Trên xe, Đội phó Đội Chống buôn lậu, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Lào Cai, Thiếu tá Nguyễn Đình Thuận bận rộn với các cuộc gọi điện thoại đến và đi nhưng vẫn không quên nhắc nhở anh em phải quan sát xung quanh. Đặc thù của công tác chống buôn lậu là vậy, khi mọi người nghỉ thì anh em vẫn làm nhiệm vụ.

1. Rời TP Lào Cai, chiếc xe của chúng tôi lao nhanh về phía Bản Lầu, huyện Mường Khương (Lào Cai). Lái xe là một cán bộ gắn bó lâu năm với công tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại, anh thuộc từng góc cua, những ổ gà nhưng chặng đường hơn 20km cũng mất gần cả giờ đồng hồ bởi hai chiếc xe container tránh nhau trên một cung đường hep...

Qua hai khúc cua, chúng tôi đã bắt đầu cảm thấy nôn nao, Thiếu tá Nguyễn Đình Thuận nói với chúng tôi: Từ đầu năm 2018, phía ngoại biên tăng cường tuần tra, kiểm soát biên giới, siết chặt quản lý các hoạt động biên mậu tại các khu vực cửa khẩu phụ, lối mở nên việc xuất nhập khẩu hàng hóa chủ yếu qua cửa khẩu Lào Cai.

Những lối mở như cửa khẩu Mường Khương, cửa khẩu phụ Bản Vược và các lối mở thí điểm xuất khẩu nông sản nhiều thời điểm không thực hiện được, đặc biệt là đối với các mặt hàng nông sản như đường kính, cao su, ngô, gạo, hàng thực phẩm tạm nhập, tái xuất...

Song đã thành thông lệ, càng vào dịp cận kề Tết Nguyên đán hoạt động của các đối tượng buôn lậu càng diễn biến phức tạp. Quân số của đội còn mỏng lên vào những thời điểm này anh em căng mình làm nhiệm vụ, việc phụ trách một đường biên giới dài hơn 180km là một áp lực là không nhỏ. Vất vả nhất là những địa bàn xa xôi hẻo lánh như SiMaCai hay các xã biên giới thuộc huyện Bát Xát (Lào Cai)...

Ngoài khó khăn về địa hình, chặng đường dài phải làm sao phải giữ được bí mật thông tin. Trong quá trình đến với địa bàn, ngoài việc triển khai các biện pháp nghiệp vụ để nắm tình hình, anh em trinh sát còn phát động phong trào quần chúng tham gia tố giác tội phạm.

Cán bộ Phòng Cảnh sát kinh tế tỉnh Lào Cai phối hợp với lực lượng chức năng kiểm tra hàng hóa.

Dọc đường đi, xe của chúng tôi liên tục dừng lại bởi những chiếc container chở hàng hóa nông sản đi lên. Cùng thời điểm này, dân cửu vạn gồm cả người địa phương và dân ở nơi khác cũng ngược đường lên lối mở. Phía ngoại biên bắt đầu cho nhập một số hàng nông sản, trong đó có sầu riêng nhưng số lượng không nhiều... Hơn 1h lắc lư trên xe, cuối cùng chúng tôi cũng dừng lại ở khu đất trống đang xuất hàng hóa nông sản.

Trên đoạn sông biên giới ngăn cách bởi một chiếc cầu, các đơn vị chống buôn lậu gồm Biên phòng và lực lượng Hải quan đang tiến hành kiểm tra hàng hóa... 

Trước ánh mắt e ngại của chúng tôi, Đội trưởng Nguyễn Đình Thuận chia sẻ: Với địa hình núi liền núi, sông liền sông, công tác đấu tranh chống buôn lậu gặp không ít khó khăn.

Trong khi đó, việc thí điểm xuất khẩu nông sản tại lối mở như Na Lốc, xã Bản Lầu và km 6, Bản Phiệt (Bảo Thắng), tình trạng các hộ dân xây dựng kho chứa hàng hóa ở khu vực giá biên giới tập kết hàng nông sản, lương thực, lợi dụng đêm tối để vận chuyển qua biên giới gây khó khăn cho công tác quản lý, bắt giữ và xử lý vi phạm.

2. Khi chúng tôi trở về Lào Cai vừa bưng bát cơm thì chuông điện thoại của Thiếu tá Nguyễn Đình Thuận đột ngột reo vang. Vậy là chẳng kịp ăn bát cơm, chúng tôi vội lên đường... Chiếc xe hun hút vào bóng tối, càng đêm trời càng lạnh. Trước mặt chúng tôi là chiếc xe đông lạnh, BKS 88C-10026 đang từ từ di chuyển.

Khi đến khu vực đại lộ Trần Hưng Đạo, phường Nam Cường, thành phố Lào Cai thì tổ công tác của hai đơn vị gồm Phòng Cảnh sát kinh tế và Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai ập vào. Kiểm tra trên xe ôtô đã phát hiện 14 bao tải cùng tang vật là 394kg pháo. Khi công tác hoàn tất các thủ tục thì đã rạng sáng...

Một số cán bộ được cắt cử ở lại trông số tang vật vì đây là vật liệu dễ cháy nổ, không thể bảo quản trong kho tang vật. Cùng thời điểm này, một cán bộ được cử mang số pháo thu giữ đi giám định. Quá trình xác minh, lái xe Phạm Đăng Hưng, 36 tuổi, trú tại thôn Xuân Chiến, xã Trung Nguyên, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc khai được thuê  vận chuyển...

Trong năm 2018, Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Lào Cai đã phối hợp bắt giữ và xử lý 109 vụ với 130 đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng cấm, hàng giả (tăng 28 vụ so với năm 2017), trị giá hàng hóa thu giữ khoảng 28 tỷ đồng.

Trong đó, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Lào Cai đã trực tiếp phát hiện, bắt giữ và xử lý 51 vụ với 73 đối tượng, trong đó có 21 vụ với 35 đối tượng buôn lậu. Đã phối hợp với các lực lượng chức năng bắt giữ 4.368 gói bánh; 220 gói kẹo, hơn 16 nghìn chiếc xe chở hoa quả có nguồn gốc xuất xứ từ nước ngoài nhập lậu và một số thực phẩm đông lạnh, nội tạng động vật, xúc xích, chả cá nhập lậu...

Một số trường hợp lợi dụng chính sách đối với cư dân biên giới quy định được miễn thuế nhập khẩu một số mặt hàng trị giá 2 triệu đồng/người/ngày để xé lẻ hàng hóa, thuê cư dân biên giới vận chuyển qua cửa khẩu vào Việt Nam... Sau đó thu gom lại, hợp pháp hóa thủ tục để đưa đi tiêu thụ.

Hoạt động gian lận thương mại, trốn thuế cũng diễn biến phức tạp, chủ yếu tập trung vào các tổ chức, doanh nghiệp xuất, nhập khẩu các mặt hàng qua cửa khẩu Lào Cai không đúng chủng loại, số lượng hàng hóa để gian lận, trốn thuế.

Trong đó, lợi dụng việc Bộ Công Thương cho phép các công ty, doanh nghiệp xuất nhập khẩu một số mặt hàng chiến lược phục vụ sản xuất trong nước như than cốc, lá thuốc lá, phân bón các loại và tái xuất hàng đông lạnh qua cửa khẩu phụ Bản Vược - Bát Xát, xuất khẩu nông sản qua một số lối mở để nhập, xuất vượt số lượng so với tờ khai, giấy phép hoặc nhập lậu các mặt hàng trên để tập kết, vận chuyển cùng với những lô hàng có giấy tờ nhằm hợp thức hóa hàng nhập lậu. 

Hàng hóa nhập lậu vào Việt Nam có nhiều chủng loại, hàng tiêu dùng, nông sản, thức phẩm, phân bón, nguyên liệu lá thuốc lá. Các đối tượng buôn lậu cũng lợi dụng bờ sông, mép nước, đặc biệt vào mùa nước cạn để thực hiện hành vi phạm tội. Mới đây, Phòng Cảnh sát kinh tế cũng bắt giữ một vụ vận chuyển vịt đông lạnh với số lượng lên đến gần 1 tấn.

Trong thời gian tới, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Lào Cai sẽ phối hợp chặt chẽ  với các lực lượng nghiệp vụ của Công an tỉnh và các ngành chức năng thực hiện tốt quy chế phối hợp; tăng cường lực lượng kiểm tra, kiểm soát trên các tuyến giao thông, lối mở, lối mòn, các kho giáp biên... nhằm phát hiện bắt giữ, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép từ Trung Quốc vào Việt Nam và ngược lại.

Đồng thời làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân ở các khu vực giáp biên giới không tham gia buôn lậu, chứa chấp, tàng trữ, vận chuyển hàng lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới...

Khám phá đường dây buôn lậu lớn tại tỉnh Lạng Sơn

Thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Công an về mở cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019, Cục CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã xác lập Chuyên án đấu tranh, triệt phá đường dây buôn lậu tại tỉnh Lạng Sơn.

Vào lúc 21h30' ngày 14-12, tại địa bàn xã Cao Lầu, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã chủ trì, phối hợp với Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động, một số đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an, Công an tỉnh Lạng Sơn, Đồn Biên phòng Ba Sơn thuộc Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn bắt quả tang 24 đối tượng đang vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới từ Trung Quốc vào Việt Nam, trong đó, có 22 đối tượng là người Việt Nam, 2 đối tượng là người nước ngoài; tang vật gồm: 2 xe  tô tải BKS nước ngoài, 5 xe ôtô tải BKS Việt Nam cùng số lượng lớn hàng hóa nhập lậu bọc trong nhiều bao tải. Trong khi các đối tượng đang bốc dỡ hàng hóa từ xe ôtô BKS nước ngoài sang ôtô BKS Việt Nam.

Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã lập biên bản bắt người phạm tội quả tang, ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp, lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, quyết định tạm giữ về hành vi vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới đối với 8 đối tượng. 

Thu giữ khoảng 100 tấn hàng hóa, gồm: thuốc bắc, phụ kiện ôtô, đồ gia dụng... trị giá nhiều tỷ đồng và các phương tiện có liên quan đến việc buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới nêu trên.

Hiện, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đang tiếp tục mở rộng điều tra, truy xét, làm rõ hành vi phạm tội và vai trò của các đối tượng có liên quan để xử lý theo quy định của pháp luật.

Đào Minh Khoa

Xuân Mai