Đây là một phần trong kế hoạch của Mỹ nhằm xoa dịu căng thẳng ở Biển Đông vốn bùng phát do việc Trung Quốc đơn phương đưa ra một số lệnh cấm ở Biển Đông và đặc biệt là việc nước này hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam. Cũng theo trợ lý Ngoại trưởng Mỹ thì dù Trung Quốc đã di dời giàn khoan Hải Dương 981 hồi giữa tháng 7, giúp loại bỏ một mối phiền toái, gây căng thẳng trong khu vực nhưng hành động này của Trung Quốc đã dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về chiến lược dài hạn của nước này ở Biển Đông. Thêm vào đó, tấm bản đồ dọc mới phát hành trong đó Trung Quốc “ôm trọn” Biển Đông và lệnh cấm đánh bắt cá ở Biển Đông (mới hết hiệu lực) cho thấy, Bắc Kinh còn có nhiều tham vọng chính trị lớn khác ở Biển Đông và các quốc gia trong khu vực cần phải cảnh giác.

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Daniel Russel (ảnh: Prokelara).

Nhắc đến vai trò của Trung Quốc ở khu vực và trên thế giới, đặc biệt là việc nước này là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (LHQ), ông Daniel Russel nói: “Trung Quốc với tư cách một quốc gia lớn và hùng mạnh, có trách nhiệm đặc biệt phải thể hiện sự kiềm chế. Sức mạnh quân sự là một dấu chân lớn, anh phải đặt chân rất, rất cẩn thận và bước đi một cách thận trọng khi ở trong khu vực nhạy cảm”.

Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn bác bỏ mọi đề xuất “đóng băng” căng thẳng. Thậm chí, Vụ phó Vụ biên giới và hải đảo thuộc Bộ Ngoại giao Trung Quốc còn tuyên bố rằng, nước này có quyền xây cất ở các đảo trên Biển Đông và từ chối luôn đề nghị của chính quyền Manila về kế hoạch “3 hành động”

Chu Nguyễn (Theo Reuters)