Trong bối cảnh khó khăn của đại dịch COVID-19, ASEAN và Trung Quốc đã triển khai nhiều hoạt động cụ thể, thiết thực nhằm chia sẻ thông tin, kinh nghiệm, hỗ trợ nâng cao năng lực y tế dự phòng trong phòng chống COVID-19. 

Cụ thể, theo chia sẻ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, các hoạt động hợp tác ASEAN-Trung Quốc vẫn được tiến hành theo kế hoạch dưới hình thức linh hoạt, trong đó có lễ khởi động năm hợp tác kinh tế số ASEAN-Trung Quốc được tổ chức theo hình thức trực tuyến. Bên cạnh đó, trao đổi thương mại giữa ASEAN-Trung Quốc tiếp tục được duy trì. 

Các nhà lãnh đạo ASEAN và Trung Quốc đã thảo luận nhằm xác định phương hướng hợp tác giữa hai bên. 

Từ đó, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, hội nghị cấp cao ASEAN-Trung Quốc lần này có ý nghĩa quan trọng, nhằm xác định phương hướng hợp tác, phối hợp giữa ASEAN và Trung Quốc để cùng nhau vượt qua giai đoạn khó khăn, thách thức hiện nay, đẩy lùi nguy cơ dịch bệnh, đảm bảo đời sống bình yên cho người dân, duy trì môi trường ổn định chung để cùng nhau khôi phục và phát triển. 

"Chúng ta cũng sẽ cùng nhau đề ra định hướng quan trọng trong quan hệ đối tác ASEAN-Trung Quốc trong năm 2021, tạo mốc kỷ niệm 30 năm hợp tác và phát triển", Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ.

Về phần mình, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường cho biết, Trung Quốc và ASEAN đã cùng làm việc để đối phó với COVID-19, bao gồm những nỗ lực tham vấn song phương, chia sẻ kinh nghiệm cũng như các biện pháp trong phòng chống COVID-19. 

Khẳng định Trung Quốc và ASEAN là những nước đầu tiên mở các kênh nhanh để có thể tái khởi động nền kinh tế trong bối cảnh suy thoái và suy giảm thương mại toàn cầu, cũng như các tác động hết sức tiêu cực, Thủ tướng Lý Khắc Cường cho biết, thương mại song phương Trung Quốc -ASEAN vẫn tăng. ASEAN trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong 3 quý đầu tiên của năm nay. Đầu tư của Trung Quốc vào ASEAN cũng tăng 70% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Các đại biểu trao đổi tại hội nghị. 

"Tất cả thông tin trên cho thấy, các quốc gia cùng trong khu vực, trong đó có Trung Quốc và ASEAN chia sẻ những lợi ích chung hết sức to lớn và sự hợp tác của chúng ta trong những năm qua đã tạo nền tảng để ASEAN-Trung Quốc tiếp tục tăng cường hợp tác", Thủ tướng Trung Quốc nhấn mạnh.

Khẳng định, trong tương lai, Trung Quốc sẽ tiếp tục hợp tác với các nước ASEAN hướng tới sự phát triển hòa bình, đề cao hòa bình và ổn định trong khu vực, Thủ tướng Lý Khắc Cường tin tưởng, thông qua đối thoại và hiệp thương, ASEAN-Trung Quốc sẽ tiếp tục hợp tác để giải quyết các khác biệt và tranh chấp giữa các nước.

“ASEAN đã cam kết với con đường phát triển chung, hợp tác cùng thắng lợi và hợp tác đôi bên cùng có lợi ở khu vực Đông Á sẽ giúp thúc đẩy phát triển và tăng trưởng kinh tế trên phạm vi toàn cầu. Hợp tác ASEAN-Trung Quốc là không thể thiếu trong bối cảnh như vậy. Chúng tôi cũng cam kết với con đường đoàn kết và phát triển”, ông Lý Khắc Cường nói.

Hoan nghênh Trung Quốc cam kết hỗ trợ 1 triệu USD cho Quỹ ASEAN ứng phó COVID-19 cũng như hỗ trợ các quốc gia thành viên nâng cao năng lực dự phòng ứng phó dịch bệnh, ASEAN đề nghị Trung Quốc tiếp tục ủng hộ các sáng kiến phòng chống dịch bệnh của ASEAN, trong đó có Kho dự phòng vật tư y tế khẩn cấp của ASEAN, cùng với nỗ lực khắc phục hậu quả dịch bệnh và thúc đẩy phục hồi thông qua Khung phục hồi tổng thể ASEAN, vừa được công bố tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 37. 

Trao đổi về tình hình quốc tế và khu vực, các lãnh đạo hai bên chia sẻ tầm quan trọng của xây dựng Biển Đông thành vùng biển hòa bình, an ninh, ổn định và hợp tác. Lập trường nguyên tắc của ASEAN về đề cao thượng tôn pháp luật, tăng cường đối thoại, xây dựng lòng tin, kiềm chế, không có hành động làm phức tạp tình hình, giải quyết hòa bình các tranh chấp, khác biệt trên cơ sở luật pháp quốc tế và Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) được khẳng định nhất quán. 

Riêng về tình hình Biển Đông, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định lại lập trường nguyên tắc của ASEAN về Biển Đông như đã nêu rõ tại Hội nghị Cấp cao ASEAN-36 tháng 6/2020 và Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-53 tháng 9/2020 cũng như tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37 dịp này. Thủ tướng nhấn mạnh hai bên cần tiếp tục nỗ lực thực hiện đầy đủ, nghiêm túc Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và nỗ lực xây dựng Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế UNCLOS 1982.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ tin tưởng sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau, hữu nghị và hợp tác được tạo dựng trong 3 thập kỷ qua giữa ASEAN và Trung Quốc sẽ tiếp tục được thúc đẩy, đóng góp cho ổn định và phát triển của khu vực

H.Chi - P.Sơn - A.Nhiên