Tọa lạc trong khuôn viên của Trung đoàn bộ tại 21 phố Ngọc Hà, Ba Đình, Hà Nội, bề thế khang trang diện tích rộng rãi. Các hiện vật, tư liệu, hình ảnh nhà truyền thống được trưng bày theo hai chủ đề lớn. Chủ đề về quá trình xây dựng trưởng thành của Trung đoàn qua các chặng đường phát triển. Chủ đề về tình cảm của Bác Hồ, các đồng chí lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước dành cho cán bộ, chiến sĩ và những phần thưởng cao quý của Đảng, Chính phủ tặng thưởng cho Trung đoàn.

Bước vào nhà truyền thống, người xem được chiêm ngưỡng ngay danh sách của 22 đồng chí trong tiểu đội AD và AT. Đây là lớp chiến sĩ đầu tiên của Trung đoàn ở căn cứ Việt Bắc. Ngay ngắn trong tủ kính là những hiện vật về vũ khí trang bị làm nhiệm vụ bảo vệ: dao kiếm, súng ngắn K54, súng trường tự chế… đặc biệt kỷ vật “chiếc gậy nhiều tác dụng” của Bác Hồ dùng ở Việt Bắc đã gây xúc động mạnh mẽ đối với người xem.

Vỏ kiếm bằng gỗ chia 2 đoạn, bình thường Bác dùng làm gậy chống khi đi đường, nếu gặp thú dữ tuốt vỏ ra đó là vũ khí tự vệ rất kịp thời hiệu quả. Những chiếc bát ăn cơm bằng bương cắt khúc, rổ rá bằng tre tự đan, chiếc chăn sui bằng vỏ cây… đó là minh chứng gợi nhớ thời kỳ sơ khai của công tác bảo vệ và đời sống của cán bộ, chiến sĩ vô cùng khó khăn gian khổ. Tiếp đó là giai đoạn Trung đoàn chuyển về Hà Nội.

Tờ bạc “năm vạn đồng” là kỷ vật tiền nhuận bút của Bác viết báo, Bác tặng Trung đoàn để mua sách xây dựng thư viện. Bài báo hướng dẫn trồng rau bắp cải trong Báo KHĐS có bút tích của Bác. Chiếc đài radio của Bác tặng cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 11 sau khi nạo vét xong bùn ao để làm ao cá. Trong tủ còn lưu giữ nhiều thư chúc tết, thư chúc mừng…  của bác Tôn Đức Thắng, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Lê Duẩn và nhiều đồng chí lãnh đạo cấp cao khác.

Một phần không gian của nhà truyền thống, trên tường dưới tủ trưng bày những phần thưởng cao quý của Đảng, Chính phủ tặng thưởng cho Trung đoàn và ảnh chân dung của các đồng chí chỉ huy Trung đoàn qua các thời kỳ. Bằng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân, Huy chương các hạng bày kín cả một bức tường… nhằm mô tả sự lớn mạnh, trưởng thành, những chiến công của cán bộ, chiến sĩ được Đảng, Chính phủ, ngành Công an ghi nhận.

Qua hơn 30 năm hoạt động từ năm 1983 đến nay, Nhà truyền thống đã đón hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ đến tham quan học tập. Nhà truyền thống còn đón các đoàn khách quốc tế như Cảnh vệ Cuba, thanh niên Palestine, Cảnh vệ Nga, Lào, Campuchia… đến tham quan và ghi những dòng cảm xúc rất xúc động…

Nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày thành lập Trung đoàn (20/9/1954 – 20/9/2014), Nhà truyền thống được bổ sung kinh phí sửa chữa tân trang cơ sở vật chất, để gìn giữ lâu dài các hiện vật vô giá và sẵn sàng đón tiếp phục vụ cán bộ, chiến sĩ đến tham quan, học tập

Đoàn Tuấn