Liệu nhiệm kỳ của ông Donald Trump sẽ kết thúc tại đây hay còn nới rộng? Việc ông rời hoặc tiếp tục ở lại Nhà Trắng sẽ ảnh hưởng thế nào đến cộng đồng quốc tế? Các quốc gia đã theo dõi và đánh giá Ngày bầu cử Mỹ thế nào?

Đối với Trung Quốc, sự kiện bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020 chủ yếu gây chú ý ở lĩnh vực thương mại. Trung Quốc muốn đạt các mục tiêu tăng trưởng kinh tế tại nước nhà cùng lúc trở thành nhà tiên phong công nghệ trên thế giới. 

Mối quan hệ thương mại đầy bão táp giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới kể từ ngày Tổng thống Donald Trump nhậm chức chính là trọng tâm mà Bắc Kinh quan tâm ở cuộc bầu cử Mỹ. Mặc dù chiến thắng của ông Joe Biden không đảm bảo bất kỳ sự nới lỏng nào nhưng Bắc Kinh hy vọng tình hình không xấu thêm cũng như việc các cuộc đàm phán đi vào chiều sâu hơn.

Với cả CHDCND Triều Tiên và Hàn Quốc, số phận đàm phán hạt nhân là tâm điểm chú ý khi hai quốc gia này theo dõi cuộc bầu cử Mỹ. Kết quả bầu cử có thể tác động nghiêm trọng đến việc Triều Tiên ngừng theo đuổi vũ khí hạt nhân hay không. 

Nếu ông Donald Trump tái đắc cử, một số chuyên gia cho rằng Bình Nhưỡng có thể muốn nối lại đàm phán. Triều Tiên thích một quy trình dựa trên hội nghị thượng đỉnh, giúp họ đạt cơ hội tốt hơn để giành được những nhượng bộ tức thì, chẳng hạn việc ông Donald Trump bất ngờ ngừng tập trận quân sự quy mô lớn với Hàn Quốc sau hội nghị thượng đỉnh đầu tiên năm 2018. 

Trong khi đó, Hàn Quốc vốn không dễ dàng thương thuyết với ông Donald Trump. Đương kim Tổng thống Mỹ đã nhiều lần phàn nàn về chi phí để duy trì 28.500 lính Mỹ đồn trú tại Hàn Quốc. Thỏa thuận về chi phí đóng góp giữa hai nước đã hết hạn năm 2019 song họ chưa thể cùng nhất trí phương án thay thế.

Đối với Cuba, trong khi ông Joe Biden vốn là thành viên của chính quyền từng coi trọng việc tái thiết lập quan hệ ngoại giao với La Habana, nới lỏng lệnh cấm đi lại, tạo điều kiện cho người Cuba ở Mỹ gửi tiền về quê hương, ông Donald Trump lại tăng cường trừng phạt những doanh nghiệp làm ăn với Cuba. 

Ông thậm chí cấm người Mỹ ở khách sạn do nhà nước Cuba quản lý. Nếu tái đắc cử, ông Donald Trump cam kết siết chặt trừng phạt Chính phủ Cuba hơn nữa. Ông Carlos Alzugaray, cựu nhân viên ngoại giao Cuba, nhận xét: “Đây là cuộc bầu cử đầu tiên trong một thời gian dài, chính sách của hai ứng cử viên về Cuba lại khác biệt rõ ràng đến vậy. Với ông Donald Trump, sẽ có nhiều cấm vận hơn, nhiều sự thù địch hơn và bốn năm đầy khó khăn ở phía trước. 

Với ông Joe Biden, chúng tôi có thể quay trở về các chính sách thời Tổng thống Barack Obama”. Ông Carlos Alzugaray cũng cho rằng, bước đầu, ông Joe Biden sẽ bình thường hóa quan hệ bằng cách cử đại sứ đến Cuba, tái thiết lập thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực khoa học và cố vấn. Cũng tại khu vực Nam Mỹ, ai giành chiếc ghế Nhà Trắng năm nay là mối quan tâm hàng đầu của Mexico vì hai nước là đối tác thương mại lớn nhất của nhau. 

Tổng thống Mexico López Obrador đã cho thấy khả năng hòa hợp đáng kinh ngạc với người đồng cấp Donald Trump. Khi còn là ứng cử viên cách đây 4 năm, ông Donald Trump nói Mexico đang đưa những kẻ hiếp dâm và tội phạm đến Mỹ; đồng thời, lên kế hoạch xây tường biên giới với Mexico.

Một điểm kiểm phiếu bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020 tại thành phố Milwaukee, bang Wisconsin. Ảnh: Getty.

Cuộc đấu khẩu giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và Liên minh châu Âu (EU), đặc biệt là Pháp, đã dẫn đến việc Washington áp mức thuế 25% đối với một trong những sản phẩm tiêu biểu nhất của EU hồi năm ngoái: rượu vang Pháp. Các nhà sản xuất rượu trên khắp nước Pháp hy vọng rằng sự thay đổi Tổng thống Mỹ có thể tháo gỡ tình hình hiện nay. 

Liên hiệp nhà xuất khẩu rượu vang của Pháp cho biết, gần đây hoạt động nhập khẩu rượu vang của Mỹ đã giảm 35% trong 8 tháng đầu tiên sau khi bị áp thuế, tương ứng với việc thất thoát gần 500 triệu USD doanh thu. 

Ông Dominique Piron, Chủ tịch Cơ quan thương mại Inter Beaujolais cho rằng, chính quyền ông Joe Biden có thể thay đổi vụ tranh chấp trên. Ông nói: “Dưới thời Tổng thống Joe Biden, tôi hy vọng rằng các chính phủ có thể thảo luận trên bàn đàm phán và không phát ra những dòng tweet để quyết định mọi thứ”.

Với đồng minh Israel, trước thềm cuộc bỏ phiếu bầu Tổng thống Mỹ, các nhà lãnh đạo của người Israel định cư tại Bờ Tây đã tập trung tại thành phố Hebron để cầu ông Donald Trump giành chiến thắng. Đó là một động thái mang tính biểu tượng cao của những người định cư Israel – đối tượng hưởng lợi lớn nhất từ các chính sách Trung Đông của ông Donald Trump. 

Tổng thống Israel Benjamin Netanyahu cũng công khai ngả về phía người đồng cấp Mỹ. Ông bày tỏ hy vọng các chính sách của ông Donald Trump sẽ kéo dài trong những năm tới. Người Palestines, không nghi ngờ gì, ủng hộ ông Joe Biden. 

Ứng cử viên đảng Dân chủ đã báo hiệu rằng ông sẽ loại bỏ cách tiếp cận của Tổng thống Donald Trump đối với Iran và người Palestines. Điều đó đã làm dấy lên lo ngại ở Israel. Cũng giống Israel, Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro không hề che giấu khi công khai ủng hộ người đồng cấp Mỹ sau khi phái đoàn hai bên ký kết một thỏa thuận thương mại cùng với khoản tài trợ lên đến 1 tỷ USD của Ngân hàng Xuất – Nhập khẩu Mỹ vào tháng 10 qua. 

“Tôi hy vọng, nếu đó là ý Chúa, tham dự lễ tuyên thệ nhậm chức của ngài tổng thống sẽ sớm tái đắc cử tại Mỹ. Tôi chẳng cần che giấu mong muốn này. Nó xuất phát từ trái tim”, ông Jair Bolsonaro cho biết.  Vấn đề Brazil đặc biệt quan tâm chính là việc tàn phá rừng nhiệt đới Amazon. 

Tổng thống Donald Trump giữ im lặng, nhưng vấn đề này có thể trở thành trọng tâm của Chính quyền Joe Biden nếu ứng cử viên đảng Dân chủ này thắng cử. Bà Anya Prusa, cộng sự cấp cao tại Viện Brazil của Trung tâm Quốc tế Woodrow Wilson nhận định điều này đã được nhấn mạnh khi ông Biden đề cập đến Brazil trong lần tranh luận đầu tiên. Cựu Phó Tổng thống Mỹ nói quốc gia Mỹ Latinh này sẽ phải đối mặt với hậu quả nếu không kiềm chế được nạn phá rừng.

Trong khi đó, tại Iran, cuộc bầu cử Mỹ khiến người dân thấp thỏm. Các thị trường tiền tệ đóng băng chờ đợi kết quả. Mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội ở Iran đều đã chịu ảnh hưởng nặng từ các biện pháp cấm vận gia tăng sức ép của Chính quyền Tổng thống Donald Trump. 

Với 1 USD, bạn có thể đổi 276.500 rial. Tại thời điểm ông Donald Trump nhậm chức tháng 1/2017, tỷ giá 1 USD bằng 37.000 rial. Ông Hossein Kanani Moghadam, cựu chỉ huy lực lượng Vệ binh quốc gia Iran, khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục “hành xử thù địch” cho dù người thắng cử là ai. Dù vậy, ông tin ứng cử viên Joe Biden có thể muốn quay trở lại bàn đàm phán nếu chiến thắng.

Về phía Nga, Tổng thống Vladimir Putin tỏ ý thất vọng khi người đồng cấp Donald Trump không thực hiện lời hứa khôi phục mối quan hệ giữa hai nước. Tuy nhiên, ứng cử viên Đảng Dân chủ Joe Biden cũng không cho Điện Kremlin nhiều hy vọng. 

Giới chức Mỹ cáo buộc Moscow can thiệp cuộc bầu cử năm 2016 nhằm giúp ông Donald Trump đánh bại đối thủ Hillary Clinton. Điện Kremlin nhiều lần bác bỏ lập luận trên. Trong nhiệm kỳ, ông Donald Trump đã tung ra nhiều đợt trừng phạt mạnh mẽ nhằm vào Moscow.

Minh Hải (tổng hợp)