Đúng 12h ngày 4/12 (giờ địa phương – 16h giờ Việt Nam), tại khán phòng Gheorghiev trong điện Kremli ở thủ đô Moskva, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đọc Thông điệp liên bang trước 1.100 khách mời, gồm thành viên Hội đồng Liên bang (Thượng viện), Duma quốc gia (Hạ viện), thành viên chính phủ... 495 nhà báo trong và ngoài nước được phép có mặt để đưa tin về sự kiện quan trọng này. Đây là bản thông điệp lần thứ 21 của người đứng đầu nhà nước Nga trong lịch sử hiện đại và là lần thứ 11 của Tổng thống Putin.

Mở đầu bản Thông điệp, Tổng thống Putin nhắc lại cuộc đảo chính ở Ukraine (là hành động đáng bị lên án) và diễn biến ở miền Đông Nam Ukraine đã cho thấy quyết định và hành động của Nga là đúng đắn. Ông Putin nói: “Nước Nga đã chứng minh mình luôn có đủ khả năng để bảo vệ đồng bào Nga”. “Chủ quyền là vấn đề được quan tâm bức thiết của nước Nga. Các quốc gia khác phải thừa nhận điều đó. Tất cả các đối tác quốc tế cần tôn trọng điều đó”.

Ông khẳng định: “Nếu với một số nước châu Âu chủ quyền và lòng tự hào dân tộc đang là những khái niệm xa xỉ và bị lãng quên, thì đối với Liên bang Nga đó là những điều kiện cần thiết”. Về Ukraine, ông nhấn mạnh: “Nga sẽ luôn tôn trọng dân tộc anh em và chủ quyền của họ”. Nga không chỉ hỗ trợ Ukraine giành độc lập trong giai đoạn còn Liên bang Xô Viết, mà còn giúp nước này rất nhiều trong giai đoạn đầu những năm 90 của thế kỷ trước. Tổng thống Putin bày tỏ, nước Nga đã đóng góp rất nhiều cho nền kinh tế Ukraine (khoảng 32,5 tỉ USD trong những năm gần đây).

Tổng thống Nga V. Putin đọc bản Thông điệp liên bang 2014 hôm 4/12.    Ảnh: Nước Nga ngày nay.

Tuy nhiên, Tổng thống Putin chỉ ra rằng, Ukraine vẫn tiếp tục cần sự trợ giúp về kinh tế cũng như tài chính, nhưng các nước phương Tây “có vẻ không quá háo hức” thực hiện lời hứa của họ. Tổng thống Nga cho rằng, không có lí do gì để phương Tây can thiệp vào tình hình Ukraine khi mà Liên minh châu Âu và Ukraine đã phê chuẩn thỏa thuận giữa hai bên, trừ điều khoản về kinh tế. Tổng thống Putin khẳng định, các biện pháp trừng phạt kinh tế gây tổn thương tới tất cả mọi người, không chỉ những người chịu sự áp đặt của lệnh trừng phạt đó. Ông tuyên bố Moskva sẽ không “phục tùng” phương Tây một cách thiếu suy nghĩ trong tình hình Ukraine. Về quân sự, Tổng thống Putin nhấn mạnh: “Vượt trội ưu thế quân sự của Nga là điều không ai có thể đạt được”.

Ông nhận định, việc Mỹ tiếp tục xây dựng Hệ thống phòng thủ tên lửa chiến lược (NMD) đe dọa không chỉ Nga mà cả Mỹ, bởi tạo nên một ảo tưởng nguy hiểm về khả năng không thể bị tấn công. Ông cho rằng, Washington đang có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp tới các mối quan hệ của Nga với các nước trong khu vực. Tổng thống Putin khẳng định, Moskva sẽ không chọn con đường bị cô lập và sẽ tiếp tục hợp tác với Mỹ cùng châu Âu: “Mục tiêu là loại bỏ các rào chắn chứ không phải dựng chúng lên”. Ông cũng nêu rõ, chính phủ một số nước đang cố gắng tạo nên “một bức màn sắt” xung quanh Liên bang Nga và Moskva sẽ không cho phép lặp lại kịch bản Nam Tư tại Nga.

Về lĩnh vực kinh tế, ông chủ điện Kremli nhấn mạnh: “Sự phát triển của chúng ta phụ thuộc vào chính bản thân mình trước tiên. Kiểm soát những hoạt động thiếu hiệu quả là ưu tiên hàng đầu bởi chúng quyết định tới an ninh”. Ông nêu rõ, ưu tiên phát triển của Liên bang Nga là gia đình lành mạnh và an ninh đất nước.

Ông Putin khẳng định, các lệnh trừng phạt của phương Tây càng thôi thúc các doanh nghiệp Nga phát triển và Nga vẫn mở cửa cho nước ngoài đầu tư. Ông nhấn mạnh giới doanh nhân cần được tạo điều kiện và các doanh nghiệp Nga nên được miễn kiểm soát áp đặt: “2 năm ưu đãi thuế cho những doanh nghiệp khởi điểm. Miễn thuế hoàn toàn cho tất cả những dòng vốn quay trở lại Nga”, trong đó cụm từ “miễn thuế hoàn toàn” được nhắc tới 2 lần. Bên cạnh đó, Chính phủ cần kiểm soát giá cả thực phẩm và thuốc men. Nước Nga cũng cần giảm thiểu sự lệ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Về vấn đề các khu vực của Nga, ông Putin cho biết: “Crimea cần được thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp, trong đó có cả thủy sản. Vùng Viễn Đông cần phát triển thêm và Vladivostok sẽ được cấp quy chế “cảng tự do” giống như Sevastopol. Tổng thống Nga nhấn mạnh: “Chúng ta phải kiềm chế lạm phát dưới 4%, nhưng không được làm ảnh hưởng đến các hoạt động kinh tế” và yêu cầu phải thành lập một trung tâm điều phối đặc biệt của Chính phủ để quản lý các dự án lớn nhằm đảm bảo các dự án này sẽ về tay các tập đoàn của Nga, thay vì các tập đoàn nước ngoài.

Theo thông lệ, bản Thông điệp thường niên bắt đầu từ việc nêu ra ý tưởng chủ đạo xuyên suốt văn kiện. Các ưu tiên mà Tổng thống đưa ra trong bản Thông điệp thường niên sẽ là định hướng quan trọng cho Hội đồng liên bang và Chính phủ Nga. Trong bối cảnh phức tạp của năm 2014 thì năm nay, lĩnh vực kinh tế-xã hội đã được Tổng thống Putin dành sự chú ý đặc biệt. Các vấn đề quốc tế tuy không giữ vai trò chủ đạo trong bản Thông điệp liên bang, nhưng luôn thu hút được sự quan tâm đặc biệt của công luận Nga và thế giới.

Khổng Hà (theo Nước Nga ngày nay)