Trước đó, sáng cùng ngày, ĐBQH Trần Thị Dung (Điện Biên) đã đặt câu hỏi đối với Bộ trưởng Bộ Công an. Theo đại biểu, Luật An ninh mạng ban hành đã có hiệu lực được 23 tháng, đến nay Bộ Công an còn nợ một Quyết định ban hành danh mục hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia. Đề nghị Bộ trưởng cho biết, việc chậm ban hành này ảnh hưởng như thế nào đến hiệu lực của Luật An ninh mạng?

Bộ trưởng Tô Lâm trả lời chất vấn trước Quốc hội, chiều 6-11.

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre) cho rằng, hiện nay dư luận hết sức bất bình, đặc biệt vào dịp lễ, Tết, Công an cơ sở đi thu tiền của bà con buôn bán. 

"Tôi đã thảo luận tổ và có đề nghị đồng chí Bộ trưởng rồi, thực hiện biện pháp gì đây để anh em không làm chuyện ấy nữa, tránh ảnh hưởng đến danh dự và uy tín của ngành Công an?", đại biểu chất vấn.

Câu hỏi thứ hai gửi tới Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng VKSND tối cao và Bộ trưởng Bộ Công an, ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng chất vấn, luật sư là một trong những chủ thể tranh tụng, phải làm sao để luật sư thực sự được thực hiện quyền này theo quy định pháp luật mà không bị cản trở trong quá trình tố tụng?

Cơ quan điều tra luôn tạo điều kiện cho luật sư tham gia tố tụng

Trả lời câu hỏi của đại biểu Trần Thị Dung, Bộ trưởng Tô Lâm cho biết, ngay sau khi Quốc hội thông qua Luật An ninh mạng thì Bộ Công an đã tiếp tục xây dựng các văn bản có liên quan để triển khai thực hiện và hiện nay cơ bản đã dự thảo ban hành các nghị định quy định các phạm vi của Luật An ninh mạng.

Cụ thể, đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 04 ngày 27/12/2019 quy định về trình tự, thủ tục áp dụng một số biện pháp bảo đảm an ninh mạng. Hiện nay luật và các nghị định này đang đi vào cuộc sống. Còn danh mục hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia thì Bộ Công an đã dự thảo xong, đã báo cáo Thủ tướng, tuy nhiên theo trình tự còn một nghị định nữa là Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng (đã dự thảo xong và báo cáo Thủ tướng Chính phủ nhiều lần).

"Nghị định này chưa ban hành được là do một số yêu cầu về đối ngoại và đặc biệt là cân đối, xem xét cho phù hợp với một số quy định của quốc tế nên Thủ tướng chưa ký. Chưa ban hành nghị định này thì cũng chưa có căn cứ để ban hành danh mục hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia", Bộ trưởng Tô Lâm thông tin.

ĐBQH Trần Thị Dung.

Đối với nội dung đại biểu Lưu Bình Nhưỡng nêu về tạo điều kiện thuận lợi cho luật sư tham gia tố tụng, Bộ trưởng Tô Lâm cho biết, cả chủ trương chung và trong thực tiễn thì các cơ quan điều tra luôn tạo điều kiện cho luật sư tham gia tố tụng trong quá trình điều tra theo đúng quy định của pháp luật.

Cụ thể, ngày 10/10/2019 Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 46 quy định trách nhiệm của lực lượng CAND trong việc thực hiện các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, liên quan đến bảo đảm quyền bào chữa cho người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị bắt trong trường hợp phạm tội quả tang hoặc trong quyết định truy nã; người bị tạm giữ, bị can; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, đương sự; người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố. Trong đó đã quy định các biện pháp rất cụ thể để thực hiện các quy định nêu trên, tạo điều kiện cho luật sư tham gia.

"Trong năm 2020, cơ quan điều tra các cấp đã cấp 3.765 giấy chứng nhận bào chữa theo yêu cầu của bị can, tăng 2,42% và 7.156 giấy chứng nhận bào chữa cấp theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, tăng 17,08%", Bộ trưởng dẫn chứng.

Tiêu cực của Công an cơ sở nếu có là trường hợp cá biệt

Về vấn đề tiêu cực của Công an cơ sở, Bộ trưởng Tô Lâm khẳng định nếu có thì là trường hợp hết sức cá biệt. Hiện nay Bộ Công an đã triển khai lực lượng Công an xuống cơ sở, cấp phường, thị trấn và cấp xã, được nhân dân đồng tình, ủng hộ, có nhiều động viên.

 "Quan điểm của Bộ Công an là kiên quyết trong xử lý các sai phạm, tiêu cực và đã thực hiện nhiều biện pháp để phòng ngừa, chấn chỉnh, xử lý các sai phạm, tiêu cực của CBCS, không bao che một trường hợp nào", Bộ trưởng nhấn mạnh.

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng.

Đề cập đến một số biện pháp cụ thể chống nhũng nhiễu, tiêu cực trong lực lượng Công an cũng như Công an cấp cơ sở, Bộ trưởng Tô Lâm cho rằng đó là tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng trong toàn lực lượng CAND với quan điểm "Danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất" như quan điểm của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng trong một lần làm việc với Đảng ủy Công an Trung ương.

Gắn trách nhiệm, thủ trưởng đơn vị chịu trách nhiệm quản lý cán bộ trong từng đơn vị được phân công phụ trách. Nếu cán bộ có vi phạm thì truy cứu trách nhiệm của người đứng đầu. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật Đảng trong CAND. Kiên quyết xử lý các vi phạm, không bao che, né tránh, đồng thời công khai, minh bạch kết quả xử lý.

"Nhân đây tôi cũng đề nghị đại biểu Lưu Bình Nhưỡng, các đại biểu và cử tri, nhân dân cả nước nếu phát hiện ra những Công an có tiêu cực, vi phạm thì trao đổi với Bộ Công an ở mọi cấp. Bộ Công an sẵn sàng tiếp nhận mọi thông tin đó để xử lý kịp thời", Bộ trưởng Tô Lâm khẳng định.

Từ ghế chủ tọa, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã đề nghị Bộ trưởng Tô Lâm có thể trả lời luôn vấn đề đại biểu Bùi Quốc Phòng (Thái Bình) nêu về tội phạm do nguyên nhân xã hội, tội phạm xâm hại phụ nữ trẻ em...

Giải quyết tốt mâu thuẫn ngay từ cơ sở để ngăn ngừa nảy sinh tội phạm

Bộ trưởng Tô Lâm đánh giá, câu hỏi của đại biểu Bùi Quốc Phòng chủ yếu mô tả tình hình tội phạm liên quan đến vấn đề đạo đức xã hội xuống cấp. Bộ Công an thấy rằng, tội phạm liên quan nguyên nhân xã hội xảy ra đáng quan ngại, gần đây tội phạm giết người do nguyên nhân xã hội có chiều hướng gia tăng. Năm 2020 xảy ra 1.113 vụ, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2019; trong đó có 212 vụ người thân trong gia đình giết hại lẫn nhau.

ĐBQH Bùi Quốc Phòng.

Để giải quyết tận gốc, theo Bộ trưởng cần tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp về kinh tế, văn hóa - xã hội, giáo dục đạo đức, lối sống, ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng xã hội lành mạnh, khắc phục sự xuống cấp của đạo đức xã hội, đạo đức con người. Không chỉ quan tâm vấn đề kinh tế mà cần coi trọng những vấn đề xã hội trong quá trình phát triển.

Trước mắt, Bộ trưởng Tô Lâm đề nghị các cấp các ngành cùng lực lượng Công an tăng cường nắm tình hình, phối hợp giải quyết, hòa giải các mâu thuẫn trong nhân dân ngay từ khi mới phát sinh. Quản lý, giáo dục, cảm hóa các loại đối tượng, không để nảy sinh tội phạm.

"Riêng lực lượng Công an tiếp tục tăng cường, nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng cơ sở, nhất là Công an cấp xã, cấp phường, góp phần giải quyết các mâu thuẫn phát sinh ngay từ cơ sở để ngăn ngừa các  điều kiện nảy sinh tội phạm, đặc biệt là tội phạm trong từng gia đình. Quản lý tốt các đối tượng dễ xảy ra các loại tội phạm như đối tượng ngáo đá, tâm thần bên cạnh việc ngăn ngừa xuống cấp đạo đức xã hội", Bộ trưởng Tô Lâm nêu rõ.

Quỳnh Vinh