Nội dung đáng chú ý trong kết luận thanh tra về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong quản lý và sử dụng đất đai của cơ quan nhà nước, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra một số vấn đề tại các dự án.

Tại dự án khu dân cư Nguyễn Đức Cảnh, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ UBND huyện Thái Thụy đã phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ và đã chi trả một phần tiền cho người dân nhưng không ban hành quyết định thu hồi đất đến từng cá nhân, hộ gia đình là vi phạm quy định.

Dự án này chậm tiến độ, kéo dài nhiều năm do vướng giải phóng mặt bằng và UBND huyện Thái Thuỵ không bố trí được tài chính để thực hiện dự án; nhằm tháo gỡ khó khăn UBND tỉnh Thái Bình có văn bản giao liên danh Công ty cổ phần sản xuất Xuất nhập khẩu Phú Hưng và Công ty cổ phần Lam Sơn Thái Bình làm chủ đầu tư dự án.

Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, UBND tỉnh Thái Bình vẫn chưa hoàn thành thủ tục để giao nhà đầu tư mới thực hiện dự án. Theo Thanh tra Chính phủ, việc giao cho liên danh Phú Hưng - Lam Sơn Thái Bình khi chưa xử lý việc đã giao UBND huyện Thái Thụy trước đó là chưa tiến hành các thủ tục theo quy định của pháp luật đầu tư.

Về dự án khu quy hoạch dân cư phường Kỳ Bá (TP Thái Bình) do Công ty TNHH Phát triển đô thị và Xây dựng 379 làm chủ đầu tư, đến thời điểm thanh tra, dự án vẫn chưa được giao đất và chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Đối với dự án xây dựng, chỉnh trang khu tập thể 4-5 tầng ở TP Thái Bình do Công ty cổ phần Xây dựng và Phát triển hạ tầng đô thị BID Việt Nam (BID Group) làm chủ đầu tư, quá trình lập hồ sơ thực hiện dự án có một số thiếu sót, vi phạm trình tự, thủ tục.

Cụ thể, chủ đầu tư chưa lập để trình cơ quan có thẩm quyền thẩm định và phê duyệt điều chỉnh quy hoạch làm ảnh hưởng đến 34 hộ dân, tiềm ẩn phát sinh khiếu kiện. UBND tỉnh phê duyệt báo cáo khả thi khi nhà đầu tư chưa lập quy hoạch điều chỉnh quy hoạch tổng mặt bằng là chưa phù hợp quy định của Chính phủ.

Ngoài ra, UBND tỉnh Thái Bình phê duyệt hồ sơ đề xuất thực hiện dự án khi dự án chưa có chấp thuận chủ trương đầu tư của HĐND tỉnh này cũng như phê duyệt đưa khoản chi phí dự phòng trong tổng mức đầu tư là chưa phù hợp các quy định.

Tại dự án Khu đô thị Tây quốc lộ 10 tại huyện Đông Hưng, theo các hợp đồng vay vốn và thanh toán cho các nhà thầu thi công thì UBND huyện này đã huy động hơn 50 tỉ đồng tương ứng với 40.672m2 đất phải giao cho các công ty đã ứng vốn.

Đến thời điểm thanh tra, 12,789ha đất còn lại của dự án, UBND tỉnh Thái Bình chưa giao cho chủ đầu tư là liên danh công ty Phú Hưng - Lam Sơn để hoàn chỉnh hạ tầng dẫn đến chậm tiến độ đầu tư dự án.

Ở dự án nhà ở xã hội do Công ty TNHH Phát triển đô thị và Xây dựng 379 làm chủ đầu tư, việc UBND tỉnh Thái Bình đưa cả diện tích bãi đỗ xe và diện tích đất ở thương mại để tính 20% diện tích đất thương mại được miễn tiền sử dụng đất là không đúng quy định của pháp luật…

Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra dự án đầu tư xây dựng công trình đường Thái Bình, Hà Nam đấu nối với đường cao tốc Cầu Giẽ, Ninh Bình do Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và Thương mại Phương Anh (do bà Hoàng Thị Phương làm Giám đốc) làm chủ đầu tư trên tổng diện tích 266.256,2m2, thi công từ năm 2010 đến năm 2017 nhưng đến nay chưa có quyết định giao đất.

Công ty Phương Anh được cấp giấy phép khai thác cát trên diện tích 7,5ha tại khu bãi bồi ở xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà, đã khai thác cát nhưng không thực hiện các thủ tục và nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Không những vậy, UBND các huyện Hưng Hà và Quỳnh Phụ (Thái Bình) còn thu hồi đất nông nghiệp bàn giao cho bà Phương và Công ty Phương Anh sử dụng 80.416,64m2 đất để làm bãi tập kết vật liệu phục vụ thi công dự án đầu tư xây dựng đường Thái Hà nhưng chưa thực hiện các thủ tục về đất đai là vi phạm quy định ở Luật Đất đai 2003. Còn ở dự án nâng bãi ổn định đê biển số 8 và dự án nắn tuyến đê biển kết hợp giao thông huyện Thái Thụy, UBND tỉnh đã cho triển khai, đối ứng vốn cho các nhà thầu thi công trong khi chưa thực hiện đầy đủ thủ tục về đất đai theo quy định….

Trên cơ sở kết luận, đối với các trường hợp vi phạm về đất đai đã nêu trong kết luận, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và Chủ tịch UBND tỉnh Thái Bình chỉ đạo kiểm tra, rà soát, tổng hợp và đề xuất giải pháp, khắc phục triệt để thiếu sót, vi phạm và kiểm điểm, rút kinh nghiệm liên quan đến quá trình triển khai thực hiện các dự án.

UBND tỉnh Thái Bình tổ chức thực hiện và chỉ đạo các cơ quan, đơn vị có liên quan kiểm điểm trách nhiệm của tập thể, cá nhân qua các thời kỳ để xảy ra các sai phạm đồng thời có biện pháp xử lý đối với những tập thể, cá nhân trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao.

Chủ tịch UBND tỉnh Thái Bình tập trung xử lý, khắc phục những vi phạm trong quá trình thực hiện các dự án, xử lý triệt để các vi phạm về đất đai theo kiến nghị Thanh tra Chính phủ và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 31-12-2019.

Nguyễn Hương