Trong thời gian điều hành hoạt động của công ty, Ngọc câu kết với Hà Trùng Dương (42 tuổi, trú tại phường Hàng Đào, quận Hoàn Kiếm), là Chủ tịch HĐTV kiêm Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Vật tư thiết bị Tam Sơn, Giám đốc Công ty TMC và 11 bị cáo khác là nhân viên dưới quyền và cán bộ ngân hàng để chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng. Ngày 15-10, TAND TP Hà Nội đã mở phiên toà sơ thẩm xét xử vụ án này.

Theo cáo trạng của Viện KSND Tối cao, năm 2010, 2011, CIMCO kinh doanh thua lỗ, không có tài sản và không còn khả năng thanh toán nợ vay đến hạn tại các ngân hàng. Để có tiền trả nợ và sử dụng vào các mục đích khác, Ngọc nảy sinh ý định lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của nhiều ngân hàng, trong đó có Ngân hàng TMCP Phương Đông - Chi nhánh Thăng Long (OCB Thăng Long). 

Bị cáo Ngọc (hàng trên bên phải) và đồng phạm tại phiên xử.

Để thực hiện hành vi gian dối, ngày 20-10-2010, Ngọc ký đơn gửi OCB Thăng Long xin vay vốn 100 tỷ đồng, mục đích vay để bổ sung vốn lưu động phục vụ kinh doanh của CIMCO. Kèm theo đơn xin vay vốn là điều lệ, báo cáo tài chính và phương án kinh doanh của CIMCO. Những hồ sơ này thực tế không có thật mà do Ngọc chỉ đạo Lê Thị Hương (Kế toán trưởng CIMCO) lập khống, không đúng với tình hình kinh doanh của CIMCO. 

Sau khi nhận đơn, ngày 28-10-2010, OCB Thăng Long do đại diện là bà Đỗ Thúy Nga (Phó Tổng giám đốc kiêm Giám đốc chi nhánh, sau này là bị cáo Vũ Đức Thực là Giám đốc) ký hợp đồng tín dụng hạn mức cho CIMCO vay 100 tỷ đồng, thời hạn vay là 12 tháng, lãi suất theo từng thời điểm giải ngân.

Tài sản đảm bảo cho khoản vay trên là nhà máy sản xuất ống thép đang được xây dựng (chưa quyết toán tại Khu công nghiệp Đại An (Hải Dương) và hàng hóa là thép các loại hình thành từ vốn vay.

Để được OCB Thăng Long giải ngân theo từng khế ước nhận nợ, Ngọc chỉ đạo Hương lập giấy đề nghị giải ngân kèm theo các hợp đồng mua bán thép khống cùng hóa đơn giá trị gia tăng giữa CIMCO và bên bán là Công ty Tam Sơn, Công ty TMC và một số công ty khác do Ngọc thành lập và điều hành hoạt động nhưng để người khác đứng tên. 

Từ đó, OCB Thăng Long và Ngọc ký hợp đồng cầm cố tài sản hình thành từ vốn vay đồng thời giao cho Công ty cổ phần Dịch vụ bảo vệ Năm Sao bảo vệ hàng hóa thông qua hợp đồng cung cấp dịch vụ bảo vệ tài sản đảm bảo nợ vay năm 2011. 

Ngoài ra, để có tiền trả nợ Ngân hàng TMCP An Bình - Chi nhánh Hà Nội, Ngọc đã bàn bạc và nhờ Davis Tuấn (đại diện của Công ty Metalloyd, Vương quốc Anh tại Việt Nam) ký hợp đồng mua thép của CIM và sau đó lại ký hợp đồng bán chính số thép này cho CIMCO. 

Mỗi tấn thép, Công ty Metalloyd được hưởng phí từ 5-6 USD. Toàn bộ số hồ sơ trên được Ngọc dùng để vay vốn OCB Thăng Long. Tổng số tiền OCB Thăng Long đã giải ngân là hơn 253 tỷ đồng và hơn 210.000 USD.

Sau đó, Ngọc yêu cầu Hà Trùng Dương, Trần Mạnh Hải (39 tuổi, ở TP Hồ Chí Minh) thành viên Công ty cổ phần Thép Vinarich (nay đổi tên là Công ty cổ phần Thép Phú Thịnh), Lê Thành Dũng (39 tuổi, ở Hà Nội) Giám đốc Công ty cổ phần Kinh doanh dịch vụ Vạn Lộc chuyển lại số tiền được giải ngân để Ngọc dùng vào việc thanh toán nợ các khoản vay không có khả năng thanh toán trước đó và chi phí hoạt động của các công ty do Ngọc thành lập. Cơ quan điều tra xác định, đến khi vụ án bị phát hiện thì Ngọc đã lừa đảo, chiếm đoạt của các ngân hàng tổng số tiền hơn 132 tỷ đồng.

Giúp sức Ngọc chiếm đoạt số tiền rất lớn của nhiều ngân hàng, ngoài những thành phần được Ngọc thuê làm việc và cho đứng danh nghĩa trong các công ty, còn nhiều sếp lớn của ngân hàng thương mại cổ phần. Điều này được thể hiện trong quá trình thẩm định hồ sơ vay vốn và hồ sơ giải ngân của CIMCO đối với các hợp đồng hạn mức tín dụng. 

Cụ thể là Vũ Đức Thực (41 tuổi, ở Hà Nội, cựu Giám đốc Ngân hàng TMCP Phương Đông-Chi nhánh Thăng Long), Hoàng Văn Đông (36 tuổi, ở Hà Nội), cựu Trưởng phòng Khách hàng doanh nghiệp, Ngân hàng TMCP Phương Đông - Chi nhánh Thăng Long, Nguyễn Văn Khuê (36 tuổi, quê Nam Định), cựu chuyên viên Phòng Khách hàng doanh nghiệp, Ngân hàng TMCP Phương Đông - Chi nhánh Thăng Long đã có những hành vi vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Trên cương vị Giám đốc OCB Thăng Long, Vũ Đức Thực đã ký 27 khế ước cho CIMCO vay hơn 221 tỷ đồng và hơn 210.000 USD để mua 23.625,591 tấn thép. Tài sản đảm bảo cho từng khế ước nhận nợ là thép hình thành từ vốn vay. Quá trình thẩm định hồ sơ vay vốn của CIMCO, Thực không đánh giá đúng khả năng tài chính, khả năng trả nợ khi cho CIMCO vay vốn, không kiểm soát được tài sản đảm bảo. 

Khi CIMCO không trả được nợ khoản vay trước, Thực vẫn chỉ đạo lập, ký tờ trình thay đổi bổ sung điều kiện tín dụng đối với công ty này, tiếp tục đề nghị gia hạn thực hiện hợp đồng tín dụng; ký giải ngân mà không bổ sung tài sản bảo đảm. Giống cấp trên, Hoàng Văn Đông cũng không đánh giá hết khả năng tài chính, khả năng trả nợ khi cho CIMCO vay vốn, không kiểm soát được tài sản đảm bảo. 

Ngoài ra, Đông còn ký tờ trình bổ sung, thay đổi điều kiện tín dụng đối với CIMCO không nêu rõ công ty này không hợp tác bàn giao tài sản bảo đảm; kiểm tra, tiếp nhận, quản lý tài sản đảm bảo không đúng quy định của OCB.

Hành vi vi phạm của Thực và cấp dưới dẫn đến hậu quả là OCB Thăng Long bị Ngọc chiếm đoạt số tiền rất lớn. Trước khi phiên toà diễn ra, Ngọc đã khắc phục được một phần hậu quả. Liên quan đến vụ án này còn có Lương Duy Huỳnh (41 tuổi, quê Bắc Ninh), Tô Quang Tuyển (36 tuổi, ở Hà Nội) và Nguyễn Thị Vân Khánh (39 tuổi, quê Thái Bình), là cựu Giám đốc, Trưởng phòng và Phó trưởng phòng của một ngân hàng thương mại cổ phần, chi nhánh Thăng Long. 

Trong vụ án này, Viện KSND Tối cao truy tố Chu Minh Ngọc về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Các bị cáo khác do Ngọc thuê đứng danh trong các công ty do Ngọc thành lập và làm việc theo chỉ đạo của Ngọc cũng bị truy tố về tội danh này. Đối với nhóm cựu cán bộ ngân hàng thương mại cổ phần bị Viện KSND Tối cao truy tố về tội vi phạm các quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Phiên toà xét xử vụ án này diễn ra trong nhiều ngày.

Nguyễn Hưng