Đây cũng là vấn đề được các vị khách mời đưa ra thảo luận tại chương trình tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Ngành dệt may Việt Nam trước thách thức và cơ hội từ thị trường châu Âu” do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức ngày 2-8.

Ông Lương Hoàng Thái, Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương) cho rằng, Hiệp định EVFTA sẽ tạo cơ hội và thuận lợi cho ngành dệt may. Thuế quan với tất cả hàng dệt may sẽ được đưa về 0%, trong đó 77% về 0% ngay khi Hiệp định có hiệu lực. 

Trong khi đó, EU là thị trường đứng đầu thế giới về nhập khẩu hàng dệt may và EU cũng là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của hàng dệt may Việt Nam. Tuy nhiên, EVFTA sẽ đặt ra những thách thức cho ngành dệt may Việt Nam với những yêu cầu mạnh mẽ về cải cách.

Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam cũng cho rằng, để tận dụng được cơ hội từ EVFTA mang lại, ngành dệt may đang gặp phải nút thắt về nguồn cung thiếu hụt, tức phải đáp ứng quy tắc xuất xứ trong hiệp định thương mại tự do này. 

Theo ông Giang, để tận dụng được cơ hội từ các FTAs, Đảng, Nhà nước, Chính phủ, địa phương cần hoạch định chiến lược phát triển các khu công nghiệp nhằm phát triển phần cung thiếu hụt. Đặc biệt với EU, dệt may Việt Nam phải đáp ứng quy tắc xuất xứ từ vải.

Các vị khách mời tham dự toạ đàm

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, vấn đề nguồn cung nguyên liệu ngành dệt may chính là nút thắt lớn trong việc hưởng cơ hội mà EVFTA mang lại. Nếu không đảm bảo quy tắc xuất xứ thì hàng hóa Việt Nam không được ưu đãi. Đảm bảo quy tắc xuất xứ, dệt may Việt Nam mới được hưởng ưu đãi từ EVFTA. 

Tuy nhiên theo bà Trang, thực tế dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng khoảng 90% nguyên phụ liệu của ta đang nhập khẩu từ các nguồn không phải là thành viên của hiệp định và không được ưu đãi cộng gộp trong hiệp định. Vấn đề đặt ra, để được hưởng ưu đãi thì doanh nghiệp cần cố gắng trong việc chủ động nguồn nhiên liệu. Tuy nhiên, hiện nay để có thể thực hiện được một dự án dệt nhuộm còn nhiều khó khăn.

“Trước đây có một số trường hợp buông lỏng thực thi bảo vệ môi trường gây ảnh hưởng nghiêm trọng, là một vài con sâu làm rầu nồi canh. Điều đó khiến cơ quan quản lý cũng như xã hội luôn quan niệm dệt nhuộm gây ô nhiễm môi trường nên thấy dự án dệt nhuộm là từ chối. Tức là không quản được thì không cho làm, khỏi phải quản”, bà Trang nói.

Hiệp định EVFTA sẽ tạo cơ hội và thuận lợi cho ngành dệt may. Thuế quan với tất cả hàng dệt may sẽ được đưa về 0%, trong đó 77% về 0% ngay khi Hiệp định có hiệu lực. 

Bà Trang cho rằng, thay vì cách làm “không quản được thì cấm”, chúng ta phải xử lý đúng chỗ bất cập, đừng vì “con sâu làm rầu nồi canh” mà từ chối tất cả các dự án dệt nhuộm. Thế giới thay đổi rồi, công nghệ khác rồi. Nếu nhìn công nghệ những năm 80-90 để nhìn cho ngành dệt nhuộm bây giờ thì không còn phù hợp nữa. Ngoài ra, không chỉ cơ quan quản lý nhà nước mà ngay cả việc vay vốn của ngân hàng ở những dự án dệt nhuộm cũng gặp khó khăn. “Cần có cái nhìn công bằng hơn, vướng chỗ nào thì xử lý chỗ đó để tạo động lực phát triển”, bà Trang nhấn mạnh.

Lưu Hiệp