Trong cái nắng như đổ lửa những ngày cuối tháng 4-2019, PV Báo CAND theo chân Đội trưởng Đội Giám sát hải quan (Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hải phòng KV II) vào cảng Chùa Vẽ đi kiểm tra, giám sát các lô hàng XNK mới thấy được sự sôi động, nhộn nhịp của hàng hoá qua đây. Với một khối lượng hàng hoá lớn, công việc giám sát và thông quan hàng hoá cũng khá vất vả. Đội giám sát làm việc từ 7h sáng tới 7h tối vẫn chưa hết việc, cả đội ai cũng phải làm thêm giờ để cho DN thông quan hàng hoá nhanh nhất có thể, hạn chế tối đa việc tồn đọng container tại cảng.

Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hải phòng KV II Hạ Thành Kiên cho biết, hiện chi cục phụ trách 4 cảng: Cảng Chùa Vẽ, Tân Cảng 128, cảng Nam Đình Vũ, cảng Hải An. Khối lượng hàng hoá qua cảng rất lớn, trung bình mỗi ngày tại chi cục đặt tại Cảng Chùa Vẽ tiếp nhận và xử lý hơn 200 tờ khai. Hàng hoá qua cảng Chùa Vẽ có hàng container và hàng rời. 

Các nội dung thoả thuận giữa cơ quan hải quan và cộng đồng doanh nghiệp được thực hiện thì các hành vi tiêu cực sẽ được kiểm soát và ngăn chặn hiệu quả.

Số lượng tờ khai nhiều, nhưng do được thực hiện điện tử, nên công tác thông quan cũng được nhanh chóng, tạo điều kiện thuận lợi cho DN thông quan, giải phóng hàng hoá nhanh. Hiện, 100% hàng hoá được DN khai trên mạng, nên khi DN xuống cảng lấy hàng không phải gặp mặt công chức hải quan.

Theo ghi nhận của PV tại các đơn vị của Cục Hải quan Hải Phòng đều có thông báo đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về thái độ phục vụ của cán bộ công chức và các hành vi vi phạm pháp luật Hải quan. 

Đặc biệt còn đề nghị cộng đồng DN hợp tác với cơ quan hải quan không đưa tiền cho công chức hải quan dưới mọi hình thức như kẹp tiền vào phong bì, vào giấy. Tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực II hay Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ chúng tôi thấy rất đông DN đang chờ làm thủ tục XNK, ai cũng trật tự chờ tới lượt mình.

Anh Hoàng Xuân Quang- nhân viên chuyên làm thủ tục hải quan  XNK Công ty Panda logistic cho biết, trung bình mỗi ngày anh thực hiện 20-30 tờ khai, việc khai điện tử rất thuận tiện, nhanh gọn giảm rất nhiều thời gian và chi phí cho DN và người đi thực hiện.

“Ở đây, làm thủ tục theo số thứ tự, không chen ngang. Đặc biệt, không có tình trạng “lót tay - phong bì” để được làm nhanh. Trong quá trình thực hiện thủ tục được cán bộ hải quan nhiệt tình giúp đỡ và giải thích những vướng mắc, tạo điều kiện tốt nhất để thông quan hàng hoá” - anh Quang khẳng định.

Chia sẻ với chúng tôi về vấn đề này, anh Quang cho biết, DN có ký kết với Hải quan Hải Phòng về thực hiện nghiêm túc các hoạt động khai hải quan trong XNK, không “lót tay” cho cán bộ công chức. Đây là một việc làm thiết thực đối với DN và hải quan. Trên thực tế, những chi phí “gầm bàn” được đẩy lùi, DN thấy sự minh bạch, các thủ tục được thực hiện nhanh gọn là những hỗ trợ tích cực của cả bộ máy đối với hoạt động XNK của DN.

Trao đổi với PV báo CAND, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ Nguyễn Văn Thanh cho biết, trung bình mỗi ngày đơn vị tiếp nhận 230-270 tờ khai trong đó luồng đỏ rơi vào khoảng 5-7%; hàng hoá qua cảng Đình Vũ chủ yếu là hàng nguyên liệu sản xuất, hàng tiêu dùng, TNTX, hàng kho ngoại quan, hàng của DN FDI, máy móc thiết bị…

Hiện, có 300-500 DN thường xuyên làm thủ tục XNK tại chi cục. Trong thời gian qua, chi cục đã gửi bản thoả thuận hợp tác tới các DN và nhận được sự phản hồi và ủng hộ của DN trong việc phối hợp với hải quan thực hiện về cam kết không “lót tay” cho công chức hải quan. Tại đơn vị, cũng giám sát công chức bằng các hệ thống camera và kiểm soát, kiểm tra chéo, có đánh giá hàng tuần, hàng tháng. Nếu ai vi phạm sẽ xử lý nghiêm.

Lãnh đạo Cục Hải quan Hải Phòng cho biết, để khắc phục tình trạng “lót tay”, Cục Hải quan Hải Phòng đã chủ động làm việc, ký quy chế phối hợp với 20 hiệp hội DN và ký kết 9.625 bản thoả thuận phát triển quan hệ đối tác Hải quan-Doanh nghiệp với các DN thường xuyên có hoạt động XNK tại cục Hải quan TP Hải Phòng.

Sau 1 năm ký kết, Cục Hải quan Hải Phòng đang tổ chức đánh giá hiệu quả của Bản thoả thuận trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của DN bằng việc gửi hơn 2.500 bản khảo sát ý kiến đánh giá phát triển quan hệ đối tác Hải quan- DN ghi nhận góp ý của cộng đồng DN nhằm đưa nội dung thoả thuận đi vào cuộc sống một cách thực chất, hiệu quả.

Hiện Cục Hải quan Hải Phòng đã ban hành các thiết chế nhằm kiểm soát hành vi tiêu cực của công chức. Cục Hải quan Hải Phòng cũng đề nghị các DN hợp tác với cơ quan hải quan trong việc giám sát, cung cấp thông tin để xử lý kịp thời.

Lưu Hiệp