Theo thông cáo từ Ban thư ký ASEAN, lễ chuyển giao cương vị Tổng Thư ký ASEAN giữa cựu Tổng thư ký ASEAN người Thái Lan Surin Pitsuwan và tân Tổng thư ký ASEAN người Việt Nam Lê Lương Minh diễn ra trong vòng 1 tiếng đồng hồ, bắt đầu từ 9h sáng ngày 9/1.

Sau khi ông Surin Pitsuwan điểm lại những kết quả, thành tựu nổi bật của ASEAN và Ban thư ký ASEAN trong 5 năm qua, tân Tổng thư ký ASEAN Lê Lương Minh đã có bài phát biểu đặc sắc và ngắn gọn. Một mặt khẳng định vai trò to lớn, mạnh mẽ và đáng tự hào của ASEAN, mặt khác, ông Lê Lương Minh nhấn mạnh, những tiến bộ đạt được của ASEAN trong lĩnh vực chính trị và an ninh, với việc Hiệp ước thân thiện và Hợp tác của ASEAN, Hiệp định Khu vực phi vũ khí hạt nhân Đông Nam Á, Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) cần được phát huy, nhất là khi nó thu hút được sự quan tâm của các nước trên thế giới.

Quan điểm của ông Lê Lương Minh là việc thành lập Viện Hòa giải và Hòa bình ASEAN là một bước tiến quan trọng trong việc xây dựng và thực hiện hiệu quả các kế hoạch chi tiết Cộng đồng chính trị-an ninh ASEAN, các biện pháp củng cố quy tắc ứng xử, xây dựng lòng tin, ngăn chặn và giải quyết xung đột. 

Liên quan đến vấn đề này, ông Lê Lương Minh cũng nêu bật sự cần thiết tăng cường nỗ lực và thiện chí của cả đôi bên, ASEAN và Trung Quốc, trên cơ sở những tiến bộ đã đạt được trong Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), Nguyên tắc 6 điểm của ASEAN về Biển Đông, Tuyên bố chung ASEAN-Trung Quốc nhân kỷ niệm 10 năm DOC để đẩy nhanh đàm phán, tiến tới hoàn thành Bộ quy tắc về ứng xử của các bên trên Biển Đông (COC), nhằm đảm bảo ASEAN và Đông Á là một khu vực hòa bình, an ninh, ổn định và phát triển.

Đề cập tới những kết quả to lớn của ASEAN trong lĩnh vực kinh tế và hội nhập, với việc các dòng chảy mở cửa hơn về đầu tư, vốn, lao động, hàng hóa và dịch vụ, các hàng rào thuế quan được thu hẹp hay dỡ bỏ, vấn đề quyền con người, nhất là của phụ nữ, trẻ em và người khuyết tật được cải thiện, tỷ lệ nghèo đói được cắt giảm, khả năng ứng phó với thảm họa thiên tai được nâng cao, ông Lê Lương Minh cũng lưu ý đến những tiềm năng, cơ hội to lớn của ASEAN cần được khai thác, tận dụng và phát huy hơn nữa, cũng như yêu cầu tăng cường hợp tác hiệu quả để đối phó với các thách thức chung của khối và toàn cầu.

Tân Tổng Thư ký ASEAN Lê Lương Minh khẳng định, trong nhiệm kỳ 5 năm (2013-2017), ông và Ban thư ký ASEAN sẵn sàng và sẽ làm việc chặt chẽ với các nước thành viên để hoàn thành các mục tiêu đã đề ra cho ASEAN, trong đó có việc xây dựng thành công Cộng đồng ASEAN vào năm 2015 trên cả ba trụ cột: chính trị-an ninh, kinh tế và văn hóa-xã hội; đẩy mạnh liên kết và kết nối khu vực, tăng cường quan hệ đối ngoại của ASEAN…; mở rộng và làm sâu sắc hơn quan hệ của ASEAN với các đối tác; tuyên truyền và nâng cao nhận thức về ASEAN trong và ngoài khu vực...

Tân Tổng thư ký ASEAN Lê Lương Minh được đánh giá là một nhà ngoại giao kinh nghiệm.

Tham dự buổi lễ nhậm chức của tân Tổng thư ký ASEAN, Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Natalegawa chúc ông Lê Lương Minh hoàn thành nhiệm vụ của mình trên cương vị mới và tin tưởng rằng với bề dày kinh nghiệm trên nhiều cương vị ngoại giao, ông Lê Lương Minh sẽ điều hành Ban thư ký ASEAN đạt được những kết quả to lớn hơn nữa, góp phần khẳng định một ASEAN hòa bình, phát triển bền vững, đóng vai trò trung tâm trong khu vực và là một cộng đồng trong cộng đồng các quốc gia toàn thế giới.

Trước đó vài ngày, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario cũng bày tỏ vui mừng trước việc ông Lê Lương Minh trở thành người Việt Nam đầu tiên đảm nhận vai trò Tổng thư ký ASEAN. Tờ Inquirer của Philippines dẫn lời ông Albert del Rosario: “Với những kinh nghiệm và trình độ chuyên môn phong phú, chúng tôi tin rằng ông Lê Lương Minh sẽ đáp ứng được những thách thức của ASEAN khi 10 nước thành viên cùng làm việc để thiết lập một cộng đồng chính trị gắn kết, kinh tế hội nhập và trách nhiệm xã hội".

Các nhà lãnh đạo ASEAN khác cũng đánh giá cao kinh nghiệm hoạt động ngoại giao đa phương, bản lĩnh, năng lực, kinh nghiệm ngoại giao đa phương hơn 30 năm của Thứ trưởng Lê Lương Minh, đặc biệt khi ông đã đảm nhiệm các công việc ngoại giao đa phương tại Liên hợp quốc (LHQ) trong 7 năm qua.

Năm nay 61 tuổi, ông Lê Lương Minh được đánh giá là một nhà ngoại giao giàu kinh nghiệm, khôn khéo trong việc giải quyết những vấn đề ngoại giao đa phương. Bản thân ông cũng là một nhà ngoại giao đa phương lâu năm.

Trước khi trở thành Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam, rồi Tổng thư ký ASEAN, với vốn ngoại ngữ là hai thứ tiếng Anh, Pháp, cùng với những kinh nghiệm ngoại giao trong những lần công tác ở nước ngoài, ông Lê Lương Minh đã từng đảm nhiệm vị trí Đại sứ, Trưởng phái đoàn đại diện Việt Nam tại LHQ ở New York 7 năm.

Khi Việt Nam là thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an (HĐBA) 2008-2009, ông cũngđảm nhiệm vị trí đại diện của Việt Nam tại HĐBA LHQ, nơi mà Việt Nam từng có hai lần trong nhiệm kỳ làm Chủ tịch HĐBA LHQ. Ngoài ra, ông còn làm ở phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh LHQ, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và các tổ chức quốc tế khác tại Geneva (Thụy Sĩ)…

Ở những vị trí này, ông Lê Lương Minh đã nhiều lần trải qua những công việc, trao đổi phối hợp các nước lớn, các nước có vị trí quan trọng để tìm ra giải pháp cho những vấn đề khu vực, quốc tế. (Anh Tuấn)

Huyền Chi