Những người còn đang bám trụ lại Thủ Thiêm chưa chịu di dời và đang tiếp tục khiếu nại về chính sách thu hồi đất, đền bù chưa thỏa đáng càng có cơ sở để tin rằng việc thu hồi đất của thành phố đã không tuân thủ theo quy hoạch Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Trước thông tin bản đồ quy hoạch gốc bị thất lạc, nhiều người dân đã cho rằng việc này nhằm một mục đích là giúp một vài cá nhân hợp thức hóa chuyện làm trái với quy hoạch Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã được Thủ tướng phê duyệt. Ông Vinh, một trong những hộ dân vẫn đang khiếu nại, đang sống trong dãy nhà tạm cư xập xệ ở quận 2 khẳng định, nguyện vọng của những bà con trụ lại ở đây là chỉ cần chính quyền trưng ra bản đồ quy hoạch gốc và pháp lý quy hoạch của Thủ Thiêm.

Trong đó xác định chính xác những hộ dân nằm trong vùng quy hoạch phải giải tỏa rồi thỏa thuận bồi thường, hỗ trợ thỏa đáng là người dân sẵn sàng di dời chấm dứt khiếu kiện.

Trở lại với việc triển khai quy hoạch Khu đô thị mới Thủ Thiêm, sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với tổng diện tích 930ha, trong đó khu trung tâm có diện tích 770ha và 160ha còn lại dùng để tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi đất hoặc bị giải tỏa trắng.

Sau nhiều năm gần như không được triển khai, năm 2002, Văn phòng UBND TP Hồ Chí Minh liên tiếp ban hành các thông báo để truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP lúc đó là ông Lê Thanh Hải với các nội dung giao cho Kiến trúc sư trưởng TP và Giám đốc Sở Địa chính Nhà đất có trách nhiệm cắm mốc đủ diện tích 770ha đất của khu trung tâm Thủ Thiêm; bổ sung diện tích khu tái định cư Bình Khánh vào trung tâm khu đô thị mới Thủ Thiêm, đồng thời rà soát lại quỹ đất trên địa bàn quận 2 để có đủ 160ha đất xây dựng khu tái định cư cho người dân trong khu đô thị.

Hàng ngàn hộ dân bị giải tỏa trắng từ nhiều năm qua nhưng đến nay diện tích đất còn bỏ hoang trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Tại các thông báo này, Chủ tịch UBND TP bấy giờ cũng giao Trưởng ban Quản lý Đầu tư - Xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm phối hợp với Kiến trúc sư trưởng TP hoàn chỉnh nội dung điều chỉnh thiết kế quy hoạch chi tiết để trình UBND TP phê duyệt, ban hành.

Tuy vậy, theo Tờ trình ngày 27-5-1996 của UBND TP, trong số 770ha đất trong vùng quy hoạch Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã có đến 130ha là diện tích mặt nước sông Sài Gòn. Từ đó nếu thành phố muốn có đủ 770ha đất trung tâm khu đô thị buộc phải lấy thêm phần đất 160ha tái định cư của dân để bù vào chứ không thể lấp 130ha mặt nước sông Sài Gòn.

Một thông báo tiếp sau đó của Văn phòng UBND TP truyền đạt ý kiến kết luận của ông Lê Thanh Hải có nội dung: Diện tích đất dành cho tái định cư phục vụ đền bù giải tỏa cho Khu đô thị mới Thủ Thiêm phải đảm bảo đủ 160ha theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, không nhất thiết tập trung ở một địa điểm, có thể bố trí từ 3 đến 4 địa điểm trên địa bàn quận 2. Như vậy, với thông báo chỉ đạo này, khu tái định cư của người dân ở đây đã bị đẩy ra khỏi khu vực có quy hoạch 930ha đã được Chính phủ phê duyệt.

Chỉ đạo trên cũng đồng nghĩa với việc thành phố đã tự quyết việc điều chỉnh về quy mô và phạm vi quy hoạch, trái ngược hẳn với quy hoạch chung của Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 367.

Chưa dừng lại ở đây, bản đồ quy hoạch sử dụng đất đai đi kèm Quyết định 367 của Thủ tướng Chính phủ cũng đã xác định khu tái định nằm liền kề với khu trung tâm 770ha. Song tại bản đồ quy hoạch sử dụng đất do Công ty SASAKI, đơn vị được thành phố thuê thực hiện đồ án quy hoạch Khu đô thị mới Thủ Thiêm lập ra đính kèm với quyết định phê duyệt của UBND TP thì ranh giới đã có sự thay đổi.

Trong khi đề án quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Thủ Thiêm tỷ lệ 1/2.000 do Công ty SASAKI lập đã thống nhất một khu trung tâm có quy mô diện tích là 737ha với các bản đồ thể hiện đầy đủ, đồng bộ, hoàn chỉnh về không gian kiến trúc đô thị; các ô phố, các khu chức năng, hệ thống công viên cây xanh, cầu đường… hoàn chỉnh, nhưng sau đó, bản đồ đã bị vẽ thêm một khu chức năng mang tên khu đô thị chỉnh trang.

Việc này đồng nghĩa với ranh giới quy hoạch khu trung tâm Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã được UBND TP tự ý đưa thêm vào, trái ngược hoàn toàn với ranh giới đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Bằng cách làm như vậy, UBND TP đã đưa một phần đất tái định cư trong tổng số 160ha dành cho người dân ở phường Bình Khánh nhập vào khu trung tâm 770ha, tạo thành khu dân cư.

Còn hàng chục dự án phân lô, bán nền nằm trong khu vực 80ha chỉnh trang do thành phố “vẽ” ra là một phần trong số 160ha đất tái định cư của dân đã bị cắt xén để chia nhỏ cho các DN tư nhân làm dự án.

Bảo Sơn