Năm 2004, Vĩnh Yên được Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba và công nhận là đô thị loại III. Năm 2006, Vĩnh Yên là thành phố trực thuộc tỉnh. Năm 2014, Vĩnh Yên vinh dự được công nhận là đô thị loại II. Trong những năm qua, Vĩnh Yên có tốc độ phát triển khá nhanh, từng bước khẳng định vị thế của một thành phố trẻ năng động, được xếp vào top những thành phố có sự đổi thay nhanh nhất ở miền Bắc.

Vĩnh Yên- vùng đất giàu truyền thống văn hóa, yêu nước và cách mạng

Vĩnh Yên, một vùng đất giàu truyền thống văn hóa, yêu nước và cách mạng. Xa xưa, tổ tiên đã khai khẩn thiên nhiên bên bờ Đầm Vạc lập nên 5 làng cổ, đó là cái nôi để các thế hệ người dân Vĩnh Yên sinh sống, phát triển đến hôm nay. Nhân dân Vĩnh Yên từng tham gia các cuộc khởi nghĩa của các sỹ phu phong kiến lãnh đạo chống giặc ngoại xâm giành thắng lợi to lớn, bảo vệ vững chắc quê hương, đất nước.

Bí thư Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc Hoàng Thị Thúy Lan

Bước vào thời kỳ lịch sử mới, đầu năm 1930, chỉ ít ngày sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, Thị xã Vĩnh Yên cũng là vùng đất đầu tiên của tỉnh được Đảng gieo mầm cách mạng. Đến tháng 4 năm 1941, Xứ ủy Bắc Kỳ quyết định thành lập Ban cán sự thị xã Vĩnh Yên, sự kiện này là dấu mốc quan trọng về sự hình thành tổ chức tiền thân của Đảng bộ thành phố hiện nay.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, nhân dân Vĩnh Yên có nhiều đóng góp quan trọng về sức người sức của để làm nên chiến thắng năm 1954.Trong đó, có hai trận đánh lịch sử ở Mậu Thông và Núi Đinh gây tiếng vang lớn trong cả nước. Do có nhiều thành tích trong kháng chiến, Đảng bộ và nhân dân Vĩnh Yên được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý: Thành phố Vĩnh Yên và 3 xã, phường được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống Pháp.

Sau hơn 20 năm tái lập tỉnh, Vĩnh Yên đã khắc phục mọi khó khăn, vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối của Trung ương, của tỉnh, chính sách của nhà nước, tập trung lấy phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng đảng là then chốt, phát triển văn hóa, khoa học làm động lực, chăm lo đời sống nhân dân là mục tiêu…, do đó đã thu được những thành tích đáng tự hào. 

Trong nhiều nhiệm kỳ qua, Vĩnh Yên luôn duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh, vững chắc. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, đúng hướng. Kết cấu hạ tầng đô thị, hạ tầng cơ sở kỹ thuật được xây dựng và nâng cấp, nhiều công trình lớn như Chợ Vĩnh Yên, Bệnh viện đa khoa tỉnh, Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc, Trường THCS Vĩnh Yên, các công viên, vườn hoa, khu vui chơi giải trí được đầu tư xây mới hoặc mở rộng, nâng cấp nhiều tuyến đường được mở ra với hệ thống cây xanh phủ khắp. 

Thành phố đã và đang triển khai thực hiện các quy hoạch đô thị theo hướng hiện đại, đồng bộ, tạo điểm nhấn cho đô thị trung tâm của tỉnh. Chương trình xây dựng đô thị văn minh được tập trung lãnh đạo, chỉ đạo cơ bản đáp ứng các tiêu chí đô thị loại I. Vĩnh Yên ngày nay khác rất xa với Vĩnh Yên của nhiều năm về trước.

Cùng với phát triển kinh tế, các lĩnh vực văn hóa – xã hội được đặc biệt quan tâm. Các giá trị di tích văn hóa, lịch sử được bảo tồn, phát huy; hệ thống thiết chế văn hóa, điểm vui chơi giải trí được đầu tư xây dựng. Cơ sở vật chất phục vụ cho lĩnh vực giáo dục từ Mầm non đến THCS được đầu tư theo hướng hiện đại; chất lượng giáo dục toàn diện từng bước được nâng lên, Vĩnh Yên vinh dự có học sinh đạt Huy chương Bạc trong Kỳ thi Olympic Toán Quốc tế năm 2019. 

TP Vĩnh Yên đang đổi thay từng ngày

Công tác y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân được thực hiện tốt. Công tác giảm nghèo, an sinh xã hội đạt kết quả tích cực. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; quốc phòng được củng cố; đời sống vật chất và tinh thần của người dân Vĩnh Yên ngày càng được cải thiện, nâng cao.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc Hoàng Thị Thúy Lan cho biết, công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị được chú trọng. Đã triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4 (khóa 12) gắn với thực hiện Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị và các quy định về nêu gương đối với cán bộ, đảng viên. Việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, đặc biệt là việc nêu cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trong chỉ đạo thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách được thực hiện nhất quán, quyết liệt trong toàn Đảng bộ; hoạt động của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội từ thành phố đến cơ sở từng bước đổi mới, đạt kết quả tốt; sức mạnh của hệ thống chính trị được tăng cường. 

Niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của chính quyền thành phố được nâng lên.Những thành tựu của Đảng bộ và nhân dân thành phố Vĩnh Yên đạt được trong thời gian qua đã tạo vị thế mới, diện mạo mới cho thành phố; góp phần rất quan trọng vào thành công chung của tỉnh Vĩnh Phúc”, Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Thị Thúy Lan khẳng định.

Đến nay, Vĩnh Yên không chỉ là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh mà còn là bộ mặt của Vĩnh Phúc, nơi thể hiện rõ nét những gì tinh hoa, đặc sắc nhất của tỉnh, nơi khiến người dân chúng ta có quyền tự hào với bạn bè trong nước và quốc tế.

Đưa Vĩnh Yên phát triển xứng tầmtrung tâm chính trị của tỉnh Vĩnh Phúc

Là địa danh được thiên nhiên ưu đãi, nằm ngay dưới chân dãy Tam Đảo hùng vĩ, có Đầm Vạc uốn lượn bao quanh, có một nền địa khí hậu ôn hòa và cấu trúc địa chất tương đối ổn định... Đó là những điều kiện vô cùng thuận lợi cho mục tiêu xây dựng Vĩnh Yên thành một đô thị tiêu biểu, đặc sắc, đáng sống của cả nước. 

Tuy nhiên, Bí thư Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc Hoàng Thị Thúy Lan cũng thừa nhận, trong những năm qua, dù đã có rất nhiều cố gắng nhưng Vĩnh Yên của chúng ta vẫn chưa thật sự phát huy hết tiềm năng, thế mạnh của mình, chưa thể hiện hết vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh. Bộ mặt đô thị còn chậm đổi mới; chất lượng dịch vụ đô thị chưa cao; thiếu kết nối hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nhất là điều kiện để hội nhập quốc tế; văn minh đô thị chậm hình thành, cảnh quan đô thị chưa xứng tầm với một tỉnh năng động và phát triển bậc nhất toàn quốc. 

Vĩnh Yên cần những bước đột phá về nhận thức, tư duy, vận dụng sáng tạo các cơ chế chính sách kinh tế để khai thông các nguồn lực phục vụ cho phát triển KT-XH

Một số giá trị văn hóa, kinh tế, du lịch chưa được phát huy. Người dân chưa thật sự được hưởng hết những giá trị do công cuộc phát triển kinh tế xã hội của tỉnh đem lại. Tệ nạn xã hội, tai nạn giao thông, vấn đề ma túy..., vẫn còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp.

Chính vì vậy, để Vĩnh Yên thật sự đổi mới, phát triển xứng tầm là trung tâm chính trị của tỉnh, không thể khác hơn là thành phố phải đặc biệt quan tâm đến công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; tiếp tục xây dựng Đảng bộ thành phố vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức; kế thừa và phát huy sự đoàn kết, thống nhất; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức Đảng, Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, đặc biệt là người đứng đầu cấp ủy, chính quyền từ thành phố tới các xã, phường trung thực, bản lĩnh, giỏi chuyên môn, có khả năng hội nhập, cầu thị, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, nhằm tạo sức lan tỏa trong toàn Đảng bộ. 

Nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của chính quyền thành phố và chính quyền cơ sở. Do vậy, cần “tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng. Nâng cao vai trò của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội trong tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, khơi dậy lòng yêu nước, hun đúc khát vọng và tinh thần dân tộc trong mỗi người dân thành phố; huy động sức mạnh của hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân vào sự phát triển của Vĩnh Yên nói riêng và Vĩnh Phúc nói chung.” Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Thị Thúy Lan nhấn mạnh.

Đồng chí Trần Ngọc Hải, Đoàn đại biểu Đảng bộ chính quyền thành phố Vĩnh Yên cho rằng, nhiệm kỳ tới, để xây dựng Vĩnh Yên hướng đến đô thị loại I, thành phố đáng sống, thành phố cần tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp về công tác quản lý quy hoạch, quản lý xây dựng đô thị với các nội dung cụ thể để đáp ứng với yêu cầu trong tình hình mới. 

Đẩy mạnh tuyên truyền nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020 - 2025 và các quy định về quy hoạch, kiến trúc, các quy chuẩn trong công tác quản lý nhà nước về xây dựng, quản lý đất đai, trật tự đô thị, nếp sống văn minh đô thị. 

Ưu tiên nguồn vốn cho các dự án chỉnh trang đô thị, nâng cấp cơ sở hạ tầng của thành phố, bao gồm xử lý rác thải; cấp nước sạch; hệ thống thoát nước, xử lý ngập úng; hệ thống giao thông; công viên, cây xanh, vườn hoa… đồng thời, xã hội hóa việc đầu tư xây dựng đô thị trên cơ sở linh hoạt, sử dụng nhiều hình thức đầu tư theo quy định của pháp luật và hướng vào các lĩnh vực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng sản xuất và các khu du lịch, thương mại dịch vụ.

Đồng chí Bùi Tất Thắng, Đoàn đại biểu Đảng bộ phường Ngô Quyền, TP Vĩnh Yên cho rằng, để xây dựng, phát triển thành phố Vĩnh Yên trở thành đô thị văn minh, hiện đại, bên cạnh việc đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật cần chú trọng xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị. 

Theo đó, nhiệm kỳ tới, thành phố cần tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân về xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị. Gắn việc thực hiện văn hóa, văn minh đô thị với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, phong trào "Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, phong trào "Toàn dân tham gia đảm bảo trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị”…

Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tăng cường kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn và kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm nếp sống văn hóa, văn minh đô thị. Bên cạnh đó, MTTQ các cấp cần phối hợp chặt chẽ với các ngành, các tổ chức thành viên và chính quyền rà soát, có kế hoạch nâng cao chất lượng các danh hiệu văn hóa; để các danh hiệu gia đình văn hóa, tổ dân phố văn hóa, phường, xã văn hóa… phải là những danh hiệu thực chất.

Bí thư Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc Hoàng Thị Thúy Lan cho rằng, với vị thế là địa phương đầu tàu, là Trung tâm Kinh tế của tỉnh, Vĩnh Yên cần những bước đột phá về nhận thức, tư duy, vận dụng sáng tạo các cơ chế chính sách kinh tế để khai thông các nguồn lực phục vụ cho phát triển KT-XH; đặc biệt là các nguồn lực về vị trí địa lý, đất đai, đầu tư công, nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng, thương mại điện tử và hạ tầng thương mại, hệ thống các dịch vụ truyền thống, các siêu thị, cửa hàng bán buôn bán lẻ... để tạo thành sức mạnh tổng hợp. 

Đổi mới mô hình tăng trưởng, trọng tâm là ứng dụng chuyển giao công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội. Nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng tỉ lệ dịch vụ trong cơ cấu kinh tế; coi trọng xử lý môi trường; đưa kinh tế thành phố bứt phá tiến lên, xứng đáng là đầu tàu dẫn dắt kinh tế của cả tỉnh, đáp ứng yêu cầu của nhân dân.

Với vai trò là Trung tâm văn hóa của Tỉnh, Vĩnh Yên phải nâng tầm toàn diện để khắc phục những hạn chế về quy hoạch và quản lý thực hiện quy hoạch, sớm thực hiện điều chỉnh các dự án đô thị mới theo tiêu chí xây dựng đô thị hiện đại, sinh thái. Kiên quyết lập lại trật tự đô thị, xây dựng cảnh quan đô thị, văn minh đô thị, nếp sống đô thị. Hình thành nên các khu đô thị kiểu mẫu, đáng sống, văn minh hiện đại nhưng cũng đậm chất văn hóa, bản sắc riêng từ màu sắc đến cảnh quan, kiến trúc mang hồn cốt của một Vĩnh Yên xanh, sạch đẹp. 

Xây dựng cơ chế quản lý đô thị gắn với tuyên truyền, vận động, giáo dục văn hóa trong kinh doanh, giao tiếp, thực hiện nếp sống văn minh đô thị , chỉnh trang nâng cấp để thu hút mọi nguồn lực đầu tư, thu hút người dân nơi khác đến sinh sống, thu hút du khách đến sử dụng các dịch vụ tại Vĩnh Yên. Trước mắt thí điểm chủ trương xây dựng các tuyến phố kiểu mẫu, hiện đại, phá bỏ các hàng rào cứng, mở rộng không gian sống, không gian vui chơi, thụ hưởng cho người dân

Quyết tâm xây dựng thành phố trở thành một nơi đáng sống, Vĩnh Yên cũng cần xây dựng và hoàn thiện một môi trường sống, học tập, sinh hoạt và làm việc trong lành cùng đầy đủ các hạ tầng thiết yếu và cơ bản của một đô thị hiện đại như: Nhà hát, trung tâm văn hóa, quảng trường, sân vận động, nhà tang lễ, các công viên vui chơi giải trí, các khu chợ đêm, chợ trung tâm…

Đặc biệt, sớm nghiên cứu quy hoạch mở rộng không gian Đầm Vạc và xây dựng cơ chế quản lý phù hợp để phát triển du lịch Vĩnh Yên xứng với địa danh được thiên nhiên ban tặng. Hướng tới xây dựng đô thị Vĩnh Yên: Thông minh, hiện đại, xanh, sạch, đẹp và giàu bản sắc.

Tin tưởng rằng, với truyền thống tốt đẹp của một vùng đất có bề dày lịch sử, với sự đồng sức, đồng lòng, quyết tâm cao cùng ý chí, khát vọng của toàn Đảng bộ, chính quyền và mỗi người dân địa phương, trong tương lai gần, thành phố Vĩnh Yên chắc chắn sẽ xứng đáng là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, là đôp thị đầu tàu của tỉnh, là đô thị đáng sống với người dân trên cả nước.

Lưu Hiệp