Ngày 29-4-2009, UBND tỉnh Đắk Nông cho Công ty cổ phần vật liệu xây dựng Đắk Nông (Công ty CP Đắk Nông) thuê gần 5.600m² đất nằm sát tuyến Quốc lộ 14 tại địa bàn xã Trúc Sơn, huyện Cư Jút với thời hạn 50 năm (thu tiền sử dụng đất 1 lần) để xây dựng trụ sở, nhà xưởng… hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động, doanh nghiệp này đã tự ý phân 7 lô đất trên tổng diện tích 1.500m² bán cho người dân. 

Theo tìm hiểu của phóng viên, sau khi được thuê đất, Công ty CP Đắk Nông đã sử dụng khoảng 2.200m² xây dựng văn phòng làm việc, diện tích còn lại làm sân chơi (khoảng 3.000m²) và dãy nhà ở 10 gian (320m² cho người lao động. Đến nay dãy nhà ở đã xuống cấp nên Công ty CP Đắk Nông muốn sử dụng quỹ đất nhà ở này và đất sân chơi để xây dựng nhà ở cho công nhân. 

Ngày 2-8-2017, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đắk Nông yêu cầu trong vòng 15 ngày, Công ty CP Đắk Nông phải có văn bản xin gia hạn sử dụng đất để lập các thủ tục. Tuy nhiên, Công ty CP Đắk Nông không thực hiện mà còn tự ý phân lô, bán đất cho 7 hộ dân. 

Một trong những lô đất trong khuôn viên Công ty CP Đắk Nông đã bị doanh nghiệp tự ý sang nhượng cho người dân.

Từ các sai phạm này, Sở Tài nguyên và Môi trường đề nghị UBND tỉnh ra quyết định thu hồi 1.500m² đất sát Quốc lộ 14 đã giao cho Công ty CP Đắk Nông vì “không có văn bản xin gia hạn sử dụng đất đúng quy định; chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi không được các cơ quan có thẩm quyền cho phép, sử dụng đất không đúng mục đích…”. 

Bên cạnh đó, Sở cũng đề nghị UBND tỉnh giao UBND huyện Cư Jút kiểm tra, xử lý việc xây dựng nhà trái phép trên diện tích đất nhà nước giao doanh nghiệp sử dụng làm trụ sở. Tuy nhiên, đến nay việc xử lý, thu hồi diện tích đất mà doanh nghiệp đã tự ý bán cho người dân vẫn chưa được giải quyết. 

Còn tại địa bàn tỉnh Đắk Lắk, việc quản lý, sử dụng đất công cũng khá dễ dãi, dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp sau khi được cho thuê đất để làm trụ sở thì “biến” thành của riêng, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng.

Điển hình như năm 2012, Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (đóng tại số 60 đường Hùng Vương, TP Buôn Ma Thuột) được UBND tỉnh Đắk Lắk cho thuê 1.605m²để xây dựng trụ sở làm việc. Thế nhưng, doanh nghiệp này tự ý xây dựng 6 ki-ốt mặt tiền đường Ngô Tất Tố giao với đường Hùng Vương để cho thuê buôn bán, kinh doanh. 

Trước sai phạm trên, Sở Xây dựng Đắk Lắk đã đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chấm dứt ngay hợp đồng cho thuê đối với 6 ki-ốt nêu trên, thời gian thực hiện trước ngày 31-8-2017. 

Tuy nhiên, đến giữa tháng 8-2018, chỉ có dãy nhà bày bán nông sản tạm thời đóng cửa, còn quán cà phê và tiệm photocopy góc đường Ngô Tất Tố - Hùng Vương vẫn hoạt động bình thường. 

Tương tự, năm 2002, Công ty Cổ phần tư vấn xây dựng Đắk Lắk (đóng tại số 52 đường Lê Duẩn, TP Buôn Ma Thuột) được UBND tỉnh cho thuê 4.572m² đất để xây dựng trụ sở làm việc với thời hạn thuê đất 20 năm nhưng công ty đã tự ý mở tường rào, xây dựng quán cà phê Lộc Vừng (diện tích khoảng 180m²). 

Tháng 8-2017, Sở Xây dựng đã có đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo doanh nghiệp chấm dứt hợp đồng, trả lại hiện trạng nhưng đến nay quán cà phê Lộc Vừng vẫn hoạt động, kinh doanh bình thường.

Còn Công ty Cổ phần Lâm sản Đắk Lắk (đóng tại số 20 đường Nguyễn Văn Trỗi, TP Buôn Ma Thuột) được UBND tỉnh cho thuê 3.271m² đất để xây dựng nhà kho từ ngày 11-6-1998, thời hạn thuê đất 20 năm. 

Ngày 4-2-2015, Sở Xây dựng Đắk Lắk cấp giấy phép quy hoạch đất để xây dựng trường mầm non quốc tế sau khi tỉnh đồng ý chủ trương. Tuy nhiên, doanh nghiệp này đã tự ý phân lô, xây dựng ki-ốt cho thuê làm kho, kinh doanh. 

Từ tháng 8-2017, các ngành chức năng yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt ngay hợp đồng cho thuê, cho mượn, sử dụng trái mục đích quỹ nhà đất công dưới mọi hình thức nhưng đến nay chưa có chuyển biến. 

Trao đổi với phóng viên về vấn đề trên, đại diện lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk cho biết, UBND tỉnh đã có chỉ đạo các đơn vị liên quan rà soát, kiểm tra lại những vị trí đất Nhà nước giao cho các đơn vị, doanh nghiệp thuê sử dụng không đúng mục đích để có hướng xử lý. Đối với những vị trí đất công mà các đơn vị, doanh nghiệp sử dụng không đúng mục đích sẽ kiên quyết thu hồi. 

Bên cạnh đó, UBND tỉnh cũng sẽ xem xét, xử lý các cá nhân, các đơn vị sai phạm trong việc quản lý, cấp phép hay bao che cho việc sử dụng đất công không đúng mục đích.

Văn Thành