Ngày 9-5, Hội đồng xét xử TAND cấp cao tại Hà Nội tiếp tục điều hành phần thẩm vấn phiên toà hình sự phúc thẩm xét xử ông Đinh La Thăng, cựu Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) và các bị cáo khác bị Toà án cấp sơ thẩm xác định đã phạm tội cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng và tội tham ô tài sản trong vụ án xảy ra tại PVN và Tổng Công ty xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC) liên quan đến dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2.

Được Hội đồng xét xử thẩm vấn trong ngày xét xử thứ 3, ông Thăng giữ nguyên nội dung kháng cáo như trong đơn đã gửi Toà án cấp phúc thẩm. Ông Thăng trình bày 3 nội dung kháng cáo: Thứ nhất, ý kiến tranh luận của ông và các luật sư bào chữa cho ông ở phiên tòa sơ thẩm nhưng chưa được xem xét. 

Ông Đinh La Thăng tại phiên toà sơ thẩm.

Thứ 2, Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét toàn diện bối cảnh dự án Nhà máy Nhiệt  điện Thái Bình 2, trong đó việc PVN chỉ định đơn vị thực hiện gói thầu là PVC đã được Thủ tướng Chính phủ đồng ý. 

Thứ 3, Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 là dự án trọng điểm của Nhà nước được thực triển khai thực hiện theo phương án vừa thiết kế vừa thi công. 

“Trong 3 nội dung trên thì nội dung thứ 2, bản sơ thẩm chưa phân định rõ phạm vi, trách nhiệm, quyền hạn của tôi. Tuy nhiên, tôi nhận tự trách nhiệm với tư cách người đứng đầu PVN vì để xảy ra sai phạm”, ông Thăng nói. 

Ông Thăng trình bày, dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 đã được phân công, phân nhiệm rất rõ ràng. Lúc đó, Tổng Giám đốc thực hiện và đã phân công cụ thể cho các cán bộ phụ trách. Từ ý kiến của mình, ông Thăng đề nghị Hội đồng xét xử xem xét rõ trách nhiệm, chức năng của Hội đồng thành viên PVN. 

Theo ông Thăng, PVC là đơn vị tổng thầu tham gia dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 không trái quy định và PVC đã thực hiện đúng ý kiến của Văn phòng Chính phủ khi được chọn làm nhà thầu thi công. Khi PVC được lựa chọn làm tổng thầu đã có hồ sơ đề xuất, việc ký Hợp đồng EPC số 33 cũng đã có hồ sơ. Tại thời điểm PVN giao cho PVC làm tổng thầu thì doah nghiệp này đang làm ăn có lãi.

Hội đồng xét xử hỏi “Trong hai ngày xét xử trước, bị cáo có nghe lời khai của các bị cáo khác nói tài chính của PVC khi đó khó khăn, lãi  ngân hàng đến hạn phải trả không?” Ông Thăng trình bày “Thời điểm quyết định cho PVC là tổng thầu, tôi cũng chỉ căn cứ vào các báo cáo tài chính của PVC. Vì thế báo cáo đó là đúng hay chưa đúng, tôi cũng không kiểm tra lại”.  

Hội đồng xét xử hỏi về ý kiến của Văn phòng Chính phủ giao cho PVN tìm đơn vị trực thuộc liên danh với doanh nghiệp nước ngoài làm nhà thầu thi công nhưng không được thực hiện, ông Thăng giải thích “Lúc đầu PVN có giao cho liên danh nước ngoài nhưng sau thời gian đàm phán thì phía nước ngoài từ chối. Do sức ép tiến độ nên PVN đã giao cho PVC là tổng thầu dự án này”. 

Hội đồng xét xử hỏi “Chỉ căn cứ vào báo cáo của PVC, PVN không cần kiểm chứng mà vẫn giao cho PVC làm tổng thầu sao?”. Ông Thăng nói “Tôi chỉ đạo chung là phải thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Các lãnh đạo PVN không thể kiểm tra hết được hồ sơ liên quan mà những đơn vị được giao thực hiện đã trình”.

Hội đồng xét xử hỏi “Chính việc đầu tư dàn trải của PVC dẫn đến thua lỗ và chậm tiến độ ở dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2, bị cáo có nhận thấy trách nhiệm của mình không?”. 

Ông Thăng cho rằng, về thiệt hại kinh tế ở vụ án, ông đang đề nghị xem xét lại việc chuyển tiền tạm ứng không đúng quy định, vì tiền trong tài khoản thanh toán thì không thể tính lãi suất theo tiền gửi ngân hàng và ông đã chuyển công tác từ tháng 8-2011. 

Kết thúc phần trình bày của mình, ông Thăng giữ nguyên kháng cáo không phạm tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng. Ông Thăng chỉ nhận trách nhiệm người đứng đầu khi thiếu kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2.

Sau khi thẩm vấn ông Thăng, Hội đồng xét xử hội ý nhanh và quyết định triệu tập ông Hồ Công Kỳ, Chánh Văn phòng PVN giai đoạn 2010-2011 đến phiên toà vào buổi chiều để làm rõ lời khai của ông Thăng và các bị cáo khác liên quan đến vụ án. 

Trong quá trình điều tra vụ án, ông Kỳ đã có lời khai tại cơ quan điều tra. Tuy nhiên, Chủ toạ phiên toà thấy rằng, Hội đồng xét xử muốn để các bị cáo được đối chất với ông Kỳ nhằm làm sáng tỏ thêm những vấn đề liên quan đến các văn bản chỉ đạo thực hiện dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2.

Bị cáo Phùng Đình Thực tại phiên toà sơ thẩm.

Trước đó, trong phần trả lời thẩm vấn của mình, bị cáo Phùng Đình Thực, cựu Tổng Giám đốc PVN giữ nguyên kháng cáo kêu oan không phạm tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng như Toà án cấp sơ thẩm đã xác định. Bản án sơ thẩm xác định “Bị cáo Thực khi giữ chức vụ Tổng Giám đốc PVN dù biết rõ PVC không đủ năng lực và kinh nghiệm nhưng vẫn thực hiện ý kiến của bị cáo Thăng để chỉ đạo cấp dưới ký hợp đồng EPC số 33 trái quy định và tạm ứng cho PVC. 

Hành vi phạm tội của bị cáo Thực gây tổn hại rất lớn về mặt kinh tế cho Nhà nước. Tuy nhiên bị cáo Thực thực hiện hành vi phạm tội là do sức ép của cấp trên công việc được giao. Sau đó, bị cáo Thực đã ủy quyền cho cấp dưới là bị cáo Nguyễn Quốc Khánh, cựu hó Tổng Giám đốc PVN thực hiện, chứ bị cáo Thực không tư lợi cá nhân”. Với nhận định trên, Toà án cấp sơ thẩm tuyên phạt bị cáo Thực 9 năm tù.

Trình bày trước Hội đồng xét xử phúc thẩm, bị cáo Thực cho rằng, trong dự án Nhà máy nhiệt điện Thái Bình 2, hành vi của bị cáo rất hạn chế, nhưng Toà án cấp sơ thẩm đánh giá bị cáo như là người quyết định cao nhất của dự án này để kết tội bị cáo 9 năm tù là rất nặng. 

“Bản án sơ thẩm chưa xem xét đúng đặc thù của PVN là Tập đoàn lớn nên Tổng Giám đốc có trách nhiệm phân công, phân quyền để cấp dưới trực tiếp giải quyết công việc. Bị cáo cũng không chỉ đạo việc ký hợp đồng kinh tế EPC số 33. Bị cáo cũng không có vai trò trong việc tạm ứng tiền cho PVC”, bị cáo Thực giải trình. 

Theo bị cáo Thực, có nhiều cuộc họp liên quan đến dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2, nhưng chỉ bị cáo chỉ tham gia một cuộc họp, còn lại các cuộc họp khác do bị cáo Nguyễn Quốc Khánh là cấp phó chủ trì. Các văn bản liên quan đến dự án này đều được chuyển về thẳng cho bị cáo Khánh. 

Kết thúc phần trình bày của mình, bị cáo Thực đề nghị “Nếu Toà án cấp phúc thẩm buộc phải bồi thường số tiền thiệt hại, bị cáo sẽ bán nhà đi để khắc phục hậu quả. Nhưng hiện tại, bị cáo đang nghiên cứu một công trình khoahọc được đánh giá là cấp thiết, có thể áp dụng nhằm phát triển kinh tế. Vì thế, bị cáo mong được miễn tội để tiếp tục hoàn thành công trình khoa học của mình”.

Nguyễn Hưng