Đạo diễn Khải Hưng.

- Thưa NSND Khải Hưng, Giám đốc Trung tâm sản xuất phim truyền hình-Đài Truyền hình Việt Nam, với số tiền cátsê trên dưới 1 triệu đồng cho một vai diễn một tập phim, ông có thấy là thu nhập của diễn viên chưa tương xứng với công sức họ bỏ ra?

+ Tôi phải nói ngay là dù sao thì ở nước ta phim ảnh vẫn là thứ "xa xỉ", chưa nuôi sống người làm nghề. Đâu chỉ riêng diễn viên, mà cả đạo diễn, biên kịch, quay phim... đều phải sống trong cảnh ấy. Tôi rất biết, nhìn ra các lĩnh vực nghệ thuật khác, như âm nhạc chẳng hạn, thì tiền trả cho diễn viên là rất "bèo".

Hiện nay ở Hãng chúng tôi đang áp dụng một phương thức trả  thù lao cho diễn viên theo từng phân đoạn. Đóng góp của từng diễn viên trong mỗi phân đoạn thế nào sẽ được tính toán và trả cho phù hợp.

Diễn viên có nghề sẽ được trả thù lao cao hơn diễn viên nghiệp dư. Như vậy là công bằng và chuyên nghiệp. Dù số tiền trả cho diễn viên còn hạn chế, nhưng tôi cũng cần phải nói thẳng rằng, ở phim truyền hình nói riêng, mức tiền trả và trình độ diễn xuất của diễn viên là tương đối hợp lý.

- Nghĩa là ông chưa đánh giá cao khả năng diễn xuất của các diễn viên truyền hình?

+ Tâm trạng của tôi nhìn chung là thất vọng. Ngoại trừ các diễn viên lớn tuổi, nghiêm túc và cẩn trọng với nghề, còn lại tôi rất e ngại các diễn viên trẻ. Một số người rất vô kỷ luật với nghề và vô trách nhiệm với chữ ký của mình. Chúng tôi đã phải chứng kiến nhiều cảnh diễn viên bỏ dở công việc giữa chừng khiến cho cả êkíp làm phim phải tá hỏa, chạy đôn chạy đáo.

Họ học hành không đến nơi đến chốn, nôn nóng để nổi tiếng, để có nhiều tiền, mà quên đi việc đầu tư để làm nghề cho tốt. Họ làm việc không có nguyên tắc, "vượt rào" ghê quá. Tôi cam đoan tất cả các đạo diễn khi làm phim với các diễn viên trẻ đều lo nơm nớp, cho đến khi bộ phim thực sự hoàn thành.

Sợ nhất là các em bỏ việc, bỗng dưng "mất tích", không biết đâu mà tìm. Nhẹ thì cũng bị các em cho cả đoàn "leo cây", dài cổ chờ đợi, với lý do cháu bị mệt, cháu bận việc gia đình, nhưng kỳ thực là đang chạy sô đi đóng phim khác.

Tôi biết có cô diễn viên ký một lúc 4 hợp đồng làm phim trong cùng một thời điểm. Và cứ vô tư trễ giờ, vắng mặt, gây ra sự bực bội, thậm chí là thiệt hại cho cả đoàn làm phim.

- Thử đặt giả thiết, nếu bây giờ ta trả cho diễn viên 100 triệu đồng cho một vai diễn chẳng hạn, thì có thể phim sẽ hay hơn, diễn viên sẽ diễn tốt hơn chăng?

+ Không. Tôi không nghĩ vậy. Chúng ta không nên mang tiền ra làm thước đo. Tiền cátsê không quyết định chất lượng của diễn viên, xét về một khía cạnh nào đó. Điều này tôi nói không hề đạo đức giả.

Là bởi vì diễn xuất là một công việc cần đến tài năng và sự học hành nghiêm túc, lòng yêu nghề và đạo đức làm nghề. Chúng ta không thể nào bỏ ra 100 triệu để ngay lập tức một diễn viên nào đó trở nên một diễn viên tốt. Tiền đó cần phải đầu tư vào trường học.

Phải đào tạo lại. Phải làm lại từ đầu. Chứ cứ như tình trạng "ăn xổi ở thì" hiện nay, chúng ta sẽ chỉ có được những diễn viên nghèo nàn về kiến thức, thực dụng trong tư duy mà thôi.

- Ông từng nói: "Thu nhập của một diễn viên không nên quá 10 lần thu nhập của một ông thợ mộc". Ai cũng biết, lao động của một diễn viên là một lao động mang tính đặc thù. Sự so sánh của ông như vậy liệu có cực đoan quá không?

+ Tôi không cực đoan đâu. Một ông thợ mộc cũng phải học làm nghề rất ghê thì mới đến ngày chạm trổ ra một cái tủ, một bộ bàn ghế. Nghề diễn cũng phải học rất ghê thì mới có ngày làm nên một nhân vật.

Đây là một phần của bài viết đã được đăng trên Chuyên đề Văn nghệ Công an. Quý độc giả có thể đọc bài hoàn chỉnh tại đây
Quỳnh Trang (VNCA số 83)