Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng cho biết, từ năm 2020 đến năm 2030, nhu cầu tiêu thụ năng lượng điện vẫn tăng trưởng cao ở mức từ 7,5-8%/năm. Đây là thách thức lớn cho hệ thống điện cả nước, nhất là khi  chúng ta đã khai thác hết các nguồn năng lượng sơ cấp như thủy điện; nguồn nhiên liệu than, khí cũng đang gặp khó khăn, phải nhập khẩu.

Cùng lúc, nhiều dự án nhiệt điện than theo Quy hoạch điện VII đang bị chậm tiến độ. Đến nay tổng công suất nguồn điện của cả nước đạt khoảng 55.000 MW. Tính cả các nguồn dự kiến đưa vào vận hành trong năm 2020 khoảng 4.300 MW, gồm cả nguồn năng lượng tái tạo (NLTT), thì tổng công suất phát mới đạt gần 60.000 MW.

Trong khi đó, theo Quy hoạch điện VII điều chỉnh đến năm 2025, công suất phát của toàn hệ thống phải đạt 90.000 MW. Vì vậy, trong giai đoạn 2021-2025, mỗi năm cả nước cần bổ sung thêm 5.000 MW điện các loại. Với thực trạng trên, việc tận dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên, nhất là năng lượng gió và mặt trời để sản xuất điện, giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia là một trong những giải pháp quan trọng.

Theo Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng, sau một loạt cơ chế, chính sách ưu đãi phát triển NLTT, cả nước đã thu hút được nhiều nhà đầu tư tư nhân tham gia phát triển nguồn điện NLTT. Tuy vậy, việc phát triển nhanh chóng của lĩnh vực NLTT thời gian qua cũng đối mặt với hạn chế là hạ tầng lưới điện truyền tải không theo kịp tiến độ của các dự án NLTT. Từ đó dẫn đến tình trạng các dự án điện gió, điện mặt trời quy mô nối lưới ở một số địa phương như Ninh Thuận, Bình Thuận đã không giải toả hết 100% công suất ở một số thời điểm nhất định.

Đối với điện mặt trời áp mái, dù có tiềm năng phát triển rất lớn, song chưa đạt được như kỳ vọng do chi phí đầu tư ban đầu khá cao, lại chưa có sự tham gia hỗ trợ mạnh mẽ từ các tổ chức tài chính. Thị trường cung cấp sản phẩm, dịch vụ điện mặt trời khá đa dạng nhưng chưa có tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp muốn đầu tư.

Tại hội thảo, đại diện các đơn vị tham dự đã góp ý nhiều vấn đề liên quan đến cơ chế đấu thầu các dự án điện NLTT nối lưới; cơ chế xã hội hoá đầu tư lưới điện truyền tải; tiêu chuẩn kỹ thuật lắp đặt, an toàn của sản phẩm, dịch vụ điện mặt trời mái nhà; cơ chế đồng hành, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân cùng tham gia phát triển bền vững nguồn NLTT tại Việt Nam… đây là những vấn đề cấp thiết đang được Bộ Công Thương lấy ý kiến nhằm hoàn thiện khung pháp lý, trình Chính phủ xem xét, quyết định.

Đ.Thắng