Nhà Ánh Viên ở Giai Xuân, huyện Phong Điền (Cần Thơ). Trước nhà Ánh Viên có con rạch tên là Ba Cao. Và đó cũng là tên ấp. Bằng giọng rất tự hào về đứa cháu nội của mình, ông Tám Tới cho biết: “Tui tập cho nó lội từ hồi nó mới 3 tuổi. Chiều ba, má nó đi làm vườn về muộn, hai ông cháu xuống rạch Ba Cao này tắm, tôi dạy cho nó biết lội… Hồi đó, mỗi lần đưa nó xuống nước, nó sợ lắm cứ kêu la inh ỏi. Tôi thì muốn cho nó biết bơi đơn giản là lo cho nó chẳng may té xuống nước thì không bị chết chìm”. 

Anh Tác - cha của Ánh Viên kể thêm, vốn có khiếu bơi từ nhỏ, khi học tới lớp 5, Viên được chọn thi đấu tại Hội khỏe Phù Đổng (HKPĐ) của huyện rồi được chọn tiếp thi đấu cấp thành phố. “Cùng lúc đó, Trung tâm TDTT Quốc phòng 4 - QK9, lập CLB bơi lội nên cử người săn lùng vận động viên (VĐV) nhí, có năng khiếu. Và họ đã phát hiện bé Viên”.

Ánh Viên (SN 1996, 19 tuổi) là Đại úy trẻ nhất hiện nay trong QĐND Việt Nam.

Nhớ chuyện hơn 8 năm trước, HLV Võ Thanh Bình – Trung tâm TDTT Quốc phòng 4, kể: “Lúc đầu, cha mẹ Viên rất băn khoăn việc có nên cho con theo con đường bơi lội hay không. Sau nhiều lần động viên, cả ông nội của Viên cũng ủng hộ để Viên được vào luyện tập trong môi trường quân đội, cuối cùng gia đình em cũng gật đầu”.

“Tôi ấn tượng nhất là khi Viên dùng chân đạp vào thành hồ bơi một cái là cả người di chuyển êm ru với độ lướt cực tốt. Đặc biệt, độ nổi nước của Viên có thể đạt tới thời gian 35 giây, trong khi các em còn lại chỉ từ 7-10 giây. Năm lên 10 tuổi, Viên cao 1m46 nhưng sải tay dài đến 1m52. Giờ thì khoảng cách ấy vẫn không thay đổi mấy (cao 1m73, sải tay dài 1m78). Một VĐV bình thường, sải tay chỉ hơn chiều cao 1-2cm là cùng. Nói chung, Viên hội đủ tố chất của một thiên tài bơi lội mà rất rất nhiều VĐV khác chỉ biết mơ ước”.

Đó là lời thốt lên từ miệng ông Trần Đức Phấn – Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam tối 9/6 tại Nhà thi đấu OCCB Aquatic Singapore sau khi Ánh Viên kết thúc ngoạn mục 2 nội dung sở trường 200m bướm và 200m tự do, bảng điện tử lần thứ 2 hiện lên chữ GR (game record).

Kình ngư Nguyễn Thị Ánh Viên tại SEA Games 28.

Với kết quả này, Ánh Viên đã nâng tổng số lên 6 HCV và 7 lần phá kỷ lục SEA Games cho riêng mình, giúp bơi lội Việt Nam có 7 HCV, chính thức vượt qua kỳ SEA Games 2013 tại Myanmar (chỉ có 5 HCV). Ở quê nhà, người thân và đặc biệt là lãnh đạo, HLV ở Trung tâm  TDTT Quốc phòng 4 cũng theo dõi sát sao sự bứt phá kỳ diệu của Ánh Viên. Đại tá Bùi Hữu Nghi kể: “Ba tháng sau khi thành “lính” của Trung tâm, Viên sang Đồng Tháp dự giải các CLB bơi cúp các CLB toàn quốc 2007. Tại giải này, Viên đoạt 1 HCĐ – tấm HC đầu tiên trong sự nghiệp thi đấu thể thao thành tích cao của Viên”.

Sau khi được gọi tập trung huấn luyện, tháng 4/2011, Ánh Viên chính thức được gọi vào Đội tuyển quốc gia. Chỉ 1 tháng sau đó, Ánh Viên khiến tất cả phải ngả mũ với tổng cộng 10 tấm HCV ở cả 10 nội dung tham dự tại giải bơi các lứa tuổi Vô địch quốc gia được tổ chức tại Đà Nẵng. Không những thế, có đến 7 kỷ lục quốc gia bị cô gái 15 tuổi này phá. Ánh Viên trở thành VĐV phá nhiều kỷ lục quốc gia nhất ở một giải đấu.

Cuối 2011, tại SEA Games 26, Viên đã ghi tên mình vào lịch sử bơi lội Việt Nam khi trở thành VĐV nữ đầu tiên giành huy chương ở nội dung 400m hỗn hợp cá nhân nữ. Năm 2012, tại Giải vô địch bơi Đông Nam Á (Singapore), Viên đã xuất sắc giành 5 HCV và phá 4 chuẩn B Olympic. Ở nội dung thi 400m cá nhân hỗn hợp, Viên đã đoạt HCV với 4 phút 50 giây 27 - vượt kỷ lục SEA Games 26 lẫn chuẩn BOlympic (4 phút 51 giây 75).

Năm 2013, Viên không chỉ phá vỡ nhiều kỷ lục tại SEA games, mà còn khẳng định mình trong lịch sử bơi lội Việt Nam khi trở thành cô gái đầu tiên giành đến 3 HCV. Ở nội dung 200m ngửa nữ, với 2 phút 14 giây 80, Ánh Viên đã phá kỷ lục cũ (2 phút 15 giây 73 của VĐV  Indonesia); ở nội dung 400m hỗn hợp nữ, với 4 phút 46 giây 16, Ánh Viên đã phá kỷ lục của “kình ngư” người Thái Lan.

Không hài lòng với những tấm HC ở SEA Games 27, đầu năm 2014, Ánh Viên được tiếp tục sang Mỹ tập huấn. Trong thời gian này, Viên tham gia giải đấu Orlando Grand Prix 2014 (bang Florida, Mỹ) đoạt tiếp 4 HCV, 2 huy chương bạc (HCB), phá kỷ lục cự ly 400m hỗn hợp cá nhân (với 4 phút 41 giây 68, chỉ kém 2 giây so với VĐV đoạt HCV người Hungary, cũng là nhà vô địch thế giới Katinka Hosszu. Và chính thành tích này đã giúp Ánh Viên trở thành VĐV đầu tiên của Việt Nam vượt chuẩn A thế giới và lọt vào top 10 VĐV có thành tích tốt nhất thế giới trong bảng xếp hạng của FINA.

Sinh ngày 9/11/1996, đến tháng 8/2013, còn thiếu 3 tháng nữa mới được 17 tuổi, Ánh Viên được Bộ Quốc phòng đặc cách, chuyển chế độ phục vụ từ công nhân viên quốc phòng sang quân nhân chuyên nghiệp với cấp hàm Thượng úy. Năm 2014, được Bộ Quốc phòng thăng quân hàm từ Thượng úy lên Đại úy trước niên hạn ở tuổi 18, trở thành Đại úy trẻ tuổi nhất trong LLVT hiện nay.

Thái Bình