Hiện nay, người mù do các bệnh lý về giác mạc ở Việt Nam có trên 300.000 người, trong đó khoảng 150.000 người mù cả hai mắt. Việc chữa trị chỉ có thể thực hiện bằng việc ghép giác mạc. Tuy nhiên, việc hiến giác mạc ở Việt Nam hiện nay còn quá ít ỏi.

Khó ai có thể tin được, ở miền quê nghèo Kim Sơn, tỉnh Ninh Binh nơi người dân chủ yếu làm nông nghiệp chất phác ấy lại có tư duy văn minh và giàu lòng nhân ái. Cả nước hiện có gần 90 người hiến tặng giác mạc, nhưng Kim Sơn đã chiếm đến trên 60 người và trở thành huyện dẫn đầu cả nước về phong trào hiến tặng giác mạc.

Ánh sáng bất tử

Theo chân các cộng tác viên của Ngân hàng Mắt - Bệnh viện Mắt TW, chúng tôi đến gia đình anh Phạm Văn Ngự - một trong những người đã hiến tặng giác mạc tại thôn Tây Cường, xã Văn Hải. Bên di ảnh của cha, anh Phạm Văn Phương, con trai thứ của anh Ngự vừa rơm rớm nước mắt vừa kể chuyện với chúng tôi: “Tâm nguyện của cha cháu là được hiến tặng giác mạc để giúp những người mù khác có thể thấy được ánh sáng. Nên, dẫu cha mất vì căn bệnh ung thư thực quản, trước lúc cha ra đi, cha rất yếu, nhưng cả gia đình vẫn thực hiện đầy đủ tâm nguyện đó”. 

“Nhìn cha gầy, ốm, ai cũng thương khi các bác sỹ phẫu thuật tách giác mạc. Nhưng cha cháu đi thanh thản lắm, không hề đau đớn. Ngẫm đến lúc đôi mắt của cha giúp 2 người khác thấy được ánh sáng, mẹ cháu lại nắm chặt tay cha. Chúng cháu tin, ở đâu đó, cha cháu vẫn nhìn thấy mọi người trong gia đình. Chúng cháu rất tự hào về cha”.

Cán bộ Hội Chữ thập đỏ xã và cộng tác viên chương trình hiến tặng giác mạc đang tuyên truyền tại một gia đình.

Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động mà tại xã Văn Hải, có những gia đình có đến 2 người cùng hiến giác mạc như gia đình bà Trần Thị Gấm tại thôn Tây Hải. Mẹ chồng bà Gấm là cụ Nguyễn Thị Yêng, 100 tuổi và ông Trần Ngọc Bảo, 93 tuổi (bố đẻ bà Gấm) đã hiến tặng giác mạc cho chương trình.

Phong trào ngày càng được mở rộng

Ngay từ  khi triển khai chương trình hiến tặng giác mạc do Bệnh viện Mắt TW và Tổ chức Orbis của Thuỵ Điển tài trợ, huyện Kim Sơn, Ninh Bình đã nổi lên là một trong những huyện đứng đầu cả nước về số người hiến tặng giác mạc. Cùng với xã Cồn Thoi (có 39 người hiến tặng giác mạc) xã Văn Hải cũng đang trở thành điểm sáng trong phong trào người dân nắm tay cùng nhau thắp lên ngọn lửa của lòng nhân ái.

Ông Đoàn Ngọc Minh, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ xã Văn Hải phấn khởi thông báo: “Chương trình hiến tặng giác mạc được triển khai tại xã Văn Hải bắt đầu từ tháng 6 năm 2008. Với 3 cộng tác viên của chương trình, cùng sự quan tâm của lãnh đạo Đảng và chính quyền địa phương phong trào hiến tặng giác mạc đang ngày càng được nhân dân hưởng ứng. Nhắc lại những khó khăn ban đầu, ông Minh cho hay, trong nhận thức của người dân liên quan đến vấn đề như tâm linh, phong tục…việc hiến tặng giác mạc không phải là điều người ta có thể chấp nhận ngay được.

Ông Lê Quang Ngoạn, cựu chiến binh xã Văn Hải, cộng tác viên đã 76 tuổi tâm sự: Để nhận được sự đồng ý của người hiến giác mạc không phải là chuyện dễ dàng. Có những gia đình, các cộng tác viên thay nhau đến cùng tâm sự, trò chuyện và đọc sách cho họ hiểu được.

Có nhà cả gia đình đã đồng ý nhưng một thành viên phản đối, vận động sẽ không thành công. Mỗi khi có người hiến tặng giác mạc ở giai đoạn nguy kịch, các cộng tác viên phải liên tục túc trực bên giường bệnh. Nụ cười thường trực trên môi, với chiếc xe đạp cũ kỹ, cộng tác viên Lê Quang Ngoạn đã rong ruổi khắp 9 xóm trên địa bàn xã để vận động người dân tham gia chương trình...

Người hiến tặng giác mạc đầu tiên tại xã Văn Hải là chị Phạm Thị Chiên, 50 tuổi bị khuyết tật. Đến thời điểm này, xã Văn Hải đã có 19 người hiến tặng giác mạc, số người đăng ký hiến tặng lên đến 1.700 người. Trong năm 2010, đã có 8 người dân Văn Hải hiến tặng giác mạc. Chỉ tính riêng từ đầu năm 2011 đến nay, Văn Hải đã có ba ca hiến tặng giác mạc thành công. Tất cả những giác mạc này đều được chuyển về Ngân hàng Mắt - Bệnh viện Mắt TW để thực hiện ghép giác mạc miễn phí cho người mù

Theo Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ huyện Kim Sơn, năm 2010, trên địa bàn huyện có 3.527 người đăng ký hiến giác mạc của mình sau khi qua đời. Đây là việc làm có ý nghĩa nhân đạo cao cả, mang lại cuộc sống tươi đẹp cho những người không may bị mù do bệnh giác mạc.

PV

Nguyễn Hương - Trần Hằng