75% ngân sách của ANSF do Mỹ tài trợ. Ảnh AP. 

Trong một tuyên bố được đưa ra ngày 23/3, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết, “Mỹ thất vọng (về Ghani và Abdullah) và hành động của họ có ảnh hưởng thế nào đến Afghanistan và lợi ích chung của chúng ta”. “Sự thất bại của họ đã làm tổn hại đến quan hệ Mỹ-Afghanistan và đáng buồn thay, làm mất danh dự của những đồng sự Afghanistan, Mỹ và liên minh đã hy sinh mạng sống của họ”.

“Bởi vì sự thất bại lãnh đạo này gây ra mối đe dọa trực tiếp đến lợi ích quốc gia của Mỹ, chính phủ Mỹ sẽ ngay lập tức bắt đầu đánh giá phạm vi hợp tác với Afghanistan”, Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh. Ông Pompeo cũng tuyên bố một sự điều chỉnh trách nhiệm trong viện trợ của ở Afghanistan và ngay lập tức giảm 1 tỷ USD viện trợ trong năm nay. “Chúng tôi sẵn sàng giảm thêm 1 tỷ USD vào năm 2021”, Ngoại trưởng Mỹ cho biết.

Mỹ sẽ bắt đầu đánh giá tất cả các chương trình và dự án để xác định các khoản giảm thêm và xem xét lại các cam kết với Afghanistan. “Chúng tôi khẳng định với giới lãnh đạo của Afghanistan rằng chúng tôi sẽ không ủng hộ các chiến dịch an ninh được thúc đẩy bởi mục đích chính trị, hay hỗ trợ các lãnh đạo chính trị ra lệnh tiến hành các chiến dịch đó hoặc ai ủng hộ hay chống lưng cho chính phủ song song”, ông Pompeo nhấn mạnh.

Ông Pompeo cho biết Mỹ sẽ tiếp tục quá trình rút quân có điều kiện theo thỏa thuận với phiến quân Taliban. Ông đã gặp các thủ lĩnh của Taliban ở Doha, Qatar, trước đó vào ngày 23/3.

Mỹ hàng năm cung cấp khoảng 4,5 tỷ USD cho Lực lượng An ninh Quốc gia Afghanistan (ANSF), chiếm 75% ngân sách của lực lượng này. Yêu cầu ngân sách của chính quyền Trump cho năm tài chính 2021 bao gồm 4 tỷ USD cho ngân sách ANSF.

Thông tin về việc cắt giảm tài trợ được đưa ra ngay sau khi ông Pompeo có chuyến thăm khẩn cấp tới Kabul để nói chuyện với cả hai chính trị gia, cả hai người tự xưng là tổng thống Afghanistan hồi đầu tháng này. Tổng thống đương nhiệm Ghani đã được ủy ban bầu cử tuyên bố là người chiến thắng trong cuộc bầu cử và tuyên thệ nhậm chức vào ngày 9/3, nhưng ông Abdullah phản đối và tuyên bố sẽ tuyên thệ làm tổng thống.

Duy Tiến