Việc gì cũng chậm

Theo công văn số 991/TTg-ĐMDN ngày 10-7-2017 của Thủ tướng Chính phủ thì năm 2019, CPH 18 DN. Thế nhưng tính đến hết Quý II/2019, có 6 DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án CPH, tuy nhiên trong đó chỉ có 1 DN thuộc danh mục các DN CPH theo công văn số 991. Lũy kế đến hết quý II/2019, đã có 35/127 DN CPH thuộc danh mục phải CPH theo công văn số 991. Như vậy, tiến độ CPH các DN chưa đạt được kế hoạch đề ra, số lượng DN còn phải CPH là 92/127 DN, chiếm 72% kế hoạch.
Còn 780 doanh nghiệp cổ phần hóa chưa niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Ì ạch tương tự là tốc độ thoái vốn. Theo Quyết định số 1232/QĐ-TTg ngày 17-8-2017 của Thủ tướng Chính phủ, năm 2019, thực hiện thoái vốn tại 62 DN. Tính đến hết quý II/2019, có 9 DN thuộc danh mục ban hành theo Quyết định số 1232 thực hiện thoái vốn với giá trị 759 tỷ đồng, thu về 1.657 tỷ đồng, trong đó Bộ Xây dựng thoái vốn tại Tổng công ty Viglacera với giá trị sổ sách 690 tỷ đồng, thu về 1.587 tỷ đồng. Lũy kế từ năm 2017 đến hết quý II/2019, thoái vốn nhà nước tại 88 đơn vị với giá trị 4.549 tỷ đồng, thu về 8.765 tỷ đồng...

CPH, thoái vốn chậm, nhưng sau CPH, việc đăng ký, giao dịch niêm yết trên thị trường chứng khoán cũng bị các DN liên tục trì hoãn. Ngày 15-8-2017, Bộ Tài chính đã công khai danh sách 747 DN CPH chưa đăng ký giao dịch niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Đến hết quý II/2019, theo rà soát của Bộ Tài chính (UBCKNN) vẫn còn 622 DN chưa thực hiện đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán. Đồng thời, Bộ Tài chính đã tiếp tục rà soát, bổ sung 158 DN vào danh sách các DN CPH phải thực hiện đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Như vậy, đến nay còn 780  DN CPH phải thực hiện đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán”, ông Đặng Quyết Tiến- Cục trưởng Cục Tài chính DN – Bộ Tài chính cho biết. Điều đáng nói, dù có tới hơn 600 DN chậm CPH, đã được Bộ Tài chính công khai danh sách cách đây 2 năm, nhưng cho đến nay, theo ông Tiến mới chỉ xử phạt 20 DN, với mức phạt lên tới 200 triệu đồng.  Thời gian tới, cứ chiếu theo quy định, DN nào chậm sẽ bị xử phạt, không có ngoại lệ”, ông Tiến nói.

Một vấn đề khác đó là việc chậm quyết toán bàn giao sang công ty cổ phần của các DN CPH đã chuyển sang hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần.

“Ví dụ Tổng công ty Thép từ năm 2010 đến nay, hơn 8 năm vẫn chưa quyết toán được, hay như Tổng công ty máy và thiết bị nông nghiệp CPH xong vẫn chưa quyết toán; rồi những DN khác như Tập đoàn Dệt may dù đã bàn giao về cho SCIC nhưng vẫn chưa quyết toán; 3 đơn vị của Tập đoàn Dầu khí CPH từ năm ngoái đến nay vẫn chưa quyết toán... Việc chậm quyết toán làm ảnh hưởng đến công tác bàn giao và thu nộp các khoản về Quỹ Hỗ trợ sắp xếp và phát triển DN”, ông Tiến cho biết.

Cách nào đẩy mạnh cơ cấu lại DNNN?

Nguyên nhân của những chậm trễ nói trên, theo ông Đặng Quyết Tiến là do một số bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước còn chưa thực sự nghiêm túc triển khai kế hoạch CPH, thoái vốn, cơ cấu lại DNNN theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và chấp hành chế độ báo cáo.

Vai trò, nhận thức, trách nhiệm của người đứng đầu DN, đơn vị còn chưa cao, chưa quyết liệt trong việc đổi mới hoạt động của DN, công khai minh bạch, đúng quy định pháp luật, đảm bảo nguyên tắc thị trường, chống lợi ích nhóm trong CPH và thoái vốn nhà nước. Bên cạnh đó, một loạt vướng mắc khác như về tài chính, đất đai, lao động… đã khiến cho tốc độ tái cơ cấu DNNN nhiều lúc dẫm chân tại chỗ.

Để đẩy mạnh công tác cơ cấu lại DNNN trong giai đoạn tới, đại diện Cục Tài chính DN cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, khung khổ pháp lý về tổ chức quản lý và hoạt động của DNNN và DN có vốn nhà nước về CPH, thoái vốn, cơ cấu lại DN theo chỉ đạo, phân công của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, thủ trưởng, người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương, Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại DN chịu trách nhiệm đôn đốc các tập đoàn, tổng công ty, DNNN triển khai thực hiện phương án CPH, thoái vốn, cơ cấu lại đã được phê duyệt.

Các DNNN thuộc diện CPH cần khẩn trương rà soát toàn bộ quỹ đất đang quản lý, sử dụng để lập phương án sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai trình UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có ý kiến về phương án và giá đất để cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi tổ chức xác định giá trị DN CPH theo đúng quy định.

Hà An