Theo Hội Nghề cá Việt Nam, vùng biển Bình Thuận có tầm quan trọng về mặt đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản. Đây là vùng nước chồi (có năng suất sản lượng thủy sản cao hơn nhiều lần vùng biển khác), đáy biển là cát và đá nhưng là nơi sinh sống của nhiều loài thủy sản bố mẹ quý hiếm như tôm hùm, các loài giáp xác và nhiều loài nhiễm thể sinh sống

Hội Nghề cá Việt Nam kiến nghị dừng thực hiện việc nhận chìm 1 triệu m3 bùn thải xuống biển Bình Thuận

Ngoài ra Bình Thuận cũng là một trong những tỉnh có vùng nước chất lượng tốt, với khoảng 1/3 trại giống tôm nước lợ, sản xuất tôm cho cả nước để thực hiện chủ trương của Chính phủ về việc sẽ đạt kim ngạch xuất khẩu 10 tỷ USD từ tôm vào năm 2025. Đó là lý do cần phải bảo vệ vùng ven biển Bình Thuận bao gồm cả khu vực Hòn Cau.

Vì vậy, Hội Nghề cá Việt Nam đề nghị các bộ có liên quan làm sáng tỏ một số vấn đề trong Hiấy phép 1517 của Bộ TN-MT cấp cho Công ty điện lực Vĩnh Tân 1 như:

Thứ nhất, bùn thải cửa sông ngoài thành phần chính là bùn hữu cơ, cát còn là trầm tích lắng đọng của các hóa chất độc do chất thải nhà máy, bệnh viện, canh tác nông nghiệp gồm kim loại nặng, thuốc trừ sâu và các loại chất độc khác. Trong đó, có nhiều loại chất độc hàng chục năm không phân hủy như Dioxin, chất diệt cỏ 2,4D… Vậy trước khi cấp phép Bộ TN-MT có yêu cầu chủ đầu tư đánh giá nội dung này chưa?.

Thứ hai, trong Giấy phép Bộ TN-MT yêu cầu chủ đầu tư nhận bùn nạo vét cửa sông xuống biển và cho rằng lượng bùn nhận xuống biển hàng triệu mét khối sẽ không ảnh hưởng đến khu bảo tồn Hòn Cau.

Hội Nghề cá Việt Nam cho rằng khi đổ “hỗn hợp” xuống biển thì cát sỏi sẽ lắng xuống đáy nhưng phần bùn lỏng sẽ không thể lắng đọng xuống đáy trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Sau đó sóng, gió, bão, thủy triều sẽ đưa lượng bùn lỏng đi bồi đắp làm chết sinh vật đáy, mất nơi trú ngụ của thủy sản bố mẹ, nhanh chóng làm thay đổi môi trường sinh thái của khu bảo tồn biển Hòn Cau. “Trong báo cáo đánh giá tác động môi trường nói là nhận bùn xuống đáy biển chỉ là cách nói kiểu lách luật”, Công văn Hội nghề cá Việt Nam bày tỏ.

Thứ ba, Hội Nghề cá Việt Nam đặt ra, tại Bình Thuận dự kiến có tới 5 nhà máy nhiệt điện. Ngoài Vĩnh Tân 1 xin đổ bùn ra biển, các nhà máy tiếp theo sẽ đổ bùn đi đâu hay sẽ được tiếp tục mang ra vùng biển này đổ?.

Thứ tư là việc cảnh báo cửa sông khu vực miền Trung nói chung, Bình Thuận nói riêng chủ yếu được kiến tạo từ cát, khi nạo vét xong cát hai bên bờ tiếp tục sạt lở xuống dẫn tới sạt lở.

Thứ năm, Luật biển thế giới vẫn cho phép đổ chất thải ra biển nhưng phải có cơ sở đánh giá toàn diện về tác động đối với  hệ sinh thái  và phải công bố cho thế giới được biết. Thông thường phải mang ra vùng biển chung, cách xa bờ để đổ thải. Nhưng ở đây nơi được cấp phép đổ bùn thải là vùng biển của ven biển Bình Thuận. Đây là bãi cá, là nơi bảo tồn đa dạng sinh học, là nguồn sống của hàng vạn ngư dân, của các trại giống tôm và ngư dân khai thác nhuyễn thể hai mãnh vỏ tầng đáy”.

Trước những vấn đề nêu ra ở trên, Hội Nghề cá Việt Nam kiến nghị Chính phủ cho tạm dừng thực hiện khẩn cấp Giấy phép 1517 của Bộ TN-MT. Đồng thời, thành lập một tổ chức độc lập kiểm tra xem xét do việc nạo vét đổ chất thải ra vùng biển Bình Thuận, xem xét quy trình thẩm định dẫn tới việc cấp phép của Bộ TN-MT.
CL