Thủ tướng cho biết, trên tinh thần thân thiện và hợp tác ASEAN, các nhà lãnh đạo đã bàn thảo nhiều vấn đề quan trọng với 5 trọng tâm về tập trung kiểm soát đại dịch COVID-19 và chủ động đẩy mạnh phục hồi kinh tế xã hội, hợp tác nội khối; tiếp tục xây dựng cộng đồng vững mạnh theo cách muc tiêu đặt ra trong năm 2020.

Thêm nữa, đó là mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ đối ngoại của ASEAN với các đối tác trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, hợp tác cùng có lợi và đề cao vai trò trung tâm của ASEAN; gìn giữ môi trường hòa bình ổn định cho hợp tác phát triển bền vững, thịnh vượng cho mọi người dân; và đề cao tinh thần thiện chí và tuân thủ luật pháp quốc tế trong giải quyết những khác biệt tại khu vực.

Lãnh đạo các nước ASEAN cũng đã bàn sâu, thảo luận kỹ những diễn biến gần đây trong tình hình quốc tế và khu vực, kể cả những vấn đề nổi cộm trong khu vực châu Á và quốc tế. Các nhà lãnh đạo nhất trí tiếp tục thúc đẩy hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, thông qua đối thoại hợp tác, tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước về Luật biển năm 1982. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc họp báo quốc tế sau hội nghị.

“Những va chạm là không thể tránh khỏi nhưng chúng tôi kêu gọi các bên kiềm chế, tránh làm phức tạp thêm tình hình, thực hiện đầy đủ những quy định quốc tế, đặc biệt là DOC và sớm khôi phục đàm phán COC hiệu lực, hiệu quả, phù hợp”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Ngoài ra, các nhà lãnh đạo ASEAN cũng mong muốn vấn đề Rakhine được giải quyết trên tinh thần nhân đạo; quan hệ giữa hai miền Triều Tiên sớm được giải quyết; tình hình Israel, Palestine tiếp tục được quan tâm thảo luận.

Nhân dịp này, Cộng đồng ASEAN cũng gửi lời cảm ơn đến bạn bè quốc tế đã ủng hộ, hỗ trợ trong cuộc đấu tranh thắng lợi bước đầu quan trọng chống lại đại dịch COVID-19 và ổn định kinh tế xã hội. Cộng đồng ASEAN cam kết sẽ tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ ASEAN trong bối cảnh có nhiều khó khăn như hiện nay.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc dịch COVID-19 đã ảnh hưởng thế nào đến quan hệ Việt Nam – Trung Quốc và vấn đề Biển Đông, Thủ tướng khẳng định hòa bình, an ninh, ổn định khu vực nói chung và Biển Đông nói riêng là lợi ích chung của cộng đồng, nhất là các nước ASEAN. Vì vậy, vừa qua, ASEAN đã có rất nhiều nỗ lực, đóng góp từ duy trì đối thoại, thúc đẩy hợp tác đến xây dựng quy chế, quy tắc ứng xử trên Biển Đông.

“Hội nghị lần này của chúng tôi đã tái khẳng định quyết tâm của ASEAN đóng góp xây dựng Biển Đông thành khu vực biển hợp tác, phát triển, an ninh và an toàn, xứng đáng với vị trí quan trọng trong khu vực”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh.

Thủ tướng trả lời câu hỏi của các phóng viên.

“Trong bối cảnh này, Việt Nam cùng ASEAN hợp tác với các bên liên quan, kiềm chế các hành động làm phức tạp tình hình trên biển”, Thủ tướng cho biết. “Xây dựng Biển Đông hòa bình, hợp tác, tự do hàng không, hàng hải, cùng thực hiện nghiêm túc DOC và đàm phán COC hiệu lực, hiệu quả, phù hợp luật pháp quốc tế, để Biển Đông luôn là điểm đến hữu nghị cho các nước trên thế giới”, Thủ tướng nói.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về sự ảnh hưởng của cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung tới phục hồi và phát triển kinh tế của Việt Nam cũng như ASEAN sau dịch bệnh COVID-19, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, Trung Quốc và Mỹ là những đối tác quan trọng hàng đầu của các quốc gia trên thế giới, trong đó có ASEAN và Việt Nam. Cho nên, sự cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ ảnh hưởng đến toàn cầu và ASEAN.

Từ đó, Thủ tướng khẳng định: "Chúng tôi tập trung củng cố đoàn kết, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy tổ chức các hội nghị với Trung Quốc và Mỹ về hợp tác chống dịch COVID-19, duy trì giao thương mạnh mẽ với Trung Quốc và Mỹ, đảm bảo các chuỗi cung ứng hàng hoá, dịch vụ, tạo thuận lợi cho các chuỗi thương mại, đầu tư, thúc đẩy phục hồi kinh tế khu vực và thế giới. Việc này, các nước ASEAN và Mỹ và Trung Quốc đều có lợi". 

Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo đã công bố Tuyên bố Chủ tịch Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 và Tuyên bố báo chí của Chủ tịch về phiên họp đặc biệt của các lãnh đạo ASEAN tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 về tăng quyền cho phụ nữ trong thời đại số; thông qua Tuyên bố “Tầm nhìn về ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng: Vượt lên các thách thức và duy trì tăng trưởng” và Tuyên bố ASEAN về Phát triển nguồn nhân lực cho một thế giới công việc đang đổi thay; và ghi nhận 11 văn kiện khác.
An Nhiên