Hai bị can Nông Kiến Châu (tức “Nông Kiện Chu”, lái xe, quốc tịch Trung Quốc) và Hà Hán Dũng (lái xe, quốc tịch Trung Quốc) bị truy tố về tội vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Trịnh Đức Thọ và 17 bị can khác bị truy tố về tội buôn lậu gồm: Trần Văn Kim, Nguyễn Văn Nguyên, Nguyễn Thị Dung, Triệu Văn Tiến, Phùng Văn Xấm (tức “Sâm”), Hoàng Minh Vũ và Lý Văn Nội (ở Lạng Sơn). Trịnh Xuân Chung, Đinh Hoài Nhơn, Trịnh Xuân Thiện, Trịnh Thị Kim Huế (ở Ninh Bình). Vũ Văn Huấn, Hoàng Thị Phượng (cùng ở Quảng Ninh). Nguyễn Văn Thi (ở Thanh Hóa), Trịnh Xuân Ngọc (ở Phú Yên), Trần Hồng Quân (ở Nghệ An), Nguyễn Văn Đông (ở Vĩnh Phúc).

Công an Trung Quốc dẫn giải Trịnh Đức Thọ bàn giao cho Công an Việt Nam.

Theo cáo trạng, Trịnh Đức Thọ thành lập Công ty cổ phần Dược Lạng Sơn, Công ty cổ phần Ngũ Phúc Hội, Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu nông sản Bắc Khánh Yên và Công ty TNHH Một thành viên Xuất nhập khẩu thương mại Quảng Phát. Quá trình kinh doanh, từ tháng 1/2018, Thọ đã chỉ đạo mua gom hàng hóa tại Trung Quốc, vận chuyển trái phép về Việt Nam bằng đường mòn, lối mở để tiêu thụ, thu lợi bất chính. Hàng hoá Thọ buôn lậu chủ yếu gồm thuốc bắc, vải, thiết bị điện tử, đồ điện gia dụng… 

Thọ thuê các kho bãi để tập kết, phân loại hàng hóa và sử dụng các xe ôtô tải, xe cẩu, máy xúc, mua, đồng thời lắp đặt một cây xăng dầu để cấp dầu cho các phương tiện, phục vụ hoạt động buôn lậu. 

Lợi dụng vị trí biên giới ít người qua lại, Thọ chỉ đạo đồng phạm sử dụng máy xúc san gạt khu đất trống làm bãi đỗ xe, tập kết hàng hóa, tháo dỡ hàng rào của lực lượng biên phòng, mở đường cho xe ôtô tải do người Trung Quốc điều khiển vận chuyển hàng hóa qua biên giới vào địa phận Việt Nam. 

Sau đó, Thọ thuê người, đưa các xe tải lên khu vực biên giới nhận, kiểm đếm hàng hóa từ các xe Trung Quốc, vận chuyển về các kho hàng của Thọ tại Lạng Sơn. Tại các kho, Thọ thuê người nhận, kiểm đếm phân loại hàng, giao cho các lái xe ô tô vận chuyển đi tiêu thụ tại một số địa phương trong nước; thuê người thu tiền từ các đối tượng tiêu thụ hàng hóa, thuê người trả tiền hàng mà anh ta đã mua cho các chủ hàng Trung Quốc.

Khi tổ chức nhận hàng hóa nhập lậu từ Trung Quốc, Thọ đã thuê và giao nhiệm vụ cho Trần Văn Kim quản lý, tổ chức, điều hành toàn bộ việc tiếp nhận hàng hóa tại các kho, sửa chữa các xe ôtô vận chuyển hàng hóa bị hư hỏng. Nguyễn Văn Thi điều hành việc bốc xếp, giao nhận và vận chuyển hàng hóa tại khu vực biên giới về kho. Nguyễn Văn Nguyên, Hoàng Thị Phượng tổ chức nhận hàng tại các kho. Trịnh Xuân Ngọc lái xe cẩu để cẩu các hàng hóa nặng và quản lý, cấp dầu cho các phương tiện vận chuyển hàng hóa buôn lậu. 

Trần Hồng Quân lái máy xúc san gạt đất mở đường và tạo bãi đỗ xe tập kết hàng hóa buôn lậu. Nguyễn Thị Dung lên khu vực biên giới để nhận bàn giao hàng từ các xe Trung Quốc. Các bị can khác cũng đều được Thọ giao nhiệm vụ cụ thể để anh ta hoàn thành mục đích của mình. Cáo trạng xác định, Thọ trực tiếp chỉ đạo đồng phạm tạo đường vận chuyển, bãi đỗ xe để giao nhận hàng, câu kết với các đối tượng bên Trung Quốc gom mua hàng hóa, thuê ôtô vận chuyển bằng đường mòn, lối mở vào địa phận Việt Nam. 

Với phương thức và thủ đoạn trên, từ tháng 1/2018 đến ngày 14/12/2018, Thọ đã nhiều lần tổ chức nhập lậu hàng hóa từ Trung Quốc vào Việt Nam tiêu thụ với số lượng lớn. Thọ thuê các kho bãi tại Lạng Sơn, mua các phương tiện, cấp nhiên liệu, thuê và chỉ đạo các đồng phạm thực hiện các nhiệm vụ khác nhau để giao nhận, vận chuyển, kiểm đếm, phân loại hàng hóa, đưa đi tiêu thụ, thuê người thanh toán tiền mua hàng tại Trung Quốc và thu tiền tiêu thụ hàng hóa tại Việt Nam. 

Ngày 14/12/2018, mặc dù đang chữa bệnh tại Nhật Bản nhưng Thọ vẫn chỉ đạo các đồng phạm nhận hàng hóa nhập lậu là thuốc bắc, vải… và đã bị cơ quan Công an bắt quả tang. Tổng số hàng hoá Thọ buôn lậu bị thu giữ trị giá hơn 7,6 tỷ đồng. 

Ngoài ra, cáo trạng xác định, Nguyễn Văn Đông chuyển vào tài khoản của Thọ nhiều lần với tổng số tiền hơn 30 tỷ đồng từ tháng 1/2018 đến khi bị bắt. Số tiền này bao gồm tiền hàng hóa do Thọ buôn lậu và tiền cước vận chuyển thuê cho các đối tượng buôn lậu khác. Tài liệu điều tra chưa xác định và phân biệt được cụ thể trị giá từng chuyến hàng Thọ nhập lậu đã đưa đi tiêu thụ, số tiền Thọ thu được từ việc vận chuyển hàng nhập lậu và tiền thu lợi bất chính nên chưa đủ căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với Thọ và các bị can khác về số tiền hơn 30 tỷ đồng nói trên. 

Tuy nhiên, Viện kiểm sát nhận định đây là khoản tiền Thọ thu được từ hoạt động buôn lậu và vận chuyển hàng buôn lậu, là tiền thu nhập bất chính nên cần tịch thu sung quỹ Nhà nước. Sau khi gây án, Thọ bỏ trốn và bị Công an Trung Quốc bắt giữ và trao trả cho Công an Việt Nam để điều tra, xử lý theo quy định.

Đối với hai bị can người Trung Quốc là Nông Kiến Châu và Hà Hán Dũng đã có hành vi vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới Việt-Trung cho Thọ với tổng trị giá hàng hóa vận chuyển hơn 2,1 tỷ đồng, do đó bị truy tố về tội vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Trong vụ án này, Thọ được xác định giữ vai trò chủ mưu cầm đầu, tổ chức đường dây buôn lậu trong một thời gian dài với số lượng hàng hóa lớn. Các bị can khác thực hiện hành vi buôn lậu với vai trò đồng phạm giúp sức cho Thọ.

Nguyễn Hưng