Kỳ cuối: Cẩn thận kẻo… “sập bẫy” bởi giấc mơ tỷ phú

Thấy lợi nhuận “khủng” do lan đột biến mang lại, thời gian qua trên địa bàn tỉnh Bình Phước, nhiều người đã đầu tư hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng đầu tư trồng loại cây này với mong muốn đổi đời. Trước thực trạng có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng trong xã hội, tiềm ẩn nhiều nguy cơ và là mầm mống của tội phạm nên các ngành chức năng của địa phương này đã vào cuộc cảnh báo.

Bỏ tiền tỷ, nuôi giấc mơ tỷ phú

Thấy trong huyện nhiều người phất lên từ cây lan var, cách nay 3 tháng, anh Hùng ở xã Thành Tâm, huyện Chơn Thành đã quyết định lấy hơn 600 triệu đồng -  số tiền mà anh định mua đất rẫy trồng cây ăn trái, để xây dựng vườn lan trên diện tích hơn 200m2 phía sau nhà.

Sau gần 1 tháng xây dựng xong khu vườn bằng khung sắt, anh Hùng bắt tay mua các loại lan đột biến về trồng. Nguồn giống ban đầu là những kie (đốt, mầm) lan ngắn, nhỏ xíu bằng đầu đũa được anh Hùng mua từ những người chơi lan được cho là uy tín ở tỉnh Bình Phước, có giá từ 3-10 triệu đồng, cá biệt có những kie có giá 40-50 triệu đồng.

Hội Phong lan Bình Phước tổ chức buổi ra mắt loài lan đột biến quý hiếm tại thị xã Phước Long, tỉnh Bình Phước ngày 20-6-2020.

Sau hơn 2 tháng chăm sóc đến nay, vườn lan của anh Hùng đã thành hình. Ngoài những chậu lan var, anh Hùng còn sưu tầm thêm một số loài lan “xổ số” (lan thường, lan phổ thông) cho vườn xum xuê, dễ nhìn. “Hầu hết các cây lan quý hiếm tôi mua về trồng đều sống và phát triển khá mạnh, có cây nay đã cao cả gang tay. Những người bán họ nói nếu lan không ra đúng màu hoa như cây gốc họ hứa (bằng miệng) sẽ hoàn tiền lại và bồi thường cho tôi cây khác. Cây thì thấy phát triển nhưng không biết có ra đúng như cây “bố mẹ” hay không thì còn phải chờ. Mấy ngày qua tôi nghe thông tin trên tivi, báo chí nói về tình trạng lừa đảo trong chơi lan đột biến tôi hơi lo vì tiền đã ra nhiều nhưng chưa thu về được đồng nào”, anh Hùng nói.

Tương tự, anh T. (xin được giấu tên) ở phường Tân Phú, TP Đồng Xoài đã tự tin đầu tư 1,5 tỷ đồng trồng lan đột biến cũng với hy vọng thành… tỷ phú. Cả hai vợ chồng anh T. đều có thu nhập ổn định nên nay đầu tư cho lan, ai cũng nghĩ đến ngày sẽ đổi đời.

Sau khi hoàn tất khu vườn lan 200 triệu đồng, còn lại hơn 1,3 tỷ đồng, anh bỏ ra mua hơn 60 gốc lan var và nhiều loài lan khác về trồng. Đến nay tất cả các chậu lan đều sống và phát triển. Cũng như nhiều người khác, anh T. hy vọng thời gian tới sẽ bán được nhưng cây lan với giá cao.

“Số tiền đầu tư vào lan var trước đây tôi tính mở quán cà phê nhưng thấy lan var hấp dẫn, dễ mang lại lợi nhuận hơn nên hai vợ chồng tôi quyết định đầu tư trồng lan var. Những người chơi lan lâu năm cung cấp giống cho tôi họ giúp về kỹ thuật, chăm sóc, tư vấn về phân bón… họ còn hứa sẽ lo đầu ra của sản phẩm”, anh T. nói.

Tiền mất tật mang như chơi

Ông Trần Văn Cảnh, Phó Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh Việt Nam, người từng có 13 năm làm Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Bình Phước, nay đã ngoài 70 tuổi, hiện sinh sống ở huyện Chơn Thành, tỉnh Bình Phước cho biết, cả cuộc đời ông gắn bó với trang trại và thú chơi cây cảnh.

Ông Cảnh nhìn nhận, chơi lan là thú chơi thanh cao, sang trọng đã được người dân khắp thế giới chơi hàng ngàn năm qua. Tất cả những loài hoa lan đều xuất phát từ rừng tự nhiên, rồi qua thời gian, qua bàn tay con người, con người tác động vào, “thổi văn hóa” vào các loài lan để nó trở nên lung linh, đẹp đẽ, lộng lẫy hơn theo ý muốn.

Hiện nay có hàng ngàn loài lan khác nhau, mỗi loài có một vẻ đẹp riêng và mỗi người chơi lan cũng có cách thưởng thức, cách cảm nhận, cách hấp thụ… riêng cho mình. Trải qua năm tháng, con người đồng hành, nâng niu, trân trọng loài hoa này và nó trở nên bền vững, ý nghĩa với cuộc sống con người.

Dẫu vậy, thời gian gần đây trên địa bàn tỉnh Bình Phước nói riêng và cả nước diễn ra nhiều cuộc mua bán, sang nhượng, đấu giá lan đột biến (lan var) với giá từ vài trăm triệu đến hàng chục tỷ đồng khiến ông Cảnh sửng sốt.

“Tôi đã từng đến tham quan nhiều vườn lan và tận mắt chứng kiến các chủ vườn mua bán, sang nhượng những cây lan quý hiếm, thân lá chắc khỏe, hoa đẹp lộng lẫy với giá 40-50 triệu đồng, cá biệt có những cây 70 - 100 triệu đồng là khủng khiếp. Nhưng không hiểu sao vừa qua ở Bình Phước lại có những cuộc giao dịch lên đến hàng chục tỷ đồng, nghe mà choáng!”, ông Cảnh nói và cho rằng, một nhành lan var vài centimet, một cây lan var cao hơn gang tay mà có giá vài tỷ đến hàng chục tỷ, thậm chí hàng trăm tỷ đồng thì là rất vô lý. Trước hiện tượng những cuộc mua bán, sang nhượng, đấu giá… với số tiền “khủng”, Hội Sinh vật cảnh Việt Nam đã đề nghị Công an và các ngành chức năng các tỉnh, thành vào cuộc điều tra làm rõ.

Trong một văn bản vừa phát đi ngày 17-8, Công an tỉnh Bình Phước xác định gần đây, tại nhiều địa phương xuất hiện các thương vụ mua, bán, trao đổi cây lan “đột biến gen” được công bố, thông tin trên các diễn đàn người chơi lan với giá hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng chục tỷ đồng; cứ vụ mua bán sau lại có giá trị lớn hơn gấp nhiều lần vụ mua bán trước; việc mua, bán, giao dịch diễn ra công khai, phô trương và được quảng bá, livestream rộng rãi trên các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo, YouTube…

Tuy nhiên, những thông tin về các cuộc giao dịch này thường rất mập mờ, thông tin về người bán và người mua không được kiểm chứng; giá trị hoa lan được định giá tự do, không có căn cứ, cơ sở pháp lý, là cơ hội cho các đối tượng lợi dụng “thổi giá”, gây sự hấp dẫn giả tạo để dụ người mới chơi Lan tham gia.

Công an Bình Phước nhận định, việc “thổi giá” lan “đột biến gen” đã được các nhóm đối tượng chuẩn bị, lên kế hoạch rõ ràng và có hệ thống. Chẳng hạn như: các đối tượng trong một nhóm thổi phồng giá trị của loại cây này, khi người mua tìm đến họ sẽ dẫn dụ để người mua đầu tư và sẵn sàng giới thiệu cho người mua lại (cũng là đối tượng trong nhóm) với giá cao hơn.

Quá trình mua đi bán lại nhiều lần, đến khi giá đạt điểm, người nào không biết hoặc hám lợi chạy theo mua thì nhóm này rút, không mua lại nữa, hậu quả là người mua cuối cùng này đã bỏ ra số tiền lớn để mua nhưng không bán được cho ai.

Trong tình huống khác, việc giao dịch, mua, bán, trao đổi chỉ là hình thức, diễn ra giữa các đối tượng trong cùng một nhóm, đến khi bán được cho người ngoài nhóm thì các đối tượng này ăn chia, hưởng lợi.

Các hoạt động giao dịch, mua bán, trao đổi diễn ra tự phát, chủ yếu dựa vào cam kết, thỏa thuận giữa người bán với người mua, dễ phát sinh lừa đảo, mâu thuẫn, tranh chấp về sau; việc mua, bán với số tiền giao dịch lớn, không có sự kiểm soát của cơ quan nhà nước, đang có dấu hiệu biến tướng theo mô hình đa cấp trái pháp luật. 

“Người dân nếu thực sự có nhu cầu mua mặt hàng này cần tỉnh táo, tìm hiểu kỹ thông tin về giá cả, nơi bán trước khi mua; chủ động phòng, tránh âm mưu, thủ đoạn của các đối tượng lợi dụng hoạt động kinh doanh lan “đột biến gen” nhằm mục đích trục lợi; khi phát hiện các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của các đối tượng, kịp thời cung cấp thông tin với chính quyền địa phương và cơ quan Công an nơi gần nhất để có biện pháp ngăn chặn, xử lý”, Công an tỉnh Bình Phước khuyến cáo và đề nghị.

Nhóm PV