Qua khảo sát thực tế cho thấy, tại khu vực mỏ đá 4A, bon Srê Ú, xã Đắk Nia, thị xã Gia Nghĩa có khoảng 2.200m3 tro bay, tại khu vực dọc quốc lộ 28 (đoạn qua xã Quảng Khê, huyện Đắk Glong), có khoảng 210m3 tro bay. Nguồn gốc tro bay này được Công ty Đức Thành vận chuyển từ Nhà máy Nhiệt điện thuộc Nhà máy Alumin Nhân Cơ.

Hàng trăm tấn chất thải tro bay được Công ty Đức Thành đổ xuống khu vực mỏ đá 4A và dọc quốc lộ 28.

Lý giải về việc đổ chất thải này, Công ty Đức Thành cho rằng, tại vị trí mỏ đá 4A, trước đây, công ty đã khai thác đá tại mỏ này để phục vụ cho việc xây dựng Nhà máy thuỷ điện 6A. Đến năm 2012, công ty được UBND tỉnh Đắk Nông giao tiếp quản và sử dụng khu vực mỏ đá.

Để thực hiện việc hoàn nguyên mỏ đá, công ty đã dùng chất liệu là chất thải tro bay nên đã tiến hành đổ chất này xuống đây. Còn việc đổ tro bay dọc quốc lộ 28, theo đại diện công ty, chỉ là đổ “tạm thời” vì mấy ngày qua, trời mưa lớn, đường vào mỏ đá 4A bị lầy, xe không vào được (?).

Lý giải vì sao tại vị trí mỏ đá 4A đã được UBND tỉnh thu hồi, bàn giao lại cho UBND thị xã Gia Nghĩa nhưng công ty vẫn ngang nhiên cho rằng đất do đơn vị quản lý, rồi tự ý đổ tro bay, ông Nguyễn Sỹ Anh, Giám đốc Công ty Đức Thành khẳng định, đến thời điểm này, phía công ty chưa nhận được bất kỳ quyết định nào về việc UBND tỉnh thu hồi khu đất.

Trong khi đó, trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Chủ tịch UBND thị xã Gia Nghĩa khẳng định, Công ty Đức Thành hoàn toàn sai khi tự ý đổ tro bay tại mỏ đá 4A. “Ngày 28-1-2015, UBND tỉnh Đắk Nông đã có Quyết định số 136/QĐ-UBND về việc thu hồi khu đất này, giao lại cho UBND thị xã Gia Nghĩa quản lý, sử dụng vào mục đích phát triển nông nghiệp công nghệ cao.

Công ty Đức Thành cũng chưa được cấp có thẩm quyền cho phép khi đăng ký dự án khu nông nghiệp công nghệ cao tại vị trí khu đất này. Hiện tại, UBND thị xã đang nghiên cứu các quy định của pháp luật liên quan đến hành vi vi phạm của Công ty Đức Thành để có cơ sở xử lý, xử phạt. Quan điểm của UBND thị xã Gia Nghĩa là xử lý nghiêm hành vi vi phạm quy định pháp luật về đất đai của Công ty Đức Thành”, ông Dũng nói.

Cũng theo ông Dũng, qua khảo sát thực tế và tổng hợp ý kiến của các sở, ngành, đơn vị liên quan, Đoàn kiểm tra kết luận: “Việc đổ tro bay của Công ty Đức Thành là vi phạm quy định pháp luật về đất đai. Nguyên nhân là do khu vực đất tại mỏ đá 4A đã được UBND tỉnh giao cho UBND thị xã Gia Nghĩa dùng cho mục đích phát triển khu nông nghiệp công nghệ cao”, ông Dũng nhấn mạnh.

Đoàn kiểm tra đã thống nhất đề nghị UBND tỉnh giao cho UBND thị xã Gia Nghĩa xem xét, xử lý Công ty Đức Thành về hành vi “Đổ vật liệu chưa đúng quy định”.

Đoàn cũng kiến nghị UBND tỉnh yêu cầu Công ty Đức Thành có trách nhiệm thu gom, vận chuyển đến nơi quy định đối với 210m3 vật liệu tro bay đổ tạm dọc tuyến quốc lộ 28. Ngoài ra, Công ty Đức Thành phải dừng ngay việc đổ tro bay tại khu vực mỏ đá 4A khi chưa được cấp thẩm quyền cho phép.

l UBND tỉnh Bến Tre cho biết, đã ra quyết định xử phạt hành chính số tiền 260 triệu đồng đối với Công ty cổ phần Xử lý rác thải Bến Tre (ấp 2, xã Hữu Định, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre) về hành vi xử lý rác không đúng quy định gây ô nhiễm môi trường trầm trọng.

Trước đó, Đoàn kiểm tra công tác bảo vệ môi trường thuộc Sở TN&MT tỉnh Bến Tre đã tiến hành thanh tra, kiểm tra trực tiếp tại nhà máy xử lý rác thải Bến Tre, phát hiện chủ đầu tư nhà máy rác này vi phạm không đầu tư hệ thống lò đốt rác theo báo cáo đánh giá tác động môi trường như đã cam kết.

Tại đây, dù nhà máy đã đi vào hoạt động nhưng do chưa có hệ thống lò đốt rác nên rác thải tập kết về phần lớn đổ tại khuôn viên bãi rác gây ô nhiễm trầm trọng khu vực xung quanh, ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều hộ dân ở xã Phú Hưng (TP Bến Tre) và xã Hữu Định (huyện Châu Thành).

Ngoài ra, Đoàn kiểm tra còn phát hiện, nhà máy xử lý rác này không đầu tư hệ thống xử lý nước thải dẫn đến nước thải từ bãi rác rò rỉ ra bên ngoài gây ô nhiễm. Ngoài 2 lỗi chính bị phạt trên, nhà máy xử lý rác thải Bến Tre còn mắc phải nhiều lỗi khác được Đoàn kiểm tra nhắc nhở khắc phục.

UBND tỉnh Bến Tre yêu cầu, Công ty cổ phần Xử lý rác thải Bến Tre phải khẩn trương khắc phục những tồn tại, đầu tư hoàn chỉnh hệ thống đốt rác, xử lý nước thải đúng quy định. Ngành chức năng tỉnh Bến Tre cũng yêu cầu, đến cuối tháng 8-2019, doanh nghiệp này phải xây dựng hệ thống lò đốt rác và hệ thống xử lý nước thải hoàn chỉnh.

Dự án nhà máy xử lý rác thải Bến Tre do doanh nghiệp trên làm chủ đầu tư, xây dựng mới trên diện tích 3,81ha tại xã Hữu Định, huyện Châu Thành, nằm tiếp giáp với bãi rác Phú Hưng hiện hữu. Dự án có tổng vốn đầu tư 200 tỷ đồng, công suất thiết kế 200 tấn rác thải/ngày.

Nhà máy được khởi công vào đầu năm 2016, dự kiến hoàn thành sau 18 tháng thi công. Tuy nhiên, quá trình thi công, dự án không đảm bảo tiến độ, chủ đầu tư liên tục vi phạm các cam kết và xin gia hạn nhiều lần. Tại công trình, nhà đầu tư đã xây xong tường rào, nhà xưởng…

Văn Thành - Trần Lĩnh