65 năm qua, sự phát triển năng động của tổng thể quan hệ song phương đã khẳng định tính chất đối tác chiến lược toàn diện. Tình hữu nghị và quan hệ đối tác đã được tôi luyện theo thời gian. LB Nga và Việt Nam thật sự trân trọng mức độ hợp tác mà hai bên đã đạt được trong các lĩnh vực khác nhau: từ đầu tư, thương mại đến an ninh quốc phòng, khoa học, giáo dục và văn hóa. Như Ngoại trưởng LB Nga S.V.Lavrov đã nói: “Sẽ không có gì là phóng đại khi nói rằng, trên thực tế không có lĩnh vực nào mà hai nước chúng ta lại không tạo lập được mối quan hệ hợp tác, gắn bó và chặt chẽ”.

Đối tác quan trọng ở châu Á

Trong một bài viết về quan hệ Việt Nam – LB Nga, Ngoại trưởng S.V.Lavrov đã khẳng định: “Trong những thập kỷ qua ở cả hai nước và trên thế giới đã có những biến đổi sâu sắc và toàn diện. Trong bối cảnh đó, truyền thống hữu nghị, sự tin cậy và giúp đỡ lẫn nhau giữa LB Nga và Việt Nam vẫn còn đó, và không hề thay đổi. Quan hệ đối thoại tin cậy lẫn nhau ở cấp cao đã tạo ra động lực cần thiết để mở rộng toàn diện quan hệ hợp tác song phương”.

Trên thực tế, danh mục những nhiệm vụ ưu tiên nhằm tiếp tục đẩy mạnh quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa LB Nga và Việt Nam, được thông qua hằng năm kể từ năm 2007 đến nay vẫn đang là cơ sở hết sức quan trọng để thực hiện những thỏa thuận cấp cao. Và mặc dù tình hình kinh tế thế giới có những diễn biến không thuận lợi, kim ngạch trao đổi thương mại song phương LB Nga - Việt Nam vẫn tăng trưởng một cách bền vững, đạt giá trị 3,97 tỷ USD trong năm vừa qua. Mục tiêu sắp tới của hai nước là nâng kim ngạch thương mại song phương lên mức 7 tỷ USD vào năm 2015 và 10 tỷ USD vào năm 2020.

Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng, có vai trò ngày càng tăng trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đại biện lâm thời LB Nga tại Việt Nam Vadim Bublikov cho biết, hợp tác với Việt Nam là một trong những ưu tiên trong chính sách đối ngoại của LB Nga tại khu vực này.

Đặc biệt, đường lối đối ngoại này dựa trên mối quan hệ giàu truyền thống giữa hai nước, bởi LB Nga luôn coi Việt Nam là đối tác tin cậy và lâu dài với mối quan hệ đã được kiểm chứng qua thời gian, đặc biệt là trong những năm tháng cam go nhất. Nhấn mạnh đến việc hai nước đã kết thúc đàm phán Hiệp định thương mại tự do giữa Liên minh Hải quan (gồm LB Nga, Belarus, Kazakhstan) và Việt Nam năm 2014, Đại biện lâm thời Vadim Bublikov nói: “Việt Nam là nước đầu tiên mà Liên minh Hải quan ký Hiệp định tự do thương mại.

Lĩnh vực hợp tác quan trọng nhất giữa hai nước là dầu khí. Ở Việt Nam hiện nay, hoạt động hiệu quả nhất là Liên doanh dầu khí Vietsovpetro. Ngoài ra, còn có những dự án của các công ty dầu khí hàng đầu của Nga, như Rosneft và Gazprom. Phải nói rằng, hợp tác của chúng ta mang tính bình đẳng và những dự án như vậy trên lãnh thổ Nga cũng có sự tham gia của các đối tác Việt Nam”.

Nhân kỷ niệm 65 năm quan hệ Việt Nam – LB Nga, Bộ trưởng Ngoại giao hai nước đã có các bài viết nhấn mạnh về tình hữu nghị song phương. Ảnh: Reuters.

Còn Ngoại trưởng LB Nga S.V.Lavrov nhấn mạnh: “Theo truyền thống, lĩnh vực dầu khí đã đóng vai trò dẫn đầu trong quan hệ hợp tác kinh tế nhiều mặt giữa hai nước. Ngọn cờ đầu trong lĩnh vực này là Liên doanh Vietsovpetro được biết đến một cách rộng rãi ở Việt Nam cũng như ở nước ngoài. Bên cạnh đó, việc cùng nhau thực hiện dự án xây dựng nhà máy điện nguyên tử đầu tiên ở Việt Nam tại tỉnh Ninh Thuận đã mở ra một trang mới trong lịch sử quan hệ giữa hai nước. Đồng thời ở Việt Nam cũng đang thành lập Trung tâm khoa học và công nghệ hạt nhân. Tôi muốn nhấn mạnh rằng, những công trình đó sẽ đáp ứng các yêu cầu khắt khe nhất về độ an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế. Khó có thể đánh giá hết ý nghĩa quan trọng của đội ngũ cán bộ chuyên môn cao đối với sự thành công về phát triển kinh tế - xã hội ở bất kỳ nước nào. Xuất phát từ điều này, chúng tôi chủ trương mở rộng quy mô đào tạo chuyên gia cho Việt Nam bằng nguồn ngân sách của Nga cũng như trên cơ sở hợp đồng. Dự án thành lập Trường Đại học Công nghệ Việt - Nga hiện đang được thực hiện sẽ giúp thế hệ trẻ Việt Nam tiếp cận với những chuẩn mực cao về giáo dục đào tạo được công nhận ở Nga”.

Hợp tác để thúc đẩy các sáng kiến

Lật lại những trang sử của 65 năm về trước, chiến thắng của nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập và tự do có phần giúp đỡ to lớn của nhân dân Liên Xô.

Đại biện lâm thời LB Nga tại Việt Nam Vadim Bublikov tâm sự: “Ngày nay chúng tôi tự hào rằng, dân tộc chúng tôi đã từng góp phần vào chiến thắng của nhân dân Việt Nam, cũng như rất vui mừng vì ở Việt Nam người dân hiểu rõ và luôn ghi nhớ sự giúp đỡ của nhân dân Liên Xô trong thời điểm khó khăn đó. Quan hệ truyền thống tốt đẹp này giúp chúng ta giải quyết những nhiệm vụ cấp bách nhất trong giai đoạn hiện nay”.

Rõ ràng, yếu tố cấu thành quan trọng của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện LB Nga - Việt Nam là sự phối hợp hành động chặt chẽ trên trường quốc tế. Hai nước đã được gắn kết bởi sự tương đồng hoặc gần gũi trong quan điểm về vấn đề hình thành một trật tự thế giới đa trung tâm, dân chủ và bình đẳng, dựa trên những nguyên tắc, nền tảng của luật pháp quốc tế, vai trò trung tâm và điều phối của Liên Hợp Quốc, sự tôn trọng bản sắc của các dân tộc, chủ trương tìm kiếm giải pháp mang tính tập thể cho các nguy cơ và thách thức toàn cầu. LB Nga và Việt Nam đang phối hợp một cách chặt chẽ trên bình diện song phương cũng như trong khuôn khổ các diễn đàn và tổ chức khu vực và quốc tế.

Ngoại trưởng LB Nga S.V.Lavrov nói: “Đẩy mạnh quan hệ hợp tác nhiều mặt với các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương, khu vực đang có vị thế ngày càng quan trọng trong nền kinh tế và chính trị thế giới - là ưu tiên quan trọng trong hoạt động đối ngoại của LB Nga. Điều kiện cần thiết để phát triển hợp tác tại khu vực này là sự ổn định. Do đó, nhu cầu cấp thiết hiện nay là cần lập ra tại châu Á - Thái Bình Dương những cơ chế chắc chắn để bảo đảm an ninh bình đẳng và không chia cắt, dựa trên cơ sở không phe khối. Cụ thể, cần thúc đẩy sáng kiến khởi động xây dựng các nguyên tắc khung về cấu trúc khu vực mới được thông qua trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á họp tại Brunei vào tháng 10/2013. Chúng tôi hy vọng phối hợp với các bạn Việt Nam trong việc thúc đẩy sáng kiến này. Trong điều kiện hiện nay, LB Nga và Việt Nam đang đứng trước những nhiệm vụ mới phức tạp hơn. Theo chỉ dẫn của những người đi trước, chúng ta bắt buộc phải sánh bước cùng thời đại. Chỉ có như vậy hai nước chúng ta mới có thể bảo đảm cho mình sự phồn vinh, thịnh vượng và vị thế vững mạnh trong thế giới cạnh tranh cao độ ngày nay. Tôi tin tưởng rằng, chúng ta đủ sức cùng nhau thực hiện những nhiệm vụ đó, với chỗ dựa vững chắc là truyền thống quan hệ hữu nghị và đối tác giữa Nga và Việt Nam đã được tôi luyện qua thời gian”.

Huyền Chi