Trong báo cáo đề dẫn trình bày tại Hội thảo, đồng chí Lê Việt Trường, Phó Chủ nhiệm UBQPAN đã khái quát quá trình triển khai thực hiện Luật NVQS (với 3 lần sửa đổi, bổ sung các năm 1990, 1994, 2005). Theo đó, hơn 30 năm qua, Luật NVQS đã đi vào cuộc sống, tạo cơ sở pháp lý để công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ đối với Tổ quốc; quyền và lợi ích chính đáng của hạ sĩ quan, binh sĩ (HSQ,BS) tại ngũ, HSQ,BS dự bị được bảo đảm và có bước cải thiện, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

Tuy nhiên, trước yêu cầu mới trong thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một số quy định của Luật NVQS đã bộc lộ những vướng mắc, bất cập, không còn phù hợp với thực tiễn, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện và ảnh hưởng đến chất lượng xây dựng quân đội. Mặt khác, Hiến pháp Nước CHXHCN Việt Nam năm 2013 có nhiều quy định mới liên quan đến quyền và nghĩa vụ của công dân, quyền và nghĩa vụ về bảo vệ Tổ quốc, thực hiện NVQS. Để đưa các quy định của Hiến pháp vào cuộc sống, phù hợp với tình hình thực tế, khắc phục những bất cập, hạn chế của Luật NVQS hiện hành, việc sửa đổi, bổ sung Luật NVQS là hết sức cần thiết.

Dự án Luật NVQS (sửa đổi) đã được Quốc hội khóa XIII cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp thứ 8, với 210 lượt đại biểu Quốc hội đã phát biểu đóng góp trên tất cả các nội dung của Luật, song còn tồn tại nhiều ý kiến khác nhau. Để giúp UBTVQH có thêm thông tin trong quá trình xem xét, tiếp thu ý kiến của các đại biểu quốc hội, Thường trực UBQPAN tổ chức hội thảo nhằm tranh thủ ý kiến rộng rãi của các cấp, các ngành, cán bộ quản lý, nhà nghiên cứu, những người trực tiếp thực hiện pháp luật;…
Hình ảnh tại Hội thảo.

Dự án Luật nghĩa vụ quân sự (sửa đổi) đã được Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp thứ 8. Đã có 210 lượt đại biểu Quốc hội tham gia ý kiến tại thảo luận tổ và hội trường về hầu hết các nội dung dự án Luật.

Tuy nhiên, số lượng công dân được gọi nhập ngũ hàng năm chỉ chiếm 6% trong tổng só nam công dân trong độ tuổi gọi nhập ngũ; tỷ lệ con em nông dân chiếm trên 80%; 2,24% con cán bộ; 2,7% con công nhân; 0,63% con thợ thủ công; khoảng 15% con các gia đình thành khác; công chức, viên chức nhập ngũ rất ít…Thực trạng này đặt ra vấn đề phải có giải pháp giải quyết một bước về công bằng xã hội trong thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Các tham luận tại Hội thảo đã tập trung làm rõ hơn cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý  và cơ sở thực tiễn về một số vấn đề như: Bảo đảm công bằng trong thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc của công dân; việc đăng ký, quản lý NVQS và khám tuyển, gọi công dân nhập ngũ; về thời hạn phục vụ tại ngũ; độ tuổi gọi nhập ngũ; về diện tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ trong thời bình; chế độ chính sách đối với HSQ,BS; về Hội đồng NVQS và Hội đồng tuyển chọn công dân phục vụ có thời hạn trong Công an nhân dân.

Phát biểu kết luận Hội thảo, thay mặt UBQPAN, đồng chí Nguyễn Kim Khoa đánh giá cao các ý kiến, nội dung mà các đại biểu đã đóng góp trong xây dựng đề án Luật NVQS (sửa đổi). Các tham luận tại hội thảo được rút ra từ chính hoạt động thực tiễn của các cơ quan, đơn vị, địa phương, mang tính khánh quan cao, có ý nghĩa rất quan trọng để UBQPAN tham mưu cho UBTVQH phương án tiếp thu, chỉnh lý phù hợp nhất, khả thi nhất đối với dự án Luật NVQS (sửa đổi) trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 9 (tháng 5/2015).

M.Hải-B.Nhật