Đó là những phim: "Xúc cảm cuồng nhiệt", "Chủ nhật của mọi người", "Imra ngọt ngào", "Năm bí mật của sa mạc", "Cơn thèm sau 7 năm", "Khoản bồi thường gấp đôi", "Hôn em đi, chàng ngốc!", "Đại lộ hoàng hôn", "Căn hộ", "Một, hai, ba...", "Trang nhất"... cùng phim tài liệu "Những phát biểu của Billy Wilder". Đồng thời sẽ có một cuộc hội thảo tại Hanoi Cinematheque với sự tham dự của  GS.TS. Hans-Peter Rodenberg (Hamburg) với nhan đề "Dẫn nhập vào tác phẩm của Billy Wilder" vào ngày 17/3.

Cũng tương tự như ba đạo diễn của Đức và Áo như Friedrich W.Murnau, Fritz Lang và Ernst Lubitsch từng được Viện Goethe Hà Nội giới thiệu, Billy Wilder, với phong cách đặc biệt, với những đề tài và ý tưởng của mình, đã có ảnh hưởng lớn tới điện ảnh Mỹ. Nếu thiếu ông, người ta khó hình dung được chất lượng nghệ thuật của phim Hollywood thời kỳ đầu sẽ như thế nào.

Giống như Fritz Lang, Billy Wilder xuất thân trong một gia đình Áo gốc Do Thái. Tuy nhiên, thần tượng của ông lại là nhà đạo diễn Berlin Ernst Lubitsch. Ông đã rời thành Viên từ rất sớm để đến Berlin bắt đầu sự nghiệp của một nhà báo và nhà viết kịch bản điện ảnh. Thời gian này, ông đã viết kịch bản đầu tay cho bộ phim "Chủ nhật của mọi người".

Khi Hitler lên nắm quyền, cũng giống như nhiều trí thức Đức - Áo khác, ông đã phải rời xứ sở. Tới Hollywood, ông nhanh chóng làm quen với môi trường làm việc mới. Chỉ với bộ phim thứ ba "Khoản bồi thường gấp đôi", ông đã bứt phá để trở thành một đạo diễn nổi tiếng thế giới. Tiếp theo là những bộ phim hài nổi tiếng "Cơn thèm sau 7 năm" và "Căn hộ".

Như tất cả những đạo diễn ngoài lề đến từ Trung Âu, ông đã chỉ ra cái mặt trái và sự giả tạo của xã hội Mỹ. Điều đặc biệt là ông không tìm cách giáo huấn hay dạy dỗ, mà ông thường tiếp cận những vấn đề cấm kị bằng óc khôi hài và sự cảm thông.

Ngay cả cái nôi điện ảnh Hollywood, cái nôi đã nuôi dưỡng ông, cũng không tránh khỏi bị mổ xẻ, châm biếm trong bộ phim "Đại lộ hoàng hôn". Trong "Xúc cảm cuồng nhiệt", ông đã đạt tới đỉnh cao điện ảnh. Với bộ phim này, ông đã xác lập một kiểu phim mới, kiểu "Screwball Comedy", trong đó các nhân vật trâng tráo và trơ trẽn cọ xát với nhau, hết tình huống gay cấn này đến tình huống gay cấn khác.

Trong con mắt của một số người, Billy Wilder là một kẻ vô đạo đức và lệch lạc. Nhưng ông lại được những đồng nghiệp quý trọng vì sự nhiệt tình và óc hài hước. Nhiều diễn viên lớn đã trưởng thành từ những bộ phim của ông như Jack Lemmon, Shirley McLane. Đặc biệt là Marylin Monroe, người đã nhờ Billy Wilder mà phát lộ được toàn bộ những thiên hướng "vô luân" và "lệch lạc" tiềm ẩn của mình.

Những bộ phim giai đoạn sau của Billy Wilder không còn so được với giai đoạn 1950 nữa. Những năm cuối đời, ông thường chỉ đóng vai cố vấn. Ông mất cách đây 5 năm, để lại hơn 50 bộ phim. Ông đã được trao rất nhiều giải thưởng quốc tế, trong đó có 6 giải Oscar và 21 đề cử Oscar.

Tất cả các phim của Billy Wilder, được giới thiệu đợt này ở Hà Nội, đều có phiên dịch tiếng Việt qua tai nghe

Tuấn Phong (theo trang web Goethe- Institut Vietnam)