Nguyễn Quốc Toàn (SN 1972, trú tại phường Kim Giang, quận Thanh Xuân, Hà Nội) là cựu Phó Chánh án TAND quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Sau khi phạm tội, Toàn đã bỏ trốn ra nước ngoài nhưng vì dịch COVID-19 nên  phải trở về nước. Hết thời gian 14 ngày cách ly, Toàn bị cơ quan Công an bắt giữ theo lệnh truy nã. Ngày 25/2, TAND cấp cao tại Hà Nội mở phiên toà hình sự phúc thẩm xét xử bị cáo Toàn về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Trước đó, Toàn bỏ trốn sang Campuchia sinh sống sau khi phạm tội. Do dịch bệnh COVID-19, Campuchia không cho cư trú nên Toàn buộc phải quay về Việt Nam.

Ngày 19/3/2020, Toàn nhập cảnh từ Campuchia về Việt Nam và được đưa đi cách ly tại huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh. Quá trình khai báo y tế, Toàn không khai báo nhân thân, lai lịch rõ ràng. Nhưng bằng biện pháp nghiệp vụ, Công an huyện Bến Cầu xác định, Toàn là đối tượng đang bị truy nã. Vì vậy, sau khi hết thời gian cách ly 14 ngày, cơ quan Công an đã bắt giữ Toàn theo lệnh truy nã.

Kết quả điều tra xác định, tháng 7/2014, khi Toàn đang giữ chức vụ Phó Chánh án TAND quận Hai Bà Trưng đã ký hợp đồng tín dụng với Phòng Giao dịch Chương Dương (Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam-Agribank) để vay số tiền 250 triệu đồng, thời hạn vay 36 tháng với mục đích mua sắm vật dụng sinh hoạt, cải tạo nhà cửa, vay theo hình thức không có tài sản đảm bảo. Số tiền Toàn phải trả lãi được lấy nguồn lương và phụ cấp hàng tháng của Toàn.

Theo hợp đồng vay vốn, hàng tháng, Toàn phải trả nợ gốc và lãi hơn 9 triệu đồng. Toàn đã thực hiện nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi đến ngày 25/12/2014 thì không trả nữa.

Phía ngân hàng đã nhiều lần yêu cầu Toàn thanh toán nợ cả gốc lẫn lãi, thậm chí nhân viên ngân hàng đã đến tận cơ quan của Toàn để làm việc và thông báo nợ quá hạn, nhưng Toàn không những không trả nợ mà còn bỏ trốn khỏi nơi cư trú.

Theo tính toán từ ngân hàng, dư nợ của Toàn tính đến ngày 18/1/2018 là hơn 269 triệu đồng, trong đó dư nợ gốc là hơn 185 triệu đồng, cộng với nợ lãi quá hạn. Sau một thời gian dài bỏ trốn, ngày 6/4/2020, Toàn bị bắt theo lệnh truy nã.

Cựu Phó Chánh án Nguyễn Quốc Toàn tại cơ quan Công an.

Quá trình điều tra, Toàn khai, sau khi vay tiền ngân hàng, bị cáo đã sử dụng để chi tiêu cá nhân. Đến hạn trả nợ, bị cáo không có nguồn trả nên không thực hiện được như đã cam kết bằng văn bản với ngân hàng.

Ngoài nợ tiền ngân hàng, Toàn còn vay nợ nhiều người khác. Căn nhà của Toàn tại phố Hoàng Đạo Thành (quận Thanh Xuân) đã bán nhưng vẫn không đủ tiền trả nợ. Chỉ đến khi mất khả năng trả các khoản vay, Toàn đã bỏ trốn.

Cơ quan điều tra xác định, Toàn công tác tại TAND quận Hai Bà Trưng từ năm 2006 đến 2016. Ngày 25-7-2016, TAND TP Hà Nội có quyết định kỷ luật đối với Toàn bằng hình thức buộc thôi việc.

Tại phiên xử, bị cáo Toàn thừa nhận hành vi phạm tội như trên và xin giảm nhẹ hình phạt vì có nhiều thời gian công tác và đóng góp trong ngành Toà án. HĐXX khẳng định, bị cáo là người công tác trong lĩnh vực bảo vệ pháp luật, bị cáo nhận thức rõ việc vay tiền của ngân hàng nhưng không trả mà bỏ trốn khỏi nơi cư trú là vi phạm pháp luật mà vẫn phạm tội cần phải xử phạt bị cáo mức án cao hơn người khác.

Tuy nhiên do bị cáo bị cáo có nhiều thời gian công tác trong cơ quan Nhà nước, trong quá trình điều tra và tại phiên toà đã thành khẩn khai báo, giúp cơ quan tố tụng sớm làm rõ bản chất sự việc nên có thể xem xét, áp dụng cho bị cáo được giảm nhẹ một phần hình phạt tù. Với phán quyết trên, HĐXX phúc thẩm đã tuyên phạt bị cáo Toàn 24 tháng tù về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Trước đó, vào trung tuần tháng 10/2020, TAND TP Hà Nội đã mơ phiên toà sơ thẩm xét xử Toàn và tuyên phạt bị cáo 30 tháng tù về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Nguyễn Hưng