Xăng tăng giá trước kỳ nghỉ lễ:Tạo cớ cho nạn chặt chém cước vận tải

Lập kỷ lục mới, xăng tiến sát ngưỡng 25.000 đồng/lít

Ngày 22/4, Bộ Tài chính đã có văn bản cho phép các doanh nghiệp xăng dầu đầu mối được tăng giá bán. Theo đó, mặt hàng xăng sẽ tăng tối đa khoảng 210 đồng/lít. Mặt hàng dầu diesel tăng tối đa là 170 đồng/lít và dầu hỏa tăng tối đa là 130 đồng/lít. Cho phép giảm giá dầu mazut.

Cụ thể, theo thông báo của Bộ Tài chính, giá xăng dầu thế giới từ sau ngày điều hành 11/4/2014 nhìn chung có xu hướng tăng. Căn cứ nguyên tắc tính toán giá cơ sở theo các quy định tại Nghị định số 84/2009/NĐ-CP, Thông tư số 234/2009/TT-BTC thì chênh lệch giữa giá bán hiện hành và giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu cụ thể như sau: giá xăng Ron92 thấp hơn giá cơ sở 214 đồng/lít; giá dầu diesel 0,05S thấp hơn 170 đồng/lít; giá dầu hỏa thấp hơn giá cơ sở 130 đồng/lít; giá dầu mazut bán lẻ cao hơn giá cơ sở 61 đồng/kg.

Trước tính toán cho rằng giá xăng đang chịu lỗ, phương án điều hành giá được bộ đưa ra là ngưng sử dụng mức trích quỹ bình ổn đối với các mặt hàng xăng dầu (mức trích quỹ cũ của xăng là 50 đồng/lít; các mặt hàng dầu là 0 đồng/lít, kg), đồng thời cho phép các doanh nghiệp tăng giá bán xăng, dầu diesel và dầu hỏa.

Thực hiện chỉ đạo, từ 12h ngày 22/4, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đã thông báo tăng giá các mặt hàng xăng dầu. Cụ thể xăng tăng 210 đồng, với xăng Ron92 lên 24.900 đồng/lít; giá xăng Ron95 lên 25.400 đồng/lít; dầu diesel tăng 170 đồng, với dầu DO 0,05S lên 22.680 đồng/lít; dầu hỏa tăng 130 đồng/lít lên 22.480 đồng/lít; dầu mazut giảm 70 đồng/kg. Như vậy, mức giá 24.900 đồng/lít của xăng Ron92 là cao nhất từ trước tới nay. Từ đầu năm tới nay, giá xăng dầu đã thay đổi tới 7 lần, trong đó chỉ có giá dầu là vừa tăng vừa giảm, còn giá xăng chỉ điều chỉnh theo chiều hướng tăng.

Thời điểm nhạy cảm

Với lần tăng giá này, nhiều ý kiến cho rằng giá xăng đã chọn thời điểm lúc 12h trưa để tăng giá, giờ mà mọi người đều đã nghỉ trưa không để ý; đến chiều, khi quay lại làm việc, thì giá xăng đã tăng từ lúc nào, biết thì cũng đã muộn. Đặc biệt, với nhiều tỉnh, thành phía Nam, đó là giờ cao điểm của nắng nóng, nên dù có nhu cầu “chạy” tăng giá bằng cách tranh thủ nạp nhiên liệu trước lúc giá tăng, thì nhiều người cũng sẽ rất ngại ra đường để bơm xăng vì thời tiết quá khắc nghiệt. Việc tăng giá bất thình lình vào thời điểm này khiến cho người tiêu dùng thiệt hại, và chỉ có các đại lý, doanh nghiệp xăng dầu là vớ bẫm mà thôi.

Ngoài ra, với mức kỷ lục mới là 24.900 đồng/lít, cũng không ít người cho rằng, đây cũng là một cách chơi số của cơ quan quản lý, giống như kiểu các doanh nghiệp hay niêm yết giá thấp hơn một chút mốc tròn số để đánh lừa cảm giác của người tiêu dùng là giá vẫn thấp.

Nhưng bức xúc nhiều nhất vẫn là thời điểm xăng tăng giá trước kỳ nghỉ lễ 30-4, 1-5. Năm nay, kỳ nghỉ lễ kéo dài 5 ngày nên rất nhiều người dân lên kế hoạch đi nghỉ lễ ở các điểm du lịch, các tỉnh xa. Theo dự báo của ngành Giao thông Vận tải cách đây hơn 1 tuần, kỳ nghỉ lễ dịp 30-4, 1-5 năm nay sẽ “cháy” tàu xe. Bây giờ, cộng hưởng với việc giá xăng tăng, ngành Vận tải, trong đó có xe khách, taxi - ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề nhất từ việc tăng giá xăng, sẽ càng có thêm lý do để bắt chẹt hành khác, chặt chém giá vé. Bởi vậy, không những mức giá nhạy cảm, mà thêm thời điểm nhạy cảm và giai đoạn nhạy cảm, giá xăng tăng thực sự không tạo được đồng thuận cho người tiêu dùng.

Nói về vấn đề này, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, cơ quan quản lý “đẻ” ra cái gọi là “Quỹ bình ổn giá xăng dầu” đã vô hình trung đi ngược lại quy luật thị trường. Khi giá xăng dầu thế giới tăng thì chúng ta tìm mọi cách để gìm giá, trong khi giá xăng dầu thế giới đã giảm rồi thì lại mang phương pháp tính giá cơ sở 30 ngày ra để tăng giá, khiến cho giá xăng dầu trong nước lên xuống rất lạc nhịp với giá thế giới. Sự lạc nhịp này càng gây phản cảm khi mà cơ quan quản lý bật đèn xanh cho các doanh nghiệp tăng giá đúng vào những dịp quan trọng, nhạy cảm