Việc thông qua ngân sách năm tài khóa 2018 trị giá 4.000 tỷ USD của Hạ viện Mỹ đã mở đường cho chính quyền Tổng thống Donald Trump sớm triển khai gói cải cách thuế “quy mô nhất lịch sử”. Và nếu chính thức được phê chuẩn thì cải cách này sẽ được coi là một thay đổi mang tính cách mạng và là thành tựu lớn đầu tiên về lập pháp của Tổng thống Trump kể từ khi cầm quyền.

Theo hãng tin Reuters, ngày 26-10 (giờ địa phương), Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua dự luật cấp ngân sách tài khóa 2018 trị giá 4.000 tỷ USD với tỷ lệ phiếu sát nút là 216 phiếu thuận – 212 phiếu chống. Sở dĩ, tỷ lệ phiếu sít sao như vậy là do nhóm 20 thượng nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu chống, đi ngược lại với tinh thần chung của các nhà lãnh đạo đảng này.

Thắng lợi chính trị lớn của Tổng thống Trump

Ngay sau khi có kết quả, Tổng thống Donald Trump đã thông báo trên trang mạng xã hội của ông: “Tin quan trọng – Ngân sách vừa được thông qua”. Các chuyên gia phân tích chính trị thế giới nhận định, việc này được xem là thắng lợi chính trị lớn đối với các lãnh đạo đảng Cộng hòa nói chung, và đặc biệt là đối với những nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nói riêng kể từ khi ông đắc cử. Dự luật cấp ngân sách tài khóa 2018 bao gồm một điều khoản vô cùng quan trọng, giúp mở đường cho chương trình cắt giảm thuế của phe Cộng hòa đối với các cá nhân và doanh nghiệp.

Hạ viện Mỹ đã mở đường cho chính quyền Tổng thống Donald Trump sớm triển khai gói cải cách thuế “quy mô nhất lịch sử”. Ảnh: Reuters.

Theo đó, điều khoản này nêu rõ, dự luật cải cách thuế do Tổng thống Donald Trump đệ trình hôm 27-9 sẽ chỉ cần nhận được đa số tối thiểu (51 phiếu) để được Thượng viện phê chuẩn, thay vì đa số áp đảo (60 phiếu) như thông lệ. Điều đáng mừng là phe Cộng hòa hiện nắm quyền kiểm soát Thượng viện Mỹ với 52 ghế, đồng nghĩa với chương trình cải cách thuế “quy mô nhất lịch sử nước Mỹ” có cơ hội rất lớn được thông qua do đảng Cộng hòa gần như nắm “quyền tự quyết”. 

"Đây là cơ hội cả đời mới có một lần. Chúng tôi muốn cải cách thuế sẽ hỗ trợ tăng trưởng, kích thích việc làm, vì quyền lợi của người lao động", ông Trump nói. Trước đó, bản kế hoạch cải cách thuế đã được Nhà Trắng công bố sau các cuộc thương lượng kéo dài hàng tháng của giới chức trong chính quyền với các nhà làm luật đảng Cộng hòa ở Quốc hội.

Mang lại lợi ích cho hầu hết người Mỹ

Trong một tuyên bố, Hạ nghị sỹ Kevin Brady, thành viên cấp cao của đảng Cộng hòa tại Hạ viện ngày 26-10 nêu rõ: “Hôm nay là một ngày lịch sử. Chúng tôi sẵn sàng công bố những cải cách thuế nhằm cải thiện đời sống của tầng lớp trung lưu và những gia đình Mỹ đang bị gạt lại phía sau nền kinh tế của chúng ta”. 

Theo cố vấn kinh tế trưởng Gary Cohn và Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin, với kế hoạch cắt giảm thuế trị giá 1.500 tỷ USD của Tổng thống Trump, đối tượng sẽ được hưởng lợi bao gồm các tập đoàn, doanh nghiệp nhỏ, tầng lớp trung lưu, người dân lao động và một số người giàu có.

Đối với doanh nghiệp, dù không đề xuất giảm thuế xuống còn 15% như cam kết tranh cử, song ông Trump đề nghị áp thuế doanh nghiệp 20% từ mức 35% hiện nay và sẽ chỉ đánh thuế một lần lên doanh thu của các công ty Mỹ đang hoạt động ở nước ngoài (ước tính khoản doanh thu này lên tới 2,6 nghìn tỉ USD). 

Điều này đồng nghĩa với việc tỉ lệ thất nghiệp sẽ tiếp tục giảm do “việc làm sẽ bắt đầu đổ vào nước Mỹ”, và thu nhập của các doanh nghiệp Mỹ có được do công việc làm ăn ở nước ngoài sẽ không phải chịu thuế. 

Ngoài ra thuế thu nhập cá nhân sẽ được giảm xuống chỉ còn ba loại thay vì bảy loại như trước kia. Sửa đổi này sẽ giúp giảm mức thuế thu nhập cá nhân từ mức cao nhất 39,6% xuống còn 35%; tăng gấp đôi mức khấu trừ thuế tiêu chuẩn; đưa ra quy định về một khoản thu nhập nhất định không phải đóng thuế cho tất cả người dân.

Thâm hụt ngân sách sẽ được giải quyết

Một khi chương trình cải cách thuế của Tổng thống Trump được triển khai, thâm hụt ngân sách của Mỹ sẽ tăng thêm 1.500 tỷ USD nữa trong vòng 1 thập kỷ tới do sự sụt giảm thu nhập liên bang từ thuế. 

Chính phủ Mỹ cũng sẽ phải đối mặt với áp lực cắt giảm chi tiêu công, trong bối cảnh nợ công của nước này đã lên tới 20.000 tỷ USD, trong khi thâm hụt ngân sách tài khóa 2017 đáo hạn hôm 30-9 vừa qua là 666 tỷ USD, tăng 80 tỷ USD (tương đương 13,6%) so với năm tài khóa 2016. 

Theo Bộ trưởng Steven Mnuchin và người phụ trách Văn phòng quản lý và ngân sách Mick Mulvaney, kết quả ngân sách nêu trên là hồi chuông cảnh báo đối với Washington và cho thấy tầm quan trọng của việc phải đẩy mạnh và duy trì tăng trưởng kinh tế. 

"Dù trước mắt thu nhập thuế sẽ bị giảm nhưng về lâu về dài, thông qua sự kết hợp giữa cải cách thuế và các quy định thu-chi liên quan, Mỹ sẽ đạt được mức tăng trưởng của Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cao hơn, từ đó giúp giảm nhẹ thâm hụt ngân sách", ông Mnuchin nhấn mạnh.

Việc cải cách bộ luật thuế là điều mà các nhà lập pháp Mỹ chưa làm được từ nhiều thập niên qua. Lần cải tổ gần đây nhất được thực hiện là vào năm 1986. Nếu được phê chuẩn thì lần cải cách này sẽ trở thành thành tựu lớn đầu tiên về lập pháp của Tổng thống Donald Trump. Hạ nghị sỹ Kevin Brady cũng cho biết, dự luật này sẽ được chính thức công bố vào ngày 1-11 và quá trình tranh luận dự kiến sẽ bắt đầu trước ngày 6-11.

Linh Bùi