Giải thưởng Trần Đại Nghĩa được tổ chức thường niên nhằm khích lệ và tôn vinh các nhà khoa học có thành tựu xuất sắc nhất. Mỗi năm, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam sẽ trao tặng không quá ba giải thưởng cho tác giả các công trình khoa học thuộc lĩnh vực toán học, khoa học thông tin, khoa học máy tính, cơ học, vật lý, hoá học, khoa học về sự sống, khoa học về Trái đất (bao gồm hải dương học) và môi trường.

Công trình được giải phải được trực tiếp triển khai ứng dụng ở Việt Nam, mang lại hiệu quả hoặc có triển vọng mang lại hiệu quả về kinh tế xã hội, môi trường, an ninh quốc phòng.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam trao giải cho tác giả của 2 công trình đoạt giải 

Năm nay, ban tổ chức giải thưởng Trần Đại Nghĩa nhận 15 hồ sơ, tập trung vào 3 lĩnh vực chủ yếu là công nghệ thông tin – truyền thông, khoa học sự sống, hoá học.

Ban tổ chức đã lựa chọn vinh danh 2 công trình nghiên cứu khoa học xuất sắc, gồm công trình “Công nghệ sản xuất tinh quặng sắt, thép và vật liệu xây dựng không nung từ bùn đỏ” của Tiến sỹ Vũ Đức Lợi, Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) và Tiến sỹ Nguyễn Văn Tuấn, Công ty Cổ phần thương mại Thái Hưng và công trình “Ứng dụng công nghệ tiên tiến sản xuất vắc xin phòng bệnh cho người” của Giáo sư - Tiến sỹ khoa học Hoàng Thủy Nguyên và cố Giáo sư – Tiến sỹ khoa học Đặng Đức Trạch (Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương).

Phó Thủ tướng phát biểu tại lễ trao giải

Đây đều là các công trình nghiên cứu có giá trị ứng dụng rất cao trong thực tế. Công trình sản xuất vật liệu xây dựng từ bùn đỏ đã mở ra hướng đi mới cho việc vấn đề xử lí môi trường, tạo ra nguồn nguyên liệu xây dựng dồi dào. Trong khi đó, công trình sản xuất vắc xin đã được áp dụng cho chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, giúp hàng triệu trẻ em Việt Nam phòng tránh được những dịch bệnh nguy hiểm như bại liệt, viêm não Nhật Bản…

Phát biểu tại lễ trao giải, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, tiềm lực khoa học công nghệ của đất nước dù đã được nâng lên nhiều nhưng vẫn còn thiếu hiệu quả.

Giáo sư Hoàng Thuỷ Nguyên - tác giả công trình được trao giải
“Chúng ta đang đứng trước nhiều thách thức khiến đất nước còn nghèo. Để phát triển, nhất định khoa học công nghệ phải mạnh. Bác Trần Đại Nghĩa được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao làm Cục trưởng Cục Quân giới, tương đương Tổng cục trưởng Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng khi mới có 33 tuổi. Nhiều người băn khoăn, với nhiều nhà khoa học trẻ, lương thấp thế, họ có chịu được không? Tôi tin là nếu được tin tưởng giao nhiệm vụ, sẽ có nhiều người trẻ sẵn sàng dấn thân, vì tình yêu và đam mê. Chúng ta phải tạo điều kiện để các nhà khoa học trẻ bứt phá, cống hiến nhiều hơn cho đất nước. Tôi rất mong và tin rằng khoa học của chúng ta sẽ có những khởi sắc” – Phó Thủ tướng khẳng định. 

Khánh Vy