5 dự án Luật thuế dự định sửa đổi bao gồm: Thu nhập cá nhân (TNCN), Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB), Thu nhập doanh nghiệp (TNDN), Giá trị gia tăng (GTGT) và Tài nguyên. Có một số sửa đổi quan trọng gồm: Nâng mức thuế suất thuế GTGT từ mức 10% lên mức 12%; Giảm thuế suất thuế TNDN cho DNVVN: DN siêu nho ãđược áp dụng thuế suất 15%, DNNVV được áp dụng thuế suất 17%; Sửa đổi mức thuế suất đối với thu nhập từ trúng thưởng theo biểu thuế lũy tiến với ba bậc thuế nhằm điều tiết hợp lý thuế TNCN đối với thu nhập từ trúng thưởng...

Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung các Luật thuế dựa trên những mục đích, quan điểm, nguyên tắc cơ bản của Bộ Chính trị, Quốc hội và Chiến lược Cải cách thuế giai đoạn 2011 - 2020 đã đề ra. Theo đó, sẽ cơ cấu lại ngân sách Nhà nước (NSNN) theo hướng bảo đảm nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, tiến tới phục hồi tỷ lệ động viên từ thuế, phí như chiến lược đã đề ra.

Tại cuộc họp báo, vấn đề được quan tâm nhiều nhất là thuế nhập khẩu ôtô. Vào thời điểm 1-1-2018 theo cam kết hội nhập, thuế nhập khẩu ôtô về 0% - điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến nguồn thu NSNN cũng như các doanh nghiệp sản xuất lắp rắp xe ôtô trong nước. 

Vụ trưởng Vụ Chính sách Thuế, Phạm Đình Thi thông tin: Khi thuế nhập khẩu ôtô về 0% thì thuế TTĐB tính trên thuế nhập khẩu giảm, thuế GTGT tính trên thuế TTĐB biệt giảm, dẫn đến thu NSNN từ 3 loại thuế trên sẽ giảm. Tuy nhiên, để hỗ trợ nền công nghiệp ôtô nước nhà phát triển, thuế TTĐB với xe ôtô bán tải và xe dưới 9 chỗ ngồi sẽ có nhiều điều chỉnh về mức thuế và cách tính thuế. Theo đó, sẽ tăng mức thuế với dòng xe vừa chở người vừa chở hàng (xe pick-up hay xe bán tải). 

Để đảm bảo đúng mục đích sử dụng xe, đại diện Bộ Tài chính đề nghị áp dụng mức thuế TTĐB với xe bán tải bằng 60% mức thuế của xe con cùng dung tích xilanh. Loại xe này chủ yếu có dung tích xilanh khoảng 2.000-3.000cm3 nên nếu thuế suất của xe từ 9 chỗ ngồi trở xuống là 55% thì mức thuế với xe bán tải là 33%.

Ông Thi cho rằng, mức thuế đề xuất này dựa trên nhiều căn cứ, trong đó có nhu cầu tiêu thụ, sản xuất trong nước để đề xuất mức thuế suất hợp lý tránh việc nhập khẩu ồ ạt vào nước ta. “Nếu xe bán tải được sử dụng làm phương tiện cá nhân sẽ ảnh hưởng đến cả nền công nghiệp ôtô trong nước” - ông Thi nhấn mạnh.

Theo quy định hiện tại, mức thuế với dòng xe này đang dao động trong khoảng 15- 25% tùy dung tích xilanh.Tuy nhiên, đại diện Bộ Tài chính tính toán, trong những năm qua, số lượng xe ôtô vừa chở người vừa chở hàng nhập khẩu và tiêu dùng tăng nhanh. Nếu như năm 2012, lượng xe tiêu thụ chỉ là gần 3.300 chiếc thì tới năm 2016, lượng xe tiêu thụ đã lên tới hơn 28.000 xe. Đáng chú ý, trong số xe đã tiêu thụ, xe nhập khẩu chiếm phần lớn, còn lại, xe lắp ráp trong nước chiếm tỷ lệ rất nhỏ. 

Ngoài ra, do loại xe này có mức thuế thấp hơn so với ôtô chở người có cùng số chỗ (xe SUV có thuế TTĐB với dòng có dung tích xilanh 2.500cm³-3.000cm³ lên tới 55%) nên một số người tiêu dùng đã chuyển sang dùng xe bán tải.

Đối với mặt hàng ôtô từ 9 chỗ ngồi trở xuống, giá tính thuế TTĐB đối với xe sản xuất trong nước là giá do cơ sở sản xuất bán ra trừ đi giá trị linh kiện, phụ tùng sản xuất trong nước. Luật Thuế TTĐB hiện quy định giá tính thuế đối với hàng hóa sản xuất trong nước, hàng hóa nhập khẩu là giá do cơ sở sản xuất, cơ sở nhập khẩu bán ra. 

Tuy nhiên, đại diện Bộ Tài chính cũng dẫn đánh giá của Bộ Công Thương cho rằng, quy định nêu trên chưa thực sự khuyến khích các doanh nghiệp nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, chưa tạo điều kiện cho hàng sản xuất trong nước cạnh tranh được với hàng nhập khẩu. 

Phía Bộ Công Thương cũng đã có báo cáo đánh giá ngành sản xuất, lắp ráp ôtô Việt Nam trong đó có nêu việc tỷ lệ nội địa hóa với xe cá nhân đến 9 chỗ ngồi còn thấp so với mục tiêu đề ra. Do vậy, để khuyến khích nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, lãnh đạo ngành công thương đã đề xuất thay đổi giá tính thuế TTĐB với xe sản xuất trong nước theo hướng không tính thuế với phần GTGT tạo ra trong nước như linh kiện, phụ tùng…

Lệ Thúy