Các nước tỏ lo ngại trước nhưng hệ lụy có thể phát sinh do cạnh tranh thương mại Mỹ-Trung, đồng thời khẳng định ASEAN cần tăng cường đoàn kết, nhất trí cùng nhau hoạch định những biện pháp phù hợp vừa giảm thiểu tác động tiêu cực, vừa thích ứng hiệu quả với hoàn cảnh mới. Trong bối cảnh đó, các nước đánh giá cao việc ASEAN thông qua văn kiện về Quan điểm của ASEAN về Ấn độ Dương - Thái Bình Dương. 

Trao đổi về tình hình Bang Rakhine, Myanmar, các nước thống nhất sẽ hỗ trợ Myanmar và đặc biệt là người Roringa hồi hương tự nguyện, an toàn và được bảo đảm về an ninh, phẩm giá và tiếp tục thực hiện các khuyến nghị khác một cách phù hợp. Các nước ghi nhận những tiến triển trong đàm phán Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) giữa ASEAN và Trung Quốc, khẳng định cần xây dựng COC hiệu lực, hiệu quả, được quốc tế công nhận.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, trong năm 2020 với tư cách chủ tịch ASEAN và trên cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên Hợp quốc, Việt Nam sẽ tích cực phối hợp với Indonesia đẩy mạnh vị thế ASEAN thông qua tăng cường kết nối ASEAN – Liên Hợp quốc. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN).

Tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã phát biểu về tầm quan trọng của đoàn kết, nhất trí của ASEAN trong xây dựng Cộng đồng. Thủ tướng nhấn mạnh tính cấp thiết của sự chân thành, thẳng thắn trong quan hệ giữa các nước thành viên, tôn trọng sự đa dạng và khác biệt, giữ gìn đoàn kết và không làm phương hại đến tình cảm, lợi ích của nhau; đồng thời cũng cần có bản lĩnh vững vàng trong ứng xử với các đối tác. 

Thủ tướng khẳng định trong năm 2020 với tư cách chủ tịch ASEAN và trên cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên Hợp quốc, Việt Nam sẽ tích cực phối hợp với Indonesia đẩy mạnh vị thế ASEAN thông qua tăng cường kết nối ASEAN – Liên Hợp quốc và mong các nước phối hợp, hỗ trợ để đảm nhiệm tốt vai trò này.

Về Biển Đông, Thủ tướng cho rằng ASEAN cần nhìn nhận thẳng thắn, một mặt ghi nhận những tích cực bước đầu trong đàm phán COC song cũng không bỏ qua những diễn biến trên thực địa như cải tạo đất trái phép, quân sự hóa, cản trở khai thác hợp pháp tài nguyên biển, thậm chí đe dọa đến an toàn tính mạng và tài sản của ngư dân... do đó, ASEAN cần vừa khuyến khích đối thoại và hợp tác, vừa thẳng thắn, có trách nhiệm với những diễn biến có thể tác động tiêu cực đến môi trường hòa bình, an ninh và ổn định.

Sáng cùng ngày, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có buổi ăn sáng làm việc với Thủ tướng Lào Thongloun Sisoulithvà Thủ tướng Campuchua Samdec Techo Hunsen. Ba Thủ tướng bày tỏ vui mừng ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia đang đạt được những thành tựu vững chắc trong phát triển kinh tế-xã hội, đời sống nhân dân ba nước không ngừng được cải thiện tốt đẹp hơn, ba nước cùng đang nỗ lực cải cách, mở cửa và hội nhập quốc tế sâu rộng. Ba Thủ tướng hài lòng nhận thấy quan hệ hữu nghị, đoàn kết keo sơn giữa Việt Nam – Lào – Campuchia ngày càng phát triển mạnh mẽ, tin cậy, đóng góp vào việc giữ gìn môi trường hoà bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Ba Thủ tướng nhất trí hợp tác trong khuôn khổ Tam giác phát triển Campuchia-Lào- Việt Nam, Tiểu vùng Mekong, sớm xây dựng Kế hoạch tổng thể kết nối ba nền kinh tế, nhấn mạnh tầm quan trọng thu hút các nguồn lực tài chính, kỹ thuật cho các dự án Tiểu vùng. Ba Thủ tướng cũng nhất trí tăng cường hợp tác gìn giữ an ninh khu vực biên giới, thúc đẩy thương mại, đầu tư, kết nối vùng biên, khẳng định quyết tâm xây dựng khu vực biên giới ba nước hoà bình, hữu nghị và phát triển.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục hỗ trợ Lào và Campuchia trong đào tạo nguồn nhân lực, chia sẻ kinh nghiệm quản lý và phát triển kinh tế-xã hội. Ba Thủ tướng cũng nhất trí phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, thống nhất, tự cường và có vai trò trung tâm. Thủ tướng Thongloun Sisoulith và Thủ tướng Hunsen chúc mừng Việt Nam đã trúng cử Uỷ viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc với số phiếu rất cao và khẳng định sẽ ủng hộ Việt Nam trong năm làm Chủ tịch ASEAN 2020.

Cùng ngày, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc gặp ngắn với Tổng thống Philippines Rodringo Duterte. Hai bên trao đổi các biện pháp thúc đẩy hơn nữa quan hệ song phương và hợp tác trên các diễn đàn đa phương. Nhân dịp này, Tổng thống Duterte cảm ơn về việc tàu cá Việt Nam cứu giúp 22 ngư dân của Philippines gặp nạn trên biển ngày 9-6, khẳng định sẽ tiếp tục dành cho ngư dân Việt Nam sự đối xử nhân đạo theo tinh thần hữu nghị truyền thống và quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước.

Tiên An