Lần thứ 3 Quốc hội Việt Nam giữ chức Chủ tịch AIPA

Trước tình hình đại dịch COVID-19 tiếp tục diễn biến phức tạp trong khu vực và trên thế giới, phát huy kết quả các hội nghị trực tuyến trong khuôn khổ ASEAN và AIPA trong thời gian qua, Quốc hội Việt Nam tổ chức Đại hội đồng AIPA lần thứ 41 với chủ đề: “Ngoại giao nghị viện vì Cộng đồng ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng” bằng hình thức trực tuyến từ ngày 8 đến 10-9-2020 tại Trung tâm Hội nghị quốc tế số 11, Lê Hồng Phong, Hà Nội. 

Đây là lần thứ 3 Quốc hội Việt Nam đảm nhận chức Chủ tịch AIPA và lần thứ 3 đăng cai tổ chức Đại hội đồng AIPA (Quốc hội Việt Nam lần đầu tiên giữ chức Chủ tịch vào năm 2002, lần thứ hai vào năm 2010) và Đại hội đồng năm nay là lần đầu tiên trong lịch sử một kỳ Đại hội đồng AIPA được tổ chức bằng hình thức trực tuyến.

Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức AIPA 41 phát biểu tại họp báo.

Năm Chủ tịch AIPA 2020 bắt đầu từ tháng 10-2019. Sau khi nhậm chức Chủ tịch AIPA năm 2020, Đảng đoàn Quốc hội báo cáo xin ý kiến Bộ Chính trị về Đề án tổng thể Năm Chủ tịch AIPA 2020 và tổ chức Đại hội đồng AIPA 41, thành lập Ban Chỉ đạo Quốc gia và Ban Tổ chức AIPA 41 ngày 19-11-2019. Trưởng Ban Tổ chức AIPA 41 đã ký quyết định thành lập Ban Thư ký quốc gia và các Tiểu ban thuộc Ban Tổ chức AIPA 41 gồm Tiểu ban Nội dung, Tiểu ban Thông tin - Tuyên truyền và Tiểu ban Lễ tân - Hậu cần - An ninh - Y tế. Ngay sau đó, Ban Thư ký quốc gia và các Tiểu ban thuộc Ban Tổ chức AIPA 41 đã hoàn thiện bộ máy giúp việc Tiểu ban.

Cùng với các hoạt động của Chính phủ, Quốc hội Việt Nam đã thực hiện nhiều hoạt động ngoại giao nghị viện trực tuyến, thể hiện trách nhiệm của Chủ tịch AIPA năm 2020. Ngày 30-3-2020, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân với tư cách Chủ tịch AIPA có Thư gửi các Chủ tịch Nghị viện thành viên AIPA chia sẻ những mất mát, tổn thất do Đại dịch COVID-19 gây ra, đồng thời kêu gọi các Nghị viện thành viên AIPA đoàn kết, tăng cường hành động, đồng hành cùng Chính phủ trong đối phó với đại dịch COVID-19. Đại diện của Quốc hội Việt Nam tham dự nhiều hoạt động họp trực tuyến với các Nghị viện thành viên AIPA, với IPU để thúc đẩy vai trò của nghị viện trong ứng phó với đại dịch COVID-19.

Điểm nhấn đối ngoại của Quốc hội khóa XIV

Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN 36 theo hình thức họp trực tuyến, ngày 26-6-2020, phiên đối thoại giữa các nhà lãnh đạo ASEAN và AIPA đã được tổ chức rất thành công, góp phần vào việc thực hiện các nhiệm vụ trong Năm Chủ tịch ASEAN 2020 và Chủ tịch AIPA năm 2020 của Việt Nam, được các nghị viện ASEAN đánh giá cao.

Quốc hội Việt Nam đã chủ trì tổ chức thành công Hội nghị bằng hình thức trực tuyến Hội đồng tư vấn AIPA về ma túy nguy hiểm lần thứ 3 (AIPACODD 3) ngày 29-6-2020 và Hội nghị Đối tác Nghị viện về hợp tác giáo dục, văn hóa vì sự phát triển bền vững (AIPA ECC) ngày 30-7-2020 tại Hà Nội. Hội nghị AIPA ECC được tổ chức theo sáng kiến của Quốc hội Việt Nam, kết nối với AIPA với IPU, với sự tham gia của đại diện Liên hợp quốc, Tổng Thư ký Liên minh Nghị viện Thế giới và đây là lần đầu tiên tổ chức trong khuôn khổ Đại hội đồng AIPA. Đại diện Quốc hội Việt Nam đã tham dự Hội nghị trực tuyến các nhà tư vấn AIPA (AIPA Caucus) lần thứ 11 tại Manila, Philippines (theo thông lệ Hội nghị này nằm trong khuôn khổ năm AIPA nhưng tổ chức bên ngoài nước chủ nhà).

Các đồng chí chủ trì họp báo.

Trong Năm Chủ tịch AIPA 2020, nhiệm vụ quan trọng của Quốc hội nước chủ nhà là tổ chức thành công Đại hội đồng AIPA lần thứ 41. Đây là một điểm nhấn quan trọng trong công tác đối ngoại của Quốc hội nhiệm kỳ XIV, góp phần làm nổi bật thành tựu ngoại giao Nhà nước và ngoại giao nghị viện của Việt Nam. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, việc Quốc hội Việt Nam chủ động chuyển đổi hình thức họp trực tuyến thể hiện sự linh hoạt và tinh thần trách nhiệm, quyết tâm đảm nhiệm vai trò Chủ tịch AIPA thành công. Đồng thời, Hội nghị bằng hình thức trực tuyến cũng cho thấy năng lực cao của Việt Nam, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật liên quan đến công nghệ số và Internet của Việt Nam.

Dự kiến hơn 380 đại biểu tham dự

Trả lời câu hỏi tại họp báo, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu cho rằng, đến giờ này, công tác chuẩn bị cho Đại hội đồng AIPA đều đã sẵn sàng, từ Ban Thư ký, Tiểu ban Nội dung, Tiểu ban Thông tin - Tuyên truyền, Tiểu ban An ninh - Hậu cần - Y tế... "Sáng nay chúng tôi dành 1,5 tiếng họp Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Việt Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng được phân công Trưởng đoàn ĐBQH Việt Nam tham dự AIPA 41. Tất cả các Phó Chủ tịch Quốc hội đều tham gia hoạt động của Đại hội đồng, mỗi Phó Chủ tịch sẽ tham dự các phiên họp cấp Ủy ban", Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức AIPA 41 thông tin.

Trong đó, đồng chí Tòng Thị Phóng tham gia 3 phiên họp: Nữ nghị sỹ, nghị sỹ trẻ, Hội nghị của Ủy ban xã hội; Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu tham gia Ủy ban Tổ chức; Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ tham gia Ủy ban Chính trị; Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển tham gia Ủy ban Kinh tế. Chủ trì tại đầu cầu trực tuyến của Việt Nam là đồng chí Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội, hoặc do đồng chí có kinh nghiệm về lĩnh vực đó chủ trì.

Toàn cảnh họp báo.

Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu cho biết, thành phần đại biểu tham dự Đại hội đồng lần này đông hơn so với các lần trước, sẽ có trên 380 đại biểu tham dự, trong đó đó 230 ĐBQH. Đến giờ phút này, trong 10 nước thành viên AIPA thì có 11 Chủ tịch đăng ký (riêng Thái Lan có hai chủ tịch là Chủ tịch Quốc hội và Chủ tịch Thượng viện), 14 Phó Chủ tịch... Khách mời tham gia Đại hội đồng AIPA gồm: Nghị viện Norway, Morocco, Kazakhstan, Tổng Thư ký IPU, Tổng Thư ký ASEAN, đại diện Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc.

Đoàn ĐBQH Việt Nam tại AIPA 41 bao gồm Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội, một số đồng chí Chủ nhiệm Ủy ban, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội; đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội có chuyên môn phù hợp với nội dung của Đại hội đồng.

Trả lời về vai trò dẫn dắt của Quốc hội trong thực thi một số chính sách, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức AIPA 41 cho biết, lần này có 2 Ủy ban bàn rất sâu vấn đề dịch bệnh COVID-19 là Ủy ban Kinh tế và Ủy ban xã hội. Trong đó chủ đề thảo luận của Ủy ban Kinh tế về vai trò của Nghị viện trong thúc đẩy kinh tế ASEAN phát triển sau đại dịch COVID-19. 

Khẳng định việc tổ chức họp trực tuyến thì cực kỳ khó khăn, bởi nếu họp tập trung những vấn đề đặt ra đại biểu có thể trình bày thuyết phục rất nhanh thì khi họp trực tuyến lại phải gửi xin ý kiến qua thư điện tử bằng nhiều vòng, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu cho biết đây là một trong những trở ngại đối với chủ nhà Việt Nam. Song đến giờ phút này hầu hết các đề xuất của Việt Nam đều đã được các nước chấp thuận, ủng hộ...

Quỳnh Vinh