang A Súa (SN 1987) HKTT bản Sế Ma, xã Tà Tổng, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu; Giàng A Sinh (SN 1981), HKTT bản Hua Mức 2, xã Pú Xi, huyện Tuần Giáo; Sùng A Sình (SN 1986) HKTT bản Huổi Chạ 2, xã Nậm Vì, huyện Mường Nhé; Sùng A Dơ (SN 1996) HKTT bản Huổi Chạ 2, xã Nậm Vì; Giàng A Và (SN 1990), HKTT bản Huổi Chạ 1, xã Nậm Vì; Giàng A Dia (SN 1993), HKTT bản Huổi Chạ 2 xã Nậm Vì; Hoàng Văn Chơ (SN 1979), HKTT thôn 5 Tầng, xã Đăk Rla, huyện Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông; Thào A Khu (SN 1990), Phàng A Minh (SN 1979), Phàng A Lanh (SN 1988), cùng trú tại xã Na Cô Sa, huyện Nậm Pồ.

Các bị cáo được đưa ra xét xử.

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân (KSND) tỉnh Điện Biên: Ngày 19/6/2011 Lầu A Lềnh đã bị cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Điện Biên khởi tố, truy nã về tội “Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. 

Trong khoảng thời gian từ tháng 8/2018 đến tháng 3/2019, Sùng A Sính và Lầu A Lềnh bàn bạc với Hờ A Hù, Chang A Súa, Vàng A Chủa, Hờ A Tàng, Giàng A Sinh, Thào A Chinh, Vừ A Phử, Lý Giảng Khua thống nhất xây dựng lại tổ chức lập Nhà nước Mông và lôi kéo Sùng A Dơ, Giàng A Và, Sùng A Sình, Giàng A Dia, Hoàng Văn Chơ cùng tham gia. 

Mục đích các đối tượng đặt ra là sẽ cướp đất, cướp chính quyền tại huyện Mường Nhé, thay thế chính quyền huyện Mường Nhé bằng một chính quyền riêng của người Mông, do người Mông làm chủ, có bộ máy tổ chức riêng, có chữ viết, con dấu, cờ, đồng tiền, lực lượng Công an, Quân đội riêng của người Mông và có cương lĩnh riêng, nhằm chống lại Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, lật đổ chính quyền nhân dân, phá bỏ chế độ chính trị được Hiến pháp quy định.

Theo phân tích của Viện KSND tỉnh Điện Biên, trong vụ án này, Sùng A Sính, Lầu A Lềnh với vai trò chủ mưu, cầm đầu khởi xướng việc tổ chức lập Nhà nước Mông và trực tiếp soạn thảo điều lệ, cương lĩnh, đường lối mô hình tổ chức, đúc sao hàm; Hoàng Văn Páo là người thực hiện đắc lực; các bị cáo: Sùng A Dơ, Giàng A Và, Sùng A Sình, Giàng A Dia, Giàng A Sinh, Hờ A Hù, Chang A Súa, Hoàng Văn Chơ tham gia với vai trò đồng phạm, là người thực hành, trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội. 

Các bị cáo: Thào A Khu, Phàng A Minh, Phàng A Lanh thực hiện hành vi cung cấp lương thực thực phẩm cho Hờ A Tàng, Vàng A Chủa; thông báo tình hình Công an vây bắt cho Tàng và Chủa.

Căn cứ quy định pháp luật, Viện KSND tỉnh Điện Biên đề nghị truy tố, xét xử các bị cáo: Sùng A Sính, Lầu A Lềnh, Hoàng Văn Páo tội Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, được quy định tại khoản 1 Điều 109 Bộ luật Hình sự; Lầu A Lềnh tội Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 88 Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009). 

Với các bị cáo: Sùng A Dơ, Giàng A Và, Sùng A Sình, Giàng A Dia, Giàng A Sinh, Hờ A Hù, Chang A Súa, Hoàng Văn Chơ bị đề nghị truy tố, xét xử tội Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, được quy định tại khoản 2 Điều 109 Bộ luật Hình sự; Phàng A Minh, Phàng A Lanh và Thào A Khu bị đề nghị truy tố, xét xử tội “Che giấu tội phạm”, được quy định tại khoản 1 Điều 389 Bộ luật Hình sự.

Tham gia bào chữa, bảo vệ quyền lợi cho các bị cáo tại phiên tòa, có 10 luật sư; Chủ tọa phiên tòa là ông Phạm Văn Nam, Chánh án TAND tỉnh; theo kế hoạch, phiên tòa được tiến hành trong ba ngày (từ 16 đến hết ngày 18/3).

Thành Trung – Lương Việt