Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Trung ương (BCĐ TƯ) về phòng, chống thiên tai, bão số 12 là cơn bão mạnh (cấp độ rủi ro thiên tai cấp độ 4 với các tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa), đổ bộ vào đất liền tại khu vực Nam Phú Yên - Bắc Khánh Hòa vào sáng ngày 4-11, phạm vi ảnh hưởng rộng, gây gió giật mạnh nhất cấp 12-13; kèm theo gây mưa lớn từ 400-600 mm tại tỉnh Thừa Thiên Huế, từ 300-500 mm tại các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, từ 200-300 mm tại các tỉnh Bình Định, Phú Yên. Cơn bão gây thiệt hại nặng nề, với 61 người chết, 29 người mất tích. Hơn 1.350 nhà bị sập đổ và 114.860 nhà bị tốc mái, hư hỏng.

 Đặc biệt, tại vùng biển Bình Định, xảy ra sự cố tàu vận tải nghiêm trọng với 10 tàu (101 thuyền viên) bị chìm, hư hỏng trên khu vực phao số 0, Cảng Quy Nhơn (riêng tàu Thanh Hải 18 hiện chưa xác định được số thuyền viên). Hiện đã cứu vớt được 88 người, 8 người chết và 5 người mất tích. Đến nay, đã có hơn 1.280 tàu cá bị chìm, hư hỏng. Khoảng 5.300 ha lúa, 14.850 ha rau mầu bị ngập, thiệt hại.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Nguyễn Xuân Cường, Trưởng BCĐ TƯ về phòng chống thiên tai cho biết, vùng Nam Trung Bộ nhiều năm nay không có bão nên khi bão đổ bộ vào các tỉnh khu vực này khiến công tác ứng phó gặp khó khăn. Thêm yếu tố vùng này đã có mưa lớn trước khi bão đố bộ vào. Lượng mưa trong bão và sau bão lớn, có điểm 1470 mm nên thiệt hại càng nặng nề. Hệ thống lưới điện cũng bị hư hại nghiêm trọng. 

Trong đó, tại Phú Yên, toàn bộ trạm biến áp 110 KV bị hư hỏng (đến nay đã được khôi phục và cấp điện). Khánh Hòa có 3-11 trạm biến áp 110 KV bị hư hỏng (hiện nay chưa khôi phục được do đường dây 110 KV có 13 cột bị gãy đổ và 10 cột bị nghiêng). Hơn 8.500 người đã được sơ tán khỏi vùng có nguy cơ cao, nhà không bảo đảm an toàn. 

Ông Cường cảnh báo, hiện nay nhiều hồ chứa nước đã đầy do hai cơn bão số 10 và 12 gần nhau vì thế các địa phương cần phải huy động lực lượng chức năng tối đa để bảo vệ hồ, điều hành hồ và sơ tán dân ra khỏi nơi nguy hiểm, đề phòng những khả năng xấu nhất có thể xảy ra.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo tại cuộc họp

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nhận định hậu quả cơn bão số 12 lớn do chính quyền địa phương còn chủ quan, chưa quyết liệt, thiếu kinh nghiệm ứng phó với bão. Các địa phương thực hiện phương án di dân ra khỏi nơi an toàn không sát với thực tế mưa bão. Các phương án phòng chống thiên tai, nhất là với bão mạnh của các địa phương còn xa rời thực tế, không áp dụng được khi có tình huống thiên tai xảy ra. 

“Ngoài ra, lực lượng, trang thiết bị cứu hộ, cứu nạn chưa phù hợp”, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nhìn nhận. 

Tại cuộc họp, đại diện tỉnh Khánh Hoà thông tin, hệ thống điện và hệ thống thông tin liện lạc của địa phương này bị mất hoàn hoàn, đến nay mới khắc phục được một phần. Thiệt hại ước tính khoảng 7.000 tỉ đồng. Khánh Hoà đề nghị Chính phủ hỗ trợ 25.000 tấn gạo, hỗ trợ khắc phục sản xuất 255 tỉ đồng… Tổng kinh phí hỗ trợ 1.155 tỉ đồng. 

Tương tự, Phú Yên cũng bị thiệt hại nặng nề do bão. Đại diện tỉnh này xin được hỗ trợ 300 tấn gạo và 320 tỉ đồng. Đại diện lãnh đạo tỉnh Bình Định nêu lý do sự cố chìm 10 tàu không thể lường trước vì theo thiết kế cảng Quy Nhơn chỉ có thể đáp ứng nơi neo đậu khoảng 30 tàu. Trước khi bão 12 đổ bộ vào, cảng Quy Nhơn đã bố trí được khoảng 53 tàu trong khi đó hơn 100 tàu. Vì vậy, 51 tàu còn lại phải bố trí ở ngoài phao số 0. Tỉnh Quảng Nam cũng đang bị nước bao vây, quốc lộ 1A nước còn ngập sâu phương tiện giao thông chưa đi được. 17 hồ chứa lớn của tỉnh này đã đầy nước. Thừa Thiên – Huế cũng đang còn nhiều điểm ngập sâu trên 1m, đường giao thông tê liệt nhiều tuyến.

Sau khi nghe ý kiến các địa phương và lãnh đạo một số bộ, ngành, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đánh giá, công tác chỉ huy ứng phó với bão số 12 đã được làm khá tốt từ dự báo đến trực tiếp tại hiện trường. Nhiều địa phương lãnh đạo lăn lộn, chỉ đạo trực tiếp để ngăn chặn, hạn chế tối đa thiệt hại do bão gây ra. Công tác dự báo có tiến bộ, công tác vận hành hồ chứa tốt, hệ thống hồ dày đặc nhưng kg có hồ nào vỡ. Đây là bài học tốt để chúng ta tiếp tục ứng phó với thiên tai.

 Thủ tướng thay mặt Chính phủ biểu dương các cấp, các ngành, đặc biệt là các địa phương đã nêu cao tinh thần chủ động phòng chống bão trong những ngày qua. Tuy nhiên, Thủ tướng lưu ý, sau lũ lụt là dịch bệnh, đói kém, là cản trở phát triển do hạ tầng bị thiệt hại nặng nề. “Tôi yêu cầu chính quyền các cấp, hệ thống chính trị tiếp tục chỉ đạo đồng bộ quyết liệt để nhân dân không bị đói, dịch bệnh, sớm trở lại cuộc sống bình thường. Đặc biệt đảm bảo hoạt động tốt sự kiện APEC. Quân khu 5 tạm dừng việc huấn luyện, dồn lực lượng khắc phục giúp dân dựng lại nhà, sửa chữa hạ tầng. Với tinh thần tự lực tự cường, các địa phương trong vùng bão lũ phải phát động nhân dân cùng các lực lượng hỗ trợ của trung ương làm tốt trách nhiệm của mình”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo.

Ngọc Yến